Hind quşu ətinin tərkibi və faydalı xüsusiyyətləri

Hind quşu ətinin tərkibi və faydalı xüsusiyyətləriHind quşunun (hinduşka) ətinin tərkibi onun cinsi, yetişdirilmə şəraiti və bəslənilməsindən asılı olaraq dəyişir. Biokimyəvi tərkibinə görə hinduşka əti zülallarla zəngindir (20-25 %). Xüsusən də bu növ quş ətinin tərkibində asan həzm olunan sadə zülallar, o cümlədən mioqlobin çoxdur. Toyuqdan fərqli olaraq, hinduşkanın qanad və bud nahiyəsində ətinin rəngi tünd olur. Döş ətinin rənginin açıq çalarlılığı tərkibindəki zülal və ekstraktiv maddələrin çox, yağların isə az olması ilə bağlıdır. Hinduşka ətindəki zülallar balanslı aminturşu spektrinə malikdir və demək olar ki, tərkibində bütün əvəzolunmaz aminturşularına rast gəlinir. Xüsusilə də triptofan, metionin, arginin və lizin kimi aminturşular bu qida vasitəsilə təmin edilə bilər. Ətin spesifik dada malik olması tərkibindəki azotlu ekstraktiv maddələrdən, o cümlədən karnitinin miqdarının çoxluğundan irəli gəlir. Bu prosesdə B3 vitamininin (niasin) də rolu böyükdür. Qeyd edək ki, triptofan insan orqanizmində serotonin (sevinc hormonu) və melatonin (yuxu hormonu) hormonlarının biosintezində sərf olunur ki, bu səbəbdən də hinduşka əti istehlak edən insanlarda rahatlıq hissi yaranır. Metionin isə qaraciyərin funksiyalarının yerinə yetirilməsində vacib komponent sayılır və onun toksiki maddələrin təsirindən qorunmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Hinduşka ətinin tərkibində dopamin və noradrenalin hormonlarının sintezində istifadə olunan tirozinin də miqdarı çoxdur. Buna görə də hinduşka ətinin istehlakı insanların əhval-ruhiyyəsini yüksəldir.
Bu barədə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan məqalədə bildirilir.
Hinduşka ətinin tərkibində mühüm rol oynayan maddələrdən biri də yağlardır. Bu maddələrin miqdarı hinduşka ətində elə də çox deyildir (1,7-5,6 %). Bu ət növü vitaminlər (A, D, E, K, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B9, B12, C), makro və mikroelementlərlə (Ca, Fe, Mg, P, K, Na, S,Cl, Zn, Si, Mn, Cu, Se), eləcə də digər bioloji aktiv maddələrlə olduqca zəngindir. Karbohidratların (qlikogen) miqdarı isə digər maddələrə nisbətən azdır (1%-ə qədər). Qeyd edək ki, yağ birləşmələrindən olan xolesterolun miqdarı da bu ət növündə azlıq (62-75 mq/100 qr) təşkil edir. Bundan başqa, ətin tərkibində olan yağlar doymuş ali yağ turşuları (palmitin, stearin, araxin və b.), monodoymamış ali yağ turşuları (palmitolein, olein və b.) və polidoymamış ali yağ turşularından (linol, linolen, araxidon və s.) ibarətdir. Onların arasında da orqanizm üçün faydalı olan Omeqa-3 və Omeqa-6 kimi tanınan polidoymamış turşular üstünlük təşkil edir. Yağlılığından asılı olaraq hinduşka ətinin enerji dəyəri 110-176 kkal/100q intervalında dəyişir. Yağsız hinduşka əti isə diyetik xüsusiyyətə malikdir. Qeyd etmək lazımdır ki, diyetik hinduşka ətinin tərkibindəki zülallar insan orqanizmi tərəfindən asan (95 %-ə qədər) mənimsənilir. Selen və sink mikroelementləri ilə zəngin olan hinduşka əti qalxanabənzər vəzin funksiyasına müsbət təsir göstərir və orqanizmdə maddələr mübadiləsini tənzimləyir ki, bununla da immun sistemin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Tərkibi asan mənimsənilən dəmirlə zəngin olduğundan bu ət növü müxtəlif mənşəli anemiyalar zamanı faydalı qida hesab edilir. Sadə zülal komponentləri ilə yanaşı, tərkibindəki birləşdirici toxuma zərif əzələ liflərindən təşkil olunduğundan hinduşka əti orqanizm tərəfindən asan həzm edilir.
Beləliklə, sanitar-gigiyenik tələblər çərçivəsində tədarük edilən hinduşka əti aşağıdakı xüsusiyyətlərinə görə faydalı ət növü hesab olunur:
- sadə zülallar və əvəzolunmaz aminturşularla zəngin olduğundan az yağlı hinduşka əti diyetik qida sayılır;
- tərkibində Omeqa-3 və Omeqa-6 turşuları çox, xolesterol az olduğundan aterosklerozun qarşısını alır;
- selen və sinklə zəngin olduğundan immun sistemini möhkəmləndirir;
- tərkibində asan mənimsənilən dəmirin miqdarı çox olduğundan qanazlığı zamanı faydalıdır;
- allergik təsiri az olduğundan uşaqların, hamilə qadınların və xəstə insanların istehlakı üçün tövsiyə edilir.
İstehlak məqsədilə hinduşka seçimi edərkən fərdi və ya sənaye üsulu ilə yetişdirilmiş cavan quşlara üstünlük verilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, təzə kəsilərək tədarük edilən hinduşka əti ağ-sarımtıl rəngli, quru səthli, elastik konsistensiyalı və spesifik qoxulu olur. Hinduşka əti qida maddələri ilə zəngin olduğundan mikroorqanizmlərin, o cümlədən patogenlərin inkişafı üçün əlverişli mühit hesab edilir. Odur ki, baytarlıq-sanitariya tələblərinə uyğun olaraq hinduşka əti soyuducuda mal qonşuluğu prinsipi gözlənməklə, 0-4° C-də 72 saata qədər saxlana bilər.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 987   Tarix: 06 mart 2021
f Paylaş

Digər yazılar

Ovçuluq məhsullarının təhlükəsizliyi

Tarixən ov heyvanlarının əti həmişə keyfiyyətli qida növü kimi qiymətləndirilib. Belə ki, aktiv həyat tərzi sürən ov heyvanları sənaye zonalarından kənar ərazilərdə məskunlaşmaqla təbii qidalanır və instinktiv olaraq yemləri

Quş qripindən necə qorunmaq olar?

Quş qripi (ing.avian influenza) müxtəlif növ quşların və heyvanların kəskin gedişli kontagioz xəstəliyidir. Xəstəlik respirator orqanların, mədə-bağırsaq traktının zədələnməsi, eləcə də quşlar arasında yüksək tələfat və iqtisad

Alim: "Virusa yoluxmuş xəstənin evdən çıxması heç bir halda qəbul edilən deyil"

"Hər kəsə məlumdur ki, pandemiya ilə birgə keçirdiyimiz 1 ildən artıq zaman çərçivəsində müxtəlif ölkələrdə virusla mübarizə strategiyaları fərqli olsa da, o strategiyaların tətbiq olunduğu mərhələlər eyni idi. Mən d

Fındıqda aflatoksin təhlükəsi

Qida məhsullarının tərkibində yaranan toksiki elementlər insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə törədir. Aflatoksin də qidanın təhlükəsizliyinə və dəyərliliyinə mənfi təsir göstərən zəhərli maddələrdəndir. Bu toksinin miqdar

Orqanik qida məhsulları

Bu gün müasir dünyamızın əsas vəzifələrindən biri təbii ehtiyatlardan səmərəli və uzun müddət istifadə etmək, ətraf mühiti və torpağı çirklənmədən qorumaqla ekosistemdə harmoniyanı saxlamaq və ekoloji təmiz məhsul istehsa

Peyvənddən sonra qidalanma rejimi

Peyvənd vurdurandan sonra qidalanmada zülal, mineral, yağ və vitaminlər vəhdət təşkil etməlidir. Həkimlər xüsusi olaraq vurğulayırlar ki, həmin prosedurdan sonra qida rasionuna daxil edilən ərzaqlar düzgün seçilməlidir. Əsa

Dünya Bankı koronavirusla mübarizədə Azərbaycana dəstək göstərə bilər

Dünya Bankı "Azerbaijan COVID-19 Emergency Response Project" layihəsi çərçivəsində koronavirus pandemiyası ilə mübarizədə Azərbaycana dəstək göstərə bilər.  Trend-ə istinadən bildirir ki, layihənin icrası üçün Düny

Siberkondri xəstəliyi nədir? - Pandemiyada daha da artdı

Pandemiya müddətində internetdə xəstəliklə bağlı araşdırma aparmaq, yəni siberkondri xəstəliyinin sayı da artıb. xəbər verir ki, türkiyəli psixoloq İlhan Yalçın pandemiya müddətində psixologiya ilə bağlı araşdırma aparıb

Bu qan qrupuna məxsus insanlar niyə virusu ağır keçirir?

İkinci qan qrupuna məxsus insanlar koronavirusa yoluxma və COVID-19 xəstəliyinin ağır inkişaf riski altındadır. xəbər verir ki, bu nəticəyə Bostonda yerləşən "Brigham and Womens Hospital"ın mütəxəssisləri gəlib

turlar.az

sonxeber.az toy makiyajlari adlarin menasi geyim dəbləri usaq saclarinin yigilmasi valideyn haqqinda spermanin qadina faydasi cinsi elaqe kosmetika kivinin faydalari bayram haqiwdalari