Bağırsaq disbakteriozu: müalicə və qarşısının alınması (profilaktikası)

Bağırsaq disbakteriozu insan bağırsağında mikrobiotik tarazlığın pozulması ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bağırsaq disbakteriozu əsas xəstəlik olmasa da, narahatlığa səbəb olur və həyat keyfiyyətini azaldır. Disbakteriozun səbəbləri müxtəlif ola bilər və ən çox qidalanma ilə əlaqələndirilir. Mikrofloranın balansı əsasən pəhriz ilə düzəldilir, lakin xəstəliyin inkişafına yol verməmək və onun qarşısını almaq daha yaxşıdır.

Bağırsaq mikroflorası
Sağlam bir insanın bağırsaq mikrobiotası 500-dən çox müxtəlif mikroorqanizmlərdən ibarətdir: bakteriyalar, göbələklər, viruslar və protozoa. Onların ümumi sayı 3 kq-a çata bilər. Bütün bu mikroorqanizmlər insanlar üçün faydalıdır və bədənin müxtəlif funksiyalarında iştirak edir:

• immun sisteminin dəstəklənməsi və xəstəliyə səbəb olan (patogen) həmkarlarına qarşı maneə;
• qida maddələrinin parçalanması və emalı;
• mübadilə (metabolic) proseslər;
• B qrup, K vitaminlərinin və amin turşularının sintezi;
• bağırsaq mukozası (selikli qışa) hüceyrələrinin həyati funksiyalarının qorunması;
• bağırsaq peristaltikasının tənzimlənməsi;
• bağırsaq fermentlərinin fəaliyyətinin saxlanılması;
• toksinlərin zərərsizləşdirilməsi (neytrallaşdırılması);
• bağırsaqlarda iltihabi proseslərin azalması;
• bağırsaq divarlarının keçiriciliyinin optimallaşdırılması.

Bağırsaq disbakteriozunun səbəbləri
Müxtəlif səbəblərdən bağırsaq mikroorqanizmlərinin normal tarazlığı patogenlərin xeyrinə dəyişir və sonra bağırsaq disbakteriozu inkişaf edir. Bağırsaq disbakteriozu demək olar ki, heç vaxt əsas xəstəlik olmur, o həmişə digər amillərin fonunda formalaşır: xəstəliklər, dərman qəbulu. Disbakteriozun səbəbləri aşağıdakılar ola bilər:
Düzgün qidalanmama. Balanslaşdırılmamış rasion, qida vərdişlərinin kəskin dəyişməsi, aclıq, çoxlu miqdarda yağ, şəkər, nişasta, həmçinin qida əlavələri olan məhsulların qəbulu faydalı bağırsaq mikroflorasının inhibə edilməsinə gətirib çıxarır.

Alkoqoldan sui-istifadə. Bu, laktobakteriyaların sayının azalmasına və selikli qişalara zərər verən mikroorqanizmlərin əmələ gəlməsinə səbəb olur.

Tibbi və ya cərrahi müalicə. Müəyyən dərmanların, məsələn, antibiotiklərin və ya hormonların qəbulu, həmçinin qarın əməliyyatları bağırsaqda faydalı mikroorqanizmlərin azalmasına səbəb olur.
Bağırsaq infeksiyaları. Bağırsaq mikroorqanizmlərinin tarazlığını kəskin şəkildə dəyişir, beləki çox sayda patogen mikroorqanizmlərin yayılması baş verir.
Parazitar infeksiyalar. Xüsusilə baxımsız qalanlar, əksər hallarda parazitlərin yerləşdiyi bağırsaq disbakteriozunun inkişafına səbəb olur.
Həzm sisteminin xəstəlikləri. Pankreatit və ya qastrit bağırsaq mikrobiotasının mühitinin pisləşməsinə və disbakteriozun inkişafına səbəb olur.
Yaş dəyişiklikləri. Yetkinlərdə bağırsaq disbakteriozuna daha çox rast gəlinir, çünki bağırsaq mikroorqanizmlərinin özünü tənzimləməsi də yaşlanma ilə azalır.
Simptomlar
Bağırsaq disbakteriozu aşağıdakı simptomlarla özünü göstərir:
• nəcisin pozulması: qəbizlik, ishal
• meteorism (köp), gurultu və şişkinlik
• qazların çıxması ilə keçən qarın ağrısı
• ürəkbulanma və qusma
• qidaya əlavə olunduqdan sonra tanış məhsullara qarşı allergik reaksiyalar
• halsızlıq və qızdırma

Bağırsaq disbakteriozunun müalicəsi
Bağırsaq disbakteriozunun müalicəsi kifayət qədər uzun ola bilər, kompleks xarakter daşıyır və xəstənin vəziyyətinə əsaslanaraq fərdi seçilir. Yetkinlərdə disbakteriozun necə müalicə ediləcəyinə qastroenteroloq qərar verir.
Disbakteriozun müalicəsi eyni anda bir neçə istiqamətdə işləyir:
Bağırsaq mikroflorasına yumşaq təsir göstərən dərmanların seçilməsi ilə əsas xəstəliyin müalicəsi. Disbakterioza səbəb olan əsas xəstəliyi dayandırmaq vacibdir.
4 saylı müalicəvi (terapevtik) pəhriz. Professor-qastroenteroloq Manuel Pevner tərəfindən hələ XX əsrdə xüsusi olaraq işlənib hazırlanmışdır. Bu pəhrizdə:
• qızardılmış;
• duzlu;
• kəskin;
• hisə verilmiş;
• rafinə və konservləşdirilmiş qidalar
• bəzi süd məhsulları
• üzüm, alma, banan
istisna olunur.

Pəhrizdə lif (sellüloz) olan məhsullar üstünlük təşkil etməlidir:

• bütün taxıl məhsulları;
• ağ düyü istisna olmaqla, dənli bitkilər;
• yarpaqlı göyərti;
• tərəvəzlər;
• qurudulmuş meyvələr.

Faydalı mikrofloranın sayının artmasını stimullaşdırmaq üçün əlavə fermentləşdirilmiş süd məhsulları tövsiyə olunur. Qidanın ən yaxşısı az bişmış, qaynadılmış və ya buxarda hazırlanmışdır.

Bərpaedici terapiya. Mikrofloranın çatışmazlığını tez bir zamanda bərpa etmək və faydalı mikrofloranın çoxalmasını sürətləndirmək üçün müalicə aşağıdakılardan istifadə etməklə aparılır:
• faydalı mikroorqanizmlərin canlı fermentlərini ehtiva edən probiyotiklər;
• faydalı floranın böyüməsini və çoxalmasını təmin edən prebiyotiklər;
• Sinbiotiklər həm mikroorqanizmləri, həm də onlar üçün qida maddələrini ehtiva edən kompleks preparatlardır.

Bağırsaq disbakteriozunun qarşısının alınması

Profilaktik tədbirlər bağırsaq disbakteriozunun inkişafının qarşısını almaq və ya müalicə müddətini azaltmaq üçün bir çox cəhətdən kömək edir. Ümumiyyətlə, sağlam həyat tərzinə və sağlamlığa düşünülmüş yanaşmaya xüsusi diqqət yetirilməlidir:

Düzgün qidalanma. Hər zaman riayət edilməli olan əsas profilaktik tədbir.

- Qida rejimi. Ac qalmamaq və həddindən artıq yeməmək lazımdır. Ən yaxşısı qida qəbullarını bərabər bölüşdürmək və onları ötürməmək və hər gün eyni vaxtda yeməyə çalışmaqdır.
- Zərərli yeməklərdən imtina. Fast food, şirniyyatlar, kekslər, şirin yeməklər, kolbasa, hisə verilmişlər, konservlər - tamamilə istisna edilməli və ya məhdudlaşdırılmalıdır.
- Rasionun zənginləşdirilməsi. Qidalanma müxtəlif olmalıdır, kifayət qədər tərəvəz, göyərti, süd məhsulları, kəpək ehtiva etməlidir.

Qida əlavələri. Əlavə tədbirlər davamlı profilaktik təsir göstərir. Yetkinlərdə bağırsaq disbakteriozunun əmələ gəlməsinə yüksək ehtimal və ya ilkin şərtlər olduqda kompleks preparatlarla dəstəkləyici baxım terapiya kursu aparılmalıdır.

Lactoflorene® ПЛОСКИЙ ЖИВОТ istifadəsinə göstərişlərdən biri bağırsaq disbakteriozu və ya onun diaqnostikasının mümkünlüyüdür. Eyni zamanda, Lactoflorene® ПЛОСКИЙ ЖИВОТ həzm pozuntuları və bağırsaq mikrobiotası ilə birlikdə işləyir. Bifido və laktobakterialar, fermentlər və bitki ekstraktlarından ibarət kompleks forma mikrofloranın özünü tənzimləməsinə kömək edir:
• Bifidobacterium lactis və Lactobacillus acidophilus faydalı bağırsaq mikroflorasının tarazlığının bərpasında iştirak edir və çürük və qaz əmələ gətirən bakteriyaların qarşısını alır.
• Ferment mənşəli α-qalaktosidaza və β-qalaktosidasalaktaza süd məhsullarının assimilyasiyasını stimullaşdırır və həmçinin paxlalılar, yağlı toxumlar və ya taxıllar kimi qaz yaradan kompleks karbohidratların həzmini dəstəkləyir.
• Bitki ekstraktları stressi azaldır, həmçinin qazın əmələ gəlməsinə və qazların bədəndən çıxarılmasına təsir göstərir.

Lactoflorene® ПЛОСКИЙ ЖИВОТ fərqli xüsusiyyəti innovativ qablaşdırmadır, bunun sayəsində ətraf mühitə və digər inqrediyentlərə həssas olan probiotiklər qəbul edilənə qədər təcrid olunmuş vəziyyətdə qalır və öz faydalı xüsusiyyətlərini maksimum saxlayır.

Sağlam vərdişlər. Siqaret və alkoqoldan imtina bağırsaq mikrobiotasını qorumaq şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Təmiz havada qalmaq, fiziki fəaliyyət, normal müddət və yuxu rejimi, ruhi sağlamlığın və emosional rahatlığın qorunması da faydalı olacaqdır.

Özünümüalicə zamanı ehtiyatlılıq və sağlamlığın qorunması. Yoluxucu və xroniki xəstəliklərin inkişafının qarşısını almaq və vaxtında həkimə müraciət etmək çox vacibdir. Ayrıca, bağırsaq mikroflorası üçün antibiotiklərin zərərini xatırlamaq və yalnız bir həkim təyinatı ilə qəbul etmək lazımdır.