Keçmişdə yaşadığımız pis hadisələrin təsirindən necə qurtulmaq olar

Keçmişdə yaşadığımız pis hadisələrin təsirindən necə qurtulmaq olarDavamlılıq və bütünlük duyğunuzu bərpa etmək üçün,
Məlumatlanmaq, kiçik amma realladıra biləcəyiniz məsuliyyətlər/rollar əldə etmək, əsla sosial əlaqələrinizi itirməmək, güvəndiyiniz dostlarınız ilə qruplaşmaq, tək qalmamaq və bunu qətiyyən unutmamaq: verdiyiniz reaksiyalar normal insanların anormal vəziyyətlər qarşısında verdiyi tipik reaksiyalardır.
Siz deyil, başınıza gələn vəziyyət ANORMALdır! Fiziki baxımdan güclü ola bilmək üçün özünüzü qətiyyən unutmayın və yaxşı qidalanın. İstirahət etmək üçün özünüzə vaxt verin. İdmanla məşğul olmaq stressi azaltmağın ən yaxşı yollarından biridir.
Duyğusal baxımdan özünü ələ almaq üçün,
Duyğusal baxımdan yaxın gələcəkdə sizi nələrin gözlədiyini bilin və məlumatlanın. Yaşınızı yaşamaq üçün özünüzə icazə verin, güclü görünmək üçün cəhd göstərməyin. Sizi anlayan və dəstəkləyən insanlarla əlaqənizi kəsməyin. Ətrafınızdan və ya lazım gələrsə mütəxəssisdən dəstək alın. Narahatlığınızı paylaşın.
Düşüncələrinizi toparlamaq üçün,
Göstərdiyiniz reaksiyaları normal qəbul edin. Başınıza gələnin sizin nəzarətiniz xaricində olduğunu və nə etsəniz də bu kimi vəziyyətlər qarşısında hazır olmayacağını unutmayın. Ümumiləşdirmə etməkdən qaçın (bu sadəcə sizin və ya yaxınlarınızın başına gəlmədi və gəlməyəcək).
Davranışlarınızı nəzərdən keçirin:
Həyatınızı nizamlamaq lazımdır. Prioritetlərinizi dəyişə bilərsiniz. Sizin üçün mənasız olan və etmək istəmədiyiniz şeyləri sıradan çıxara bilərsiniz. Sizin üçün əhəmiyyətli olan insanlarla daha çox görüşüb, daha dərin münasibətlər yarada bilərsiniz.Bu günü yaşamağa xüsusilə çalışın.
Uşaqlara bu mövzu ilə əlaqədar kömək etmək üçün...
Hər şeydən əvvəl, qorxu və narahatlıq daxilindəki uşağı başa düşmək çox əhəmiyyətlidir. Uşaqlar qorxuları mənasız və ya həddindən artıq gördüyü təqdirdə, başa düşülmədiyi hissiylə utanıb, imtina olunmuş və istənilmiş kimi hiss edə bilər. Bu da nəticədə qorxularını daha da artırır. Buna görə də uşağınızı dinləyin və danışması üçün onu cəsarətləndirin. Bəzən yetkin şəxslər daha da pis təsirlənir deyə uşaqların danışmasından və ya onların yanında danışmaqdan çəkinə bilərlər. Ailənin digər fərdlərinin danışmalarını dinləmək, duyğu və düşüncələrinin qəbul olduğunu eşitmək belə uşaqları rahatladır. Travmatik hadisələr qarşısında bəzən valideynlər özləri də qorxduqları üçün uşaqlarını rahatladıb sakitləşdirəcək gücü özlərində tapmaya bilərlə. Bu kimi vəziyyətlərdə övladınızdan duyğularınızı gizlətmətə çalışmaq əvəzində anında paylaşmağınız, övladınızın da öz hisslərini rahatlıqla paylaşması üçün fürsət yaradır.
Övladınızı rahatladacaq sözləri tapmadıqda "qorxduğunu bilirəm","bu qorxuducu bir duyğudur" kimi cümlələrlə duyğularınızı əks etdirməyiniz daha çox faydalı olacaq. Bu duyğuların "normal" olduğunu eşitmək belə olduqca rahatlıq vericidir. Stressli vaxtlarda ailənin biryerdə qalması son dərəcə vacibdir. Belə vaxtlarda uşaqların tərk edilmə və qoruna bilməmə qorxuları dərhal hərəkətə keçdiyi üçün hadisənin üstünə onların mümkün olduğu qədər yanında olmağınızda fayda var. Sadəcə sözlərlə deyil, etdiklərinizlə də uşağınıza güvən vermək vacibdir. "Hamımız birlikdəyik və bizə heç nə olmadı" mesajı, övladınıza duyğusal güvənlik hissi verəcək. Həmçinin gün ərzində övladınızla daha çox vaxt keçirib, onunla oynasanız, gecə daha təhlükəsiz hiss edəcək. Uşaqların yatma və yuxu problemləriylə bağlı olaraq, bir müddət üçün müəyyən qədər elastik davrana bilər. Məsələn, övladınız danışmaq istəyirsə, normaldan daha rahat davranıb çox uzun müddət sizinlə söhbət etməsinə icazə verə bilərsiniz. Lakin bu davranışlara da məhdudiyyət qoymaq vacibdir. Normal rutində edilən dəyişikliklərin (valideynlərin otağında yatmaq kimi) bir neçə gün ərzində normal vəziyyətə qyıtması lazımdır. Uşaqla birlikdə bu rutinə qayıdış günü (3-4 gündən uzun olmamaq şərtiylə) üçün anlaşılmalı və həmin gün gələndə razılığa sadiq qalınmalıdır. Mümkün olduğu qədər tezliklə gündəlik yaşantıya və evin ümumi nizamına qayıtmaqda fayda var. Xüsusilə, kiçik uşaqlarda (məktəbəqədər) rutinlərini pozmamaq üçün vacibdir. Daha böyük uşaqlardan gündəlik mümkün həyata qayıtmaqda (yemək hazırlamaq, süfrə hazırlamaq kimi) kömək istənilə bilət. Uşaqlar təqdir görməyi çox sevirlər. Əsasən də bu kimi kritik vaxtlarda mənfi, yaşlarına uyğun olmayan davranışlarına fokuslanmaqdansa, müsbət davranışlarını vurğulamaqda fayda var. Məktəbə getməyə çətinlik çəkən uşaqların mütləq şəkildə məktəbə göndərilməsi lazımdır. Bu mövzuda məktəb rəhbərlərinin dəstəyi istənilə bilər.
Simptomları nə vaxt ciddiyə almaq lazımdır və professional kömək istəməlisiniz?
Real bir təhlükəylə qarşılaşıb və ya fiziki zərər görmüş və ya buna birbaşa şahid olmusunuzsa, bu əsnada həddindən artıq qorxu, çarəsizlik və dəhşət hiss etdinizsə,
Hadisəylə bağlı xatirələriniz tez-tez təkrarlanırsa,
Tez-tez kabus görürsünüzsə,
Bəzən hadisə yenidən olurmuş kimi hiss edir və davranırsınızsa,
Hadisəni yaradan hər şeyə qarşı həddindən artıq hıssaslıq və reaksiya göstərirsinizsə,
Hər şeyə qarşı marağınızda əhəmiyyətli azalma vardırsa,
İnsanlardan uzaqlaşır və yadlaşma hiss edirsinizsə,
Bu simptomlar hadisədən 1 ay keçdikdən sonra da davam edirsə,
Bu simptomlar şəxsi, sosial və professional həyatınızda pozulmalara səbəb oldusa.
Bir çox valideynlər uşaqlarının qorxuları və narahatlıqlarının öhdəsindən gəlmələrinə kömək ola bilər. Lakin kömək edə bilmədikləri vaxt bu onların uğursuzluğu deyil. Övladınızın həddindən artıq narahat olduğunu gördüyünüz təqdirdə vaxtında professional yardım alaraq problemin böyüməsinə mane olduğunuz kimi normala qayıtma müddətini də sürətləndirmiş olursunuz
Yuxu problemləri bir neçə gecədən artıq davam edərsə,
Sizə həddindən artıq asılı vəziyyətə gələrsə və bu davranışı davam edərsə,
Qorxuları azalmaq əvəzinə gedərək artarsa, professional yardım almağınızda fayda var.
Nərmin Quliyeva
Xəzər Universiteti, Psixologiya fakultəsi
Dushunce.az

Xəbərlər     Baxılıb: 1242   Tarix: 27 yanvar 2017
f Paylaş

Digər yazılar

Doğuş müjdəçiləri: doğuşun yaxınlaşdığından xəbər verən 6 əlamət

Yaxınlaşan doğuşun müjdəçiləri - orqanizmin uşağın dünyaya gəlməsinə hazırlaşdığını göstərən əlamətlərdir. Aşağıda sadalanan simptomlar müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilərlər: uşaqlıq boynunun hazırlığı, dölün yerdəyişməsi

Qarın piylərini əritməklə bağlı BİLMƏDİYİNİZ FAKTLAR

Qarın yağlarından xilas olmaq və təsirli nəticələr almaq istəyirsinizsə, yediyiniz qidalara diqqət etməlisiniz. Piylərinin ərinməsi ilə bağlı bilmədiyiniz faktları təqdim edir:. Unutmayın ki, orqanizmin tərəvəz və meyvələrdə

Hər səhər üzünüzü duzlu su ilə yuyun. İnanılmaz nəticələr!

Duzlu su dəriyə çox müsbət təsir edir. Üzünüzü hər səhər adi "kran" suyu ilə deyil, xüsusi hazırlanmış duzlu su ilə yuyun. 1 həftədən sonra çox yaxşı nəticə alacaqsınız. Bunun üçün 1/2 l qaynanmış suda 1 ç.q. dəni

Daha bir məşhurun 11 illik evliliyi bu gün bitir - FOTO

11 illik həyat yoldaşı İbrahim Kutluaydan boşanmağa hazırlaşan Demet Şener vəkili ilə birlikdə görüntülənmişdi. Qadinsaytı.az -a istinadla xəbər verir ki, bu gün cütlüyün məhkəməsi olacaq. Qeyd edək ki, Demet ona xəyanə

"Kara Sevda"nın ulduzu Burak Özçivitin nişanlısı haqqında:"Onu heç vaxt..." - FOTOlar

"Kara Sevda"nın ulduzu, "Miss Turkey 2011"in qalibi Melisa Aslı Pamuk ötən gün Akmərkəzdə görüntülənib. Qadinsaytı.az -a istinadla bildirir ki, o, adıçəkilən seriala birlikdə çəkildiyi Burak Özçiviti

SON DƏQİQƏ! Azərbaycanın xanım vəkili dünyasını dəyişdi

Azərbaycanda vəkil vəfat edib. Bakı şəhəri 12 saylı Hüquq məsləhətxanasının vəkili Məhəmmədova Aliyə Şıxzahir qızı dünyasını dəyişib. 1962-ci ildə anadan olmuş A.Məhəmmədova 55 yaşında vəfat edib. (report)

Deputatdan ŞOK AÇIQLAMA - "Sosial şəbəkələrdə intihara çağırış edən səhifələr açılıb"

"Onun intihar xəbərini eşidəndə çox pis oldum. Çox savadlı oğlan idi. Allah rəhmət etsin". Milli Məclisin deputatı Çingiz Qənizadə azərbaycanlı psixoloq Dəyanət Rzayevin intihar etməsi xəbərinə münasibət bildirib

Məşhur aktrisa canlı yayımda silikonlarını çıxartdı - VİDEO

Sevda Dəmirəl canlı yayımda heç kimin gözləmədiyi bir hərəkət edib. 16 il sonra çıxartdığı silikonları ilə "Renkli Sayfalar"a qonaq olan aktrisa Sevda Dəmirəl canlı yayımda heç kimin gözləmədiyi bir hərəkət edib

Dadsız yeməklər beyinin fəaliyyətini pozur

Xayfa Universiteti (İsrail) alimləri 5 il ərzində müxtəlif pəhrizlərin insan beyninə olan təsirini araşdırırdı. "Komsomolskaya pravda"nın məlumatına görə, araşdırmalar göstərib ki, pəhriz saxlayan insanların bi

turlar.az

sonxeber.az toy makiyajlari toy makiyaji sekilleri gozel gorunmek maraqli sitatlar masin sou ataya aid atalar sozleri müsabiqələr kosmetika qiz evi ucun hakiwta aybawi vaxti udulan derman