Menepauza beyin üçün siqnal verir – Hormonlar azaldıqda beyində nə baş verir?

Menopauza yalnız dövrənin bitməsi deyil, beynin kimyasının dəyişdiyi yeni bir dövrdür. Bu mərhələdə hormon səviyyələri düşür və sinir hüceyrələri azalan siqnallara fərqli reaksiya verməyə başlayır. Mütəxəssislər bildirir ki, beyin düzgün həyat tərzi ilə yenidən proqramlana bilər.
Nevroloq Prof. Dr. Derya Uludüz xəbərdarlıq edir: "Hormon tarazlığı, qidalanma, stress idarəsi və aktiv həyat bir yerdə tətbiq olunarsa, beynin qocalma prosesi yavaşladılır."
Estrogen azalanda - yaddaş və diqqət zəifləyir
Estrogen yalnız qadınlıq hormonu deyil, beyində sinir hüceyrələri arasında əlaqəni gücləndirən əsas tənzimləyicidir. Bu hormon yaddaşı, diqqəti və öyrənmə prosesini aktiv saxlayır, serotonin və dopamin istehsalını dəstəkləyir.
Menopozda estrogen azaldıqda:
Nevron əlaqələri zəifləyir
Yaddaşda ləngimə, söz tapmaqda çətinlik yaranır
Diqqəti toplamaq çətinləşir
Nə etməli?
 Həftədə ən az 5 dəfə açıq havada yüngül idman
 Kətan toxumu, nar, soya kimi bitki mənşəli estrogen mənbələri
Sarıkök, zəncəfil, rozmarin - beyin damarlarını qoruyur
Estrogen azalanda serotonin də aşağı düşür, nəticədə:
Ruh halı tez dəyişir
Motivasiya azalır
"Özümü əvvəlki kimi hiss etmirəm" düşüncəsi yaranır
Nə etməli?
 Səhər 20 dəqiqə günəş vannası
 Yumurta, yulaf, banan, qoz - serotonin istehsalını artırır
 Sakit tempdə gəzinti və nəfəs məşqləri - dopamin üçün təbii dəstək
Progesteron beynin təbii sakitləşdiricisidir. Azaldıqda:
Yuxuya getmək çətinləşir
Gecələr tez oyanma baş verir
Stress hormonu kortizol yüksəlir
Beyin gecə toksinləri təmizləyə bilmir - demans riski artır
Nə etməli?
 Hər gün eyni saatda yatmaq
 Yatmazdan əvvəl melisa, lavanda və ya çobanyastığı çayı
 4-7-8 nəfəs texnikası ilə stressin azaldılması
 Şəkər, ağ un və kafeini azaltmaq
Testosteron yalnız kişilərə aid deyil - qadın beyninin enerji mənbəyidir. Azaldıqdaenerji azalır, qərarsızlıq, halsızlıq və motivasiya itkisi olur.
Nə etməli?
 Həftədə bir neçə dəfə yüngül ağırlıq məşqləri
 Proteinli və sinklə zəngin qidalar: ət, balıq, yumurta, badam, mərci, avokado, fıstıq
 Kiçik, real məqsədlər qoymaq - beynin motivasiya mərkəzini aktivləşdirir
Menopozdan sonra beyin "enerji qənaəti" rejiminə keçir, diqqət və öyrənmə yavaşlayır. Bu, tez-tez yaşanan zehni yorğunluq və bulanıqlığın əsas səbəbidir.
Nə etməli?
 Zeytun yağı, balıq, avokado kimi antiinflamatuar qidalar
 Həftədə 150 dəqiqə orta tempdə gəzinti - beyinin qan dövranını artırır
Lalə Qüdrətova
Milli.Az