Seliakiya - irsi xəstəlik

Seliakiya - irsi xəstəlikSeliakiya irsi xəstəlikdir (müəyyən genlərlə valideynlərdən uşaqlara ötürülür).
Bir çox hallarda bu xəstəliyin diaqnozu uşaq vaxtlarnda qoyulur. Lakin bəzən diaqnoz vaxtında qoyulmur və uşaq, daha sonra isə böyük uzun illər ərzində müxtəlif xəstəliklərdən uğursuz olaraq müalicə olunur (disbakterioz, anemiya və s.) və nəticədə düzgün diaqnoz hətta insanın 30-40 yaşında qoyulur.
Vaxtında təyin olunmamış seliakiya uşağın inkişafında müxtəlif pozulmalara səbəb olur - fiziki inkişafın ləngiməsi (çəkin və boyun normalara uyğun olmaması), anemiya, sümüklərin kövrək olması və tez-tez qırılması, diş problemləri, cinsi inkişafının ləngiməsi və s. Bu səbəbdən valideynlər uşağının sağalamlığına və inkişafına qarşı çox diqqətli olmalı və xəstəliyin ilk simptomlarında bu haqda həkimə məlumat verməlidir.
Seliakiya zamanı insanın orqanizmində "qlyüten" zülalına qarşı dözümsüzlük yaranır. Qlyüten arpa, çovdar, buğda kimi yarmaların tərkibinə daxildir. Xəstənin bağırsaqlarına bu zülalın hətta mikroskopik miqdarı (milliqrammlar) düşdükdə orada iltihab və həzm və sovurma proseslərin pozulması yaranır. Nəticədə insanda qəbizliklə növbələşən ishal (həcmli üfunətli nəcis), ürəkbulanması, qusma, qarında köp, ağrılar, iştahanın azalması  inkişaf edir.
İltihablaşmış bağırsaq orqanizmin sağlamlığı və inkişafı üçün lazım olan maddələri tam şəkildə sovura bilmir və insan orqanizmində bir çox vacib maddələrin (dəmir, kalsium, zülallar, yağlar, vitaminlər və s.) çatışmazlığı yaranır. Məhz bu səbəbdən seliakiya xəstəliyi olan uşaqların fiziki inkişafında geriləmə (az çəki, kiçik boy), anemiya (dəmir elementinin çatışmazlığına görə), diş və sümük problemləri (kalsiumun çatışmazlığına görə), dəridə səpgilər və s. müşahidə olunur.
Adətən seliakiyanın ilk simptomları körpənin qidalanmasına əlavə qidalar (sıyıqlar, suxari, çörək və s.) daxil olunmağa başladıqda üzə çıxır. Bu qidaların qəbulu uşaqda yuxarıda sadaladığımız simptomların (ishal, ürəkbulanması, qusma, köp) əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu qidalar qidalanmadan çıxardıqda simptomlar da müalicəsiz olaraq yox olur.
Seliakiyaya şübhə yarandıqda xəstəyə əlavə müayinələr təyin olunur (xüsusi immunoloji qan analizi, genetik analiz və s.).
Seliakiya xəstəliyi tam müalicə olunmasa da, xəstə tərkibində qlyüten olan qidaları qəbul etmədikdə, xəstəliyin simptomları üzə çıxmır. Beləliklə, seliakiyanın müalicəsinin  əsası müəyyən pəhrizdir. Belə pəhrizi xəstə ömrünün sonuna kimi saxlamalıdır.
Hansı qidalar seliakiya xəstəliyi zamanı əks-göstərişdir?
- Buğda unu, buğda nişastası, buğda sıyıqları, buğda çörəyi, kvas, araq (buğda əsasında hazırlanmış) və s.
- Çovdar çörəyi, çovdar yarması, sıyıqlar, kvas və s.
- Arpa yarması, arpa sıyığı, arpa nişastası, pivə və s.
- Yarımfabrikatlar, konservlər, kolbasa-sosis, hazır souslar, tərkibində aromatıaşdırıcı maddələr və rəngvericilər olan məhsullar. Bu məhsulların tərkibində bir çox hallarda qlyüten olur. Bu səbəbdən belə məhsulları yalnız o halda qəbul etmək olar ki, etiketin üzərində qlyütenin olmaması haqqında qeyd olunsun ("qluten free", "без глютена" qeydi, üstündən xətt çəkilmiş sümbül). Körpələr üçün olan sıyıqlar, konservlər, şirələrin üzərində də belə qeyd ola bilər. Belə məhsullar məhz seliakiya xəstəliyi olan uşaqlar üçün nəzərdə tutulub.
Bəzi dərmanların tərkibində də qlyüten ola bilər. Bu səbəbdən müalicədən əvvəl dərmanın tərkibinə fikir vermək lazımdır.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 609   Tarix: 23 oktyabr 2021
f Paylaş

Ustalar.az ustalar sayti


DİGƏR XƏBƏRLƏR

Yalançı hamiləlik

Yalançı hamiləlik (və ya psevdohamiləlik) kifayyət qədər nadir psixiki-fiziolioji vəziyyətdir. Hamilə olmayan qadın birdən-birə özünü hamilə kimi hiss etməyə başlayır - menstruasiyalar kəsilir, süd vəziləri böyüyür, səhərlə

Evliliyin ilk problemləri

İstənilən münasibət məsuliyyət deməkdir. Hər kəs də bu məsuliyyəti daşımaq iqtidarında olmur. Tərəflər evliliyin ilk 3 ilini daha çox yeni mühitə - ailə mühitinə uyğunlaşma kimi dəyərləndirməli, qarşı tərəfin ailə üzvlərin

Keşnişin faydası

Keşniş ən faydalı göyərtilərdən biri sayılır. Keşniş və onunun toxumları ta qədimdən tibbdə çox geniş istifadə olunurdu. Keşnişin köməyi ilə baş ağrıları, yuxusuzluğu  müalicə edirdilər. Belə hesab olunurdu ki, keşniş kişilərd

Tromboza qarşı 3 təbii içki - Koviddən sonra için

Hər il trombozdan 10 milyon insan ölür. Koronavirus və peyvəndlər tromboz riskini daha da artırdı. Kovid xəstələrinin çoxunu da öldürən tutulan damarlar, qatılaşan qandır. xəbər verir ki, tromboza qarşı təbii çarələri təqdi

Yeni mutasiya Deltadan 15% daha yoluxucudur - ALİMLƏR

Bu ilin oktyabrında Böyük Britaniyada aşkarlanan yeni ştamm Delta variantından mutasiya olub. AY 4.2 adlandırıkan alttip klassik Deltadan 10-15% daha çox yoluxucudur. xəbər verir ki, artıq İngiltərədə yoluxanların 10%-d

Yüksəlmiş xolesterinin gözlərdə ilk simptomu

Hansı əlamətlər xolesterinin təhlükəli vəziyyətindən xəbər verir. xəbər verir ki, kardioloq bəzi əlamətləri açıqlayıb. "Qanda yüksəlmiş xolesterin konkret xəstəlik deyil ki, hansısa ciddi ağrı və ya simptomla özünü biruz

Bədəndəki naməlum ağrıların səbəbi tapıldı

Bəzən insanlar bədənin müxtəlif hissələrində (qarın, əzələlər, ürək, qaraciyər nahiyəsi, bel və s.) əmələ gələn ağrılardan şikayətlənir. bildirir ki, ağrılar sanki bədəndə "gəzir"- gah azalır, gah güclənir, ga

Koronavirusdan sonra keçəlləşmə

Kişilərdə unutqanlıq, qadınlarda keçəlləşmə. Covid 19 virusuna yoluxmuş xəstələr üzərində Türkiyədə Xəstələri izləmə Mərkəzinin 1 illik çalışmaları maraqlı nəticələr ortaya çıxarıb. xəbər verir ki, mərkəzin həkimi Murat Köş

Komarovskidən 2022-ci il PROQNOZU - Bizi nə gözləyir?

Həkim və teleaparıcı Yevgeni Komarovski uşaqlar üçün ən faydalı idman növlərini açıqlayıb, eyni zamanda gələn il vəziyyətin yaxşılaşacağını bildirib. xəbər verir ki, İnstaqramda canlı yayım açan həkimin sözlərinə görə, atletika


sebet.az onlayn maqazin mp3 yukle
Mp3 yukle sayti


vizalar.az
viza desteyi


biletler.az
avia biletler


turlar.az

sonxeber.az həkim məsləhəti geymler 2021 toy makiyaji sekilleri fantaziya ciyer qovurma toy gecəsi daglar haqqinda kosmetika qadın deyir sik məni qıramatika