Seliakiya - irsi xəstəlik

Seliakiya - irsi xəstəlikSeliakiya irsi xəstəlikdir (müəyyən genlərlə valideynlərdən uşaqlara ötürülür).
Bir çox hallarda bu xəstəliyin diaqnozu uşaq vaxtlarnda qoyulur. Lakin bəzən diaqnoz vaxtında qoyulmur və uşaq, daha sonra isə böyük uzun illər ərzində müxtəlif xəstəliklərdən uğursuz olaraq müalicə olunur (disbakterioz, anemiya və s.) və nəticədə düzgün diaqnoz hətta insanın 30-40 yaşında qoyulur.
Vaxtında təyin olunmamış seliakiya uşağın inkişafında müxtəlif pozulmalara səbəb olur - fiziki inkişafın ləngiməsi (çəkin və boyun normalara uyğun olmaması), anemiya, sümüklərin kövrək olması və tez-tez qırılması, diş problemləri, cinsi inkişafının ləngiməsi və s. Bu səbəbdən valideynlər uşağının sağalamlığına və inkişafına qarşı çox diqqətli olmalı və xəstəliyin ilk simptomlarında bu haqda həkimə məlumat verməlidir.
Seliakiya zamanı insanın orqanizmində "qlyüten" zülalına qarşı dözümsüzlük yaranır. Qlyüten arpa, çovdar, buğda kimi yarmaların tərkibinə daxildir. Xəstənin bağırsaqlarına bu zülalın hətta mikroskopik miqdarı (milliqrammlar) düşdükdə orada iltihab və həzm və sovurma proseslərin pozulması yaranır. Nəticədə insanda qəbizliklə növbələşən ishal (həcmli üfunətli nəcis), ürəkbulanması, qusma, qarında köp, ağrılar, iştahanın azalması  inkişaf edir.
İltihablaşmış bağırsaq orqanizmin sağlamlığı və inkişafı üçün lazım olan maddələri tam şəkildə sovura bilmir və insan orqanizmində bir çox vacib maddələrin (dəmir, kalsium, zülallar, yağlar, vitaminlər və s.) çatışmazlığı yaranır. Məhz bu səbəbdən seliakiya xəstəliyi olan uşaqların fiziki inkişafında geriləmə (az çəki, kiçik boy), anemiya (dəmir elementinin çatışmazlığına görə), diş və sümük problemləri (kalsiumun çatışmazlığına görə), dəridə səpgilər və s. müşahidə olunur.
Adətən seliakiyanın ilk simptomları körpənin qidalanmasına əlavə qidalar (sıyıqlar, suxari, çörək və s.) daxil olunmağa başladıqda üzə çıxır. Bu qidaların qəbulu uşaqda yuxarıda sadaladığımız simptomların (ishal, ürəkbulanması, qusma, köp) əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu qidalar qidalanmadan çıxardıqda simptomlar da müalicəsiz olaraq yox olur.
Seliakiyaya şübhə yarandıqda xəstəyə əlavə müayinələr təyin olunur (xüsusi immunoloji qan analizi, genetik analiz və s.).
Seliakiya xəstəliyi tam müalicə olunmasa da, xəstə tərkibində qlyüten olan qidaları qəbul etmədikdə, xəstəliyin simptomları üzə çıxmır. Beləliklə, seliakiyanın müalicəsinin  əsası müəyyən pəhrizdir. Belə pəhrizi xəstə ömrünün sonuna kimi saxlamalıdır.
Hansı qidalar seliakiya xəstəliyi zamanı əks-göstərişdir?
- Buğda unu, buğda nişastası, buğda sıyıqları, buğda çörəyi, kvas, araq (buğda əsasında hazırlanmış) və s.
- Çovdar çörəyi, çovdar yarması, sıyıqlar, kvas və s.
- Arpa yarması, arpa sıyığı, arpa nişastası, pivə və s.
- Yarımfabrikatlar, konservlər, kolbasa-sosis, hazır souslar, tərkibində aromatıaşdırıcı maddələr və rəngvericilər olan məhsullar. Bu məhsulların tərkibində bir çox hallarda qlyüten olur. Bu səbəbdən belə məhsulları yalnız o halda qəbul etmək olar ki, etiketin üzərində qlyütenin olmaması haqqında qeyd olunsun ("qluten free", "без глютена" qeydi, üstündən xətt çəkilmiş sümbül). Körpələr üçün olan sıyıqlar, konservlər, şirələrin üzərində də belə qeyd ola bilər. Belə məhsullar məhz seliakiya xəstəliyi olan uşaqlar üçün nəzərdə tutulub.
Bəzi dərmanların tərkibində də qlyüten ola bilər. Bu səbəbdən müalicədən əvvəl dərmanın tərkibinə fikir vermək lazımdır.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 1086   Tarix: 28 oktyabr 2021
f Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Yuxuda nar görmək görün nələrə işarə edirmiş?! İNANILMAZ!

Yuxuda nar görmək qadın üçün ziyarət və mücevherata, kişi üçün də övlada, dövlət məmurları üçün terfie, zabitlər üçün əmrlərinin keçməsinə, kəndli üçün oktyabr bərəkətinə, tacir üçün çox quru, xalq üçün yaxşı bir idarəy

.

Qışda D vitamini çatışmazlığı kimlər üçün daha təhlükəlidir?

D vitamini, xüsusilə, qış dövründə immunitetin, sümük sağlamlığının və ümumi sağlamlığın qorunması üçün əsas qida maddələrindən biridir. Onun bu mövsümdə xüsusi əhəmiyyət kəsb etməsi günəş işığının azalması ilə bağlıdır

.

Miqrenlə mübarizə aparan "möcüzəvi" qidalar

Miqren minlərlə insanın gündəlik həyat keyfiyyətini aşağı salan, güclü və təkrarlanan baş ağrıları ilə müşayiət olunan problemdir. -ın məlumatına görə, mütəxəssislər bildirir ki, dərmanlarla yanaşı, düzgün qidalanma da miqre

.

Duşdan sonra bunu etsəniz üzünüz iflic olacaq

Əksər insanların gündəlik həyatda bilmədən tətbiq etdiyi bəzi vərdişlər ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər. xəbər verir ki, duşdan sonra saçları yaş və ya nəm saxlamaq və bədəni qəfil soyuğa məruz qoymaq üz sinirin

.

Kreatin yalnız idmançılar üçün deyil: Kimlər qəbul edə bilər?

Kreatin uzun illərdir əsasən idmançılar və əzələ gücü ilə əlaqələndirilsə də, son elmi araşdırmalar bu maddənin beyin funksiyaları üçün də mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir. Mütəxəssislərin fikrincə, kreatin təkcə fizik

.

İmmun sistemimiz təhlükədədir - AÇIQLAMA

"Elmi tədqiqatlar göstərir ki, uzun müddət davam edən aşağı kalorili və balanssız dietlər immun sistemin funksional qabiliyyətini azaldır". xəbər verir ki, bu sözləri canlı yayımda Səhiyyə Nazirliyinin  mütəxəssi-eksperti

.

Çox istifadə edilən bəzi qidaların zərərləri açıqlandı

"Mağazadan alınan şaurma yemək qan təzyiqini və qanda şəkəri artıra bilər".  xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı diyetoloq Yelena İqnatikova "Moskva 24"ə açıqlamasında bildirib. Problemin əsas səbəbi klassi

.

Yaşımıza görə nə qədər su içməliyik?

Su qəbuluna məhəl qoymamaq sağlamlığımıza mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər hər yaş qrupu üçün lazımi gündəlik su qəbulunu müəyyən ediblər və bu miqdarın yaşla necə dəyişdiyini izah ediblər. Onlar xüsusilə uşaqlar

.

Qışda yüksək əhval yaradan qidalar açıqlandı

Soyuq və günəşsiz qış aylarında bir çox insanda halsızlıq və əhval düşkünlüyü müşahidə olunur. Mütəxəssislər bildirir ki, düzgün qidalanma əhvalın yüksəlməsində mühüm rol oynayır. xəbər verir ki, araşdırmalara görə, aşağıdak

turlar.az

geyim necə seçməli adlarin menasi yay geyimləri 2026 pizza reseptləri hamilelikde axinti qış tədarükü 2026 payiz geyimleri kosmetika ana haqqinda bayati nağıllar vətənə aid bayatılar gülməli hakıştalar buga burcu