Beyində ilişib qalan melodiyalar düşündüyünüz qədər günahsız olmaya bilər

Bir mahnını gün boyu istəmədən zümzümə etmək bir çox insan üçün adi haldır. Lakin alimlər bu fenomenin - elmi dildə "qulaq qurdu" adlandırılan vəziyyətin - beynin fəaliyyətinə müəyyən mənfi təsirlər göstərə biləcəyini bildirirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, davamlı təkrarlanan melodiyalar beynin "işçi yaddaş" mexanizmini məşğul edir. Məhz bu yaddaş növü qısa müddətli məlumatların saxlanması, diqqətin cəmlənməsi və riyazi hesablamalar üçün vacibdir. Nəticədə insanın diqqəti yayınır, zehni məhsuldarlıq azalır.
Avstraliyada aparılan elmi tədqiqatlara əsasən, xüsusilə tez-tez dinlənilən və yaxşı tanınan mahnılar beyində daha asan "ilişib qalır". Mahnı nə qədər populyar və təkrarlanan olarsa, ondan xilas olmaq bir o qədər çətinləşir.
Finlandiyalı alimlərin apardığı başqa bir araşdırma isə göstərib ki, insanların əksəriyyəti bu vəziyyəti həftədə azı bir dəfə yaşayır. Sorğuda iştirak edənlərin yarıdan çoxu isə demək olar ki, hər gün beynində təkrarlanan melodiyalarla üzləşdiyini etiraf edib. Musiqini aktiv şəkildə dinləyən şəxslərdə bu hal daha tez-tez müşahidə olunur.
Mütəxəssislərin fikrincə, qulaq qurdları bəzən beynin tamamlanmamış informasiyanı "bağlamaq" cəhdindən, bəzən isə psixoloji rahatlama ehtiyacından qaynaqlanır. Beyin üzərində aparılan görüntüləmə tədqiqatları sübut edir ki, musiqi dinləyərkən aktiv olan sahələr, eyni melodiyanı zehnimizdə təkrarlayarkən də işləməyə davam edir.
Bu vəziyyətdən qurtulmaq üçün maraqlı üsullardan biri saqqız çeynəməkdir. Çeynəmə prosesi daxili nitqi zəiflədir və beynin melodiyanı təkrar etməsinə mane olur. Əksinə, başqa bir mahnı dinləmək çox vaxt problemi həll etmir, sadəcə köhnə melodiyanı yenisi ilə əvəz edir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, qulaq qurdları ümumilikdə sağlam beynin normal fəaliyyətinin bir hissəsidir. Sadəcə zehin boş olduqda daha çox ortaya çıxır və diqqət tələb edən işlərlə məşğul olduqda tədricən azalır.
Kənan
Milli.Az