Cavan qalmağın sirri süfrənizdədir - Səhiyyə Nazirliyinin ekspertindən açıqlama

"Qocalma hüceyrə səviyyəsində başlayır. İllər keçdikcə DNT-də zədələr yığılır, xromosomların ucundakı telomerlər qısalır, mitoxondrilər enerjini daha zəif istehsal edir və orqanizmdə səssiz, aşağı intensivlikli iltihab formalaşır".
Bu fikirləri Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi "Instagram" hesabında keçirilən canlı yayım zamanı Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, qastroenteroloq Emin Məmmədov açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, elmi ədəbiyyatda bu son hala "inflammaging" deyilir:
"Nə yediyimiz və necə yatdığımız bu proseslərin hər birinə birbaşa təsir göstərir.
Ən çox sübutu olan qidalanma modeli Aralıq dənizi tipli pəhrizdir: zeytun yağı, yağlı balıq, paxlalılar, tərəvəz, meyvə, qoz-fındıq və tam taxıl. İspaniyada aparılmış tədqiqatlarda zeytun yağı və ya qoz-fındıqla zənginləşdirilmiş bu pəhriz təxminən beş il ərzində ürək-damar hadisələrinin riskini 30%-ə yaxın azaldıb. Mexanizm aydındır: zeytun yağı və balıq yağının turşuları damar divarındakı iltihabı söndürür, giləmeyvə, yaşıl çay və tünd şokoladdakı polifenollar hüceyrəni oksidləşdirici stresdən qoruyur, tərəvəz və paxlalılardakı lif isə bağırsaq mikrobiotasını qidalandırır".
Mütəxəssis-ekspert bildirib ki, bağırsaq bakteriyaları lifdən qısa zəncirli yağ turşuları (məsələn, butirat) sintez edir:
"Bu birləşmələr bağırsaq divarını möhkəm saxlayır və iltihab mediatorlarının qana keçməsinə mane olur. Yaşlanmış bağırsaq mikrobiotası ilə fiziki zəiflik arasındakı əlaqə son illərin ən çox öyrənilən mövzularından biridir. Burada nə qədər yediyimiz də vacibdir. Kalori məhdudlaşdırılması heyvan modellərində ömrü uzadan ən stabil müdaxilədir. İnsanlarda aparılmış tədqiqatda iki il ərzində gündəlik kalorini təxminən 12% azaldan sağlam könüllülərdə bioloji qocalma sürətinin bir qədər yavaşladığı qeydə alınıb".
E. Məmmədov qeyd edib ki, əks istiqamətdə isə şəkərli içkilər, işlənmiş ət və ultra-işlənmiş qidalar insulinə qarşı rezistentlik yaradır:
"Zülalların şəkərlə birləşməsindən (qlikasiya) əmələ gələn məhsullar isə damar və dəri kollagenini sərtləşdirir. Dəridəki qırışların bir hissəsi məhz bu mexanizmlə yaranır".
Müəllif: Mina Mikayılova (Milli.Az müxbir)