Çili bibəri (Capsicumfrutescens, annuum)

Çili bibəri (Capsicumfrutescens, annuum)Çili bibəri kəskin dadına görə kulinariya sahəsində ən böyük rol oynayan məhsullardan biridir. Tarix boyun çili bibərindən dünya mətbəxlərində istifadə edilib. Çili bibərini Avropa ölkələrinə Xristafor Kolumb gətirib. O Amerikada ekspedisiyalarda olan zaman Avropa ölkələrinə lobya, tütün, müxtəlif tərəvəzlər və çili bibəri gətirmişdir. Ekspedisiyada iştirak edənlər İspanola adasında əhalinin "aksi" adlandırdığı çili bibərini çox bəyənmiş və özləri ilə Avropaya gətirmişlər. Ekspedisiyada iştirak edənlər əvvəlcə çili bibərini bəzək bitkisi kimi bəyənmiş və sonralar onun meyvəsindən də istifadə etməyə başlamışlar.
Çili bibəri uzun, qırmızı rəngdə və içərisi toxumlarla dolu olur. Karib adalarında onu meyvə kimi qiymətləndirir və yeyirlər. Çili bibərinin idxalı İspaniyaya çoxlu qazanc gətirir. Avropa ölkələri arasında ən çox çili Macarıstanda yetişdirilir. Macarlar özlərinin temperamentli olmalarını səbəbini çili bibəri yemələrində görürlər. Bu ölkəyə çili bibəri türklər tərəfindən gətirilib. Macarıstanda çili bibərinin yetişdirilməsi türklərin işğalından sonra başlanıb.
Çili bibərinin müxtəılif növləri var. Onlar bir-birindən formasına və görünüşünmə görə fərqlənirlər. Quru dərilmiş çili bibərini soyuducuda 5-6 gün saxlamaq mümkündür. Bu müddətdən sonra onun qabığı solmağa və büzüşməyə başlayır. Çili bibərini sirkədə, duzlu suda və bitki yağında saxlamaq olur. Çili bibərini qurutduqdan sonra onu üyüdüb saxlamaq da mümkün olur.
Bəzi hallarda çili bibərini polietilen paketdə dondurucuda da saxlayırlar. 100 qram çili bibərinin qida dəyəri:
- Zülallar - 2 qr
- Yağlar - 0,2 qr
- Karbohidratlar - 1,5 qr
- Su - 90,2 qr
- Kalori - 40 kKal.
Çili bibərinin tərkibində çoxlu vitaminlər, niasin, xolin, fol turşusu, tiamin, beta karotin, pridoksin, riboflavin, askorbin turşusu, marqanes, dəmir, sink, kalsium və fosfor var. Çili bibərinin tərkibindəki vitaminlər və mikroelementlər orqanizm üçün çox faydalıddır.
Az miqdarda çili bibəri yemək iştahanın artmasına, həzm sisteminin və metobolizmin normallaşmasına səbəb olur. Kəskin acı çili bibəri beynin və qaraciyərin fəaliyyətini yaxşılaşdıdır.
Atereskleroz, yuxusuzluq, allergiya, soyuqlama, bronxial astma, epilepsiya, hepatit xəstəliklərindən əziyyət çəkənlər çili bibəri yedikdə xəstəliklərin əlamətləri azalır. Çili bibəri yemək bədxassəli şişlərin əmələ gəlməsinin qarşısını alır və onların böyüməsini ləngidir. Çili bibəri yemək orqanizmdə endorfinin miqdarının artmasına səbəb olur. Bu da insanın stresslərə, əsəb gərginliklərinə qarşı olan davamlılığını artırır. O qan dövranını yaxşılaşdırır, immun sistemi möhkəmləndirir və ağrı hissinin aradan qalxmasına səbəb olur. Araşdırmalar zamanı çili bibərinin şəkərli diabet xəstələrinə faydalı olduğu sübut olunmuşdur.
Çili bibərinin zərərli xüsusiyyətləri
Çili bibəri yeyərkən diqqətli olmaq lazımdır. Onu açıq yaralara, gözlərə sürtdükdə güclü yanğı hissi meydana çıxır. Mədə-bağırsaq xəstəliklərindən əziyyət çəkən xəstələrə çili bibəri yeyərkən ehtiyatlı olmaq məsləhət görülür. Çili bibəri yemək qıcqırma hissinin meydana çıxmasına səbəb olur. Buna görə də onu az miqdarda yemək lazımdır.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 1443   Tarix: 27 fevral 2021
f Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Pəncərə önünə folqa qoyun - Fərqi görün

Alüminium folqa əsasən yemək bişirərkən istiliyi qorumaq üçün istifadə edilsə də, məişətdə başqa faydalı xüsusiyyətləri də var. xəbər verir ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, alüminium folqanı pəncərənin qabağına yerləşdirmə

.

Öd kisəsi ağrıyanda nə etməli? - 5 MƏSLƏHƏT

Öd kisəsi ağrı hiss edən, ağrı siqnalı verən orqandır. Çox zaman kisədə daş olanda və iltihabi xəstəliklərdə ağrıyır. Kəskin pristuplarda ilk işiniz təcili yardım çağırıb, xəstəxanaya çatmaqdır, bu zaman hətta ağrıkəsic

.

Necə rahat yuxu yataq?

Rahat və keyfiyyətli yuxu üçün bir neçə sadə, amma çox təsirli qaydaya əməl etmək kifayətdir. rahat yatmaq üçün məsləhətləri təqdim edir:. 1. Yuxu rejimi yaradın. Hər gün eyni saatda yatıb, eyni saatda oyanmağa çalışın. Bu

.

Tromb yaranmasının qarşısını alan ƏDVİYYAT

Zəncəfilin tromb yaranmasının qarşısını almaqda təsirli olduğu elmi şəkildə təsdiqlənib. Mütəxəssislər bildirir ki, zəncəfilin tərkibində olan gingerol maddəsi antitrombotik xüsusiyyətə malikdir. xəbər verir ki, Piroqov Universitetini

.

Hansı çay daha sağlamdır: Soyuq, yoxsa isti?

Çay dünyada sudan sonra ən çox istehlak edilən içkidir. Lakin çayı hansı temperaturda içməyin daha faydalı olduğu hər zaman müzakirə mövzusu olub. Qidalanma mütəxəssisləri və elm adamları çayın temperaturunun tərkibindək

.

Süni intellekt tibbdə həm faydalı, həm də riskli ola bilər – Komissiya sədri

Süni intellekt artıq səhiyyə sisteminə daxil olub. Lakin burada vacib bir sual yaranır: süni intellekt səhv etsə, məsuliyyəti kim daşıyacaq?.  Trend-ə istinadən xəbər verir ki,  bunu TƏBİB-in Doğuşayardım Komissiyasının sədr

.

Qışda tok vurma halları niyə artır?

Qış aylarında bir çox insan suya və ya nəm səthlərə toxunduqda elektrik cərəyanı vurduğunu hiss etdiyini bildirir. Mütəxəssislər bu halın birbaşa bir neçə məişət amili ilə bağlı olduğunu qeyd edirlər. xəbər verir ki, elektri

.

Piylənmə əleyhinə qeyri-adi üsul

Ailə münasibətlərinin keyfiyyəti piylənmə riskinə birbaşa təsir göstərə bilər. -a istinadən xəbər verir ki, UCLA Health ekspertlərinin bu mövzuda apardıqları araşdırma "Gut Microbes" jurnalında dərc olunub. Məlu

.

Azərbaycanlıların boyu niyə qısalır? - Rəşad Mahmudov əsas səbəbləri açıqladı

"Son illər Azərbaycanda uşaqların fiziki inkişaf göstəriciləri, xüsusilə boy artımı ilə bağlı səsləndirilən narahatlıqlar təsadüfi deyil. Müasir tibb elmi göstərir ki, uşağın boyu yalnız genetik göstərici deyil; əksinə

turlar.az

geyim necə seçməli hamiləlik hamilelikde qidalanma otaq dizayni 2026 gəlinliklər tərəvəzlər valideyn haqqinda kosmetika həmidə irem derici ariqla kahfe kali vətənə aid bayatılar