Çili bibəri (Capsicumfrutescens, annuum)

Çili bibəri (Capsicumfrutescens, annuum)Çili bibəri kəskin dadına görə kulinariya sahəsində ən böyük rol oynayan məhsullardan biridir. Tarix boyun çili bibərindən dünya mətbəxlərində istifadə edilib. Çili bibərini Avropa ölkələrinə Xristafor Kolumb gətirib. O Amerikada ekspedisiyalarda olan zaman Avropa ölkələrinə lobya, tütün, müxtəlif tərəvəzlər və çili bibəri gətirmişdir. Ekspedisiyada iştirak edənlər İspanola adasında əhalinin "aksi" adlandırdığı çili bibərini çox bəyənmiş və özləri ilə Avropaya gətirmişlər. Ekspedisiyada iştirak edənlər əvvəlcə çili bibərini bəzək bitkisi kimi bəyənmiş və sonralar onun meyvəsindən də istifadə etməyə başlamışlar.
Çili bibəri uzun, qırmızı rəngdə və içərisi toxumlarla dolu olur. Karib adalarında onu meyvə kimi qiymətləndirir və yeyirlər. Çili bibərinin idxalı İspaniyaya çoxlu qazanc gətirir. Avropa ölkələri arasında ən çox çili Macarıstanda yetişdirilir. Macarlar özlərinin temperamentli olmalarını səbəbini çili bibəri yemələrində görürlər. Bu ölkəyə çili bibəri türklər tərəfindən gətirilib. Macarıstanda çili bibərinin yetişdirilməsi türklərin işğalından sonra başlanıb.
Çili bibərinin müxtəılif növləri var. Onlar bir-birindən formasına və görünüşünmə görə fərqlənirlər. Quru dərilmiş çili bibərini soyuducuda 5-6 gün saxlamaq mümkündür. Bu müddətdən sonra onun qabığı solmağa və büzüşməyə başlayır. Çili bibərini sirkədə, duzlu suda və bitki yağında saxlamaq olur. Çili bibərini qurutduqdan sonra onu üyüdüb saxlamaq da mümkün olur.
Bəzi hallarda çili bibərini polietilen paketdə dondurucuda da saxlayırlar. 100 qram çili bibərinin qida dəyəri:
- Zülallar - 2 qr
- Yağlar - 0,2 qr
- Karbohidratlar - 1,5 qr
- Su - 90,2 qr
- Kalori - 40 kKal.
Çili bibərinin tərkibində çoxlu vitaminlər, niasin, xolin, fol turşusu, tiamin, beta karotin, pridoksin, riboflavin, askorbin turşusu, marqanes, dəmir, sink, kalsium və fosfor var. Çili bibərinin tərkibindəki vitaminlər və mikroelementlər orqanizm üçün çox faydalıddır.
Az miqdarda çili bibəri yemək iştahanın artmasına, həzm sisteminin və metobolizmin normallaşmasına səbəb olur. Kəskin acı çili bibəri beynin və qaraciyərin fəaliyyətini yaxşılaşdıdır.
Atereskleroz, yuxusuzluq, allergiya, soyuqlama, bronxial astma, epilepsiya, hepatit xəstəliklərindən əziyyət çəkənlər çili bibəri yedikdə xəstəliklərin əlamətləri azalır. Çili bibəri yemək bədxassəli şişlərin əmələ gəlməsinin qarşısını alır və onların böyüməsini ləngidir. Çili bibəri yemək orqanizmdə endorfinin miqdarının artmasına səbəb olur. Bu da insanın stresslərə, əsəb gərginliklərinə qarşı olan davamlılığını artırır. O qan dövranını yaxşılaşdırır, immun sistemi möhkəmləndirir və ağrı hissinin aradan qalxmasına səbəb olur. Araşdırmalar zamanı çili bibərinin şəkərli diabet xəstələrinə faydalı olduğu sübut olunmuşdur.
Çili bibərinin zərərli xüsusiyyətləri
Çili bibəri yeyərkən diqqətli olmaq lazımdır. Onu açıq yaralara, gözlərə sürtdükdə güclü yanğı hissi meydana çıxır. Mədə-bağırsaq xəstəliklərindən əziyyət çəkən xəstələrə çili bibəri yeyərkən ehtiyatlı olmaq məsləhət görülür. Çili bibəri yemək qıcqırma hissinin meydana çıxmasına səbəb olur. Buna görə də onu az miqdarda yemək lazımdır.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 1426   Tarix: 27 fevral 2021
f Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Maddələr mübadiləsini mühərrik kimi işlədir: Qəhvəyə bir qaşıq əlavə etmək kifayətdir

Artıq çəkidən azad olmaq və enerjini artırmaq istəyənlər üçün qəhvənin tərkibinə əlavə edilən kiçik bir detal böyük fərq yaradır. Qəhvəyə bir qaşıq kokos yağı (hind qozu yağı) əlavə etmək metabolizmi sürətləndirməyin ən effekti

.

Qəhvə yuxunun keyfiyyətinə necə XEYİR verə bilər?

Qəhvə adətən yuxusuzluqla əlaqələndirilsə də, mütəxəssislər düzgün vaxtda və ölçüdə qəbul edildikdə qəhvənin yuxunun keyfiyyətinə dolayı yolla müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.  xəbər verir ki, səhər saatlarınd

.

Ev heyvanlarından insana keçən xəstəliklər - Həkim AÇIQLADI

"İstənilən ev heyvanı infeksiya daşıyıcısı ola və sahiblərini allergiyaya və yüksək həyəcanlılığa məruz qoya bilər". -a istinadən xəbər verir ki, bunu "İzvestiya" nəşrinə rusiyalı həkim Aleksandra Filyov

.

Metabolizmi sürətləndirmək və yağ yandırmaq üçün qəhvə necə içilməlidir?

Düzgün qəhvə istehlakı orqanizmin daha çox enerji xərcləməsinə, tonusun artmasına və sağlam çəki balansının qorunmasına kömək edir. Artıq qəhvə sadəcə bir sabah ritualı deyil, düzgün yanaşma ilə metabolizmanın təbii köməkçisin

.

Depressiyanın müalicəsində yol verilən təhlükəli səhv

Mütəxəssislər depressiya ilə mübarizədə ən çox rast gəlinən və ciddi risk yaradan səhvlərdən biri kimi özünü müalicə etməyi göstərirlər. Psixoloqların sözlərinə görə, bir çox insan həkimə müraciət etmədən dərman qəbul edir

.

İllərlə sirr qalan xəstəliyin səbəbi üzə çıxdı

Avstraliyanın Qriffit Universitetinin alimləri xroniki yorğunluq sindromunun (mialgik ensefalomielit) mümkün bioloji səbəbini müəyyən ediblər. Araşdırmaya görə, bu xəstəlik zamanı hüceyrələrdə kalsiumun ötürülməsinə cavabde

.

Qəbizliyə yaxşı təsir edən təbii üsullar

Qəbizlik həzm sisteminin yavaşlaması nəticəsində yaranan və gündəlik həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərən bir problemdir. Çox vaxt həyat tərzində və qidalanmada edilən sadə dəyişikliklərlə bu problemi aradan qaldırma

.

"Yüksək təzyiq böyrək çatışmazlığının əsas səbəblərindəndir"

Hipertoniyanın yaratdığı ən əhəmiyyətli zərərlərdən biri böyrək disfunksiyasıdır. xəbər verir ki, çox vaxt bu, gizli şəkildə inkişaf edir. Bu gün xəstələrin dializ keçirməsinin əsas səbəblərindən biri nəzarətsiz və ya müalic

.

Ölüm əlamətlərini göstərən 12 hal

İnsanın həyatının son mərhələsinə yaxınlaşdığını göstərən bir sıra əlamətlər mövcuddur. Bu əlamətlər hər kəsdə eyni vaxtda və eyni formada görünməsə də, ümumi göstəricilər kimi qəbul edilir. xəbər verir ki, mütəxəssis bildiri

turlar.az

yemek reseptleri geymler 2026 toy makiyaji sekilleri saca xina qoymaq qaydasi hamilə qadın qadindunyasi.az 2026 yaz geyimleri kosmetika oglan evi qizlar google yemekler novruz hakistasi