Həmin şiferlər sağlamlığa ziyan imiş, qadağan olunacaq - Azərbaycanda geniş yayılıb

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycanda asbestin istifadəsinin qadağan edilməsi nəzərdə tutulur. "Mülki dövriyyədə olmasına yol verilməyən (mülki dövriyyədən çıxarılmış) əşyaların siyahısı haqqında" qanuna dəyişiklik təklif edilib. Dəyişikliyə əsasən, asbest və tərkibində asbest olan materialların dövriyyəsi qadağan ediləcək. Qanun qəbul ediləcəyi təqdirdə, 2027-ci il iyulun 1-dən qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulur.
Milli.Az xəbər verir ki, tərkibində asbest olan materiallar arasında isə ən çox yayılanı dam örtükləridir (şifer). Asbest tərkibli dam örtükləri (şifer) ölkədə ümumi dam örtüyü fondunun 29 faizini təşkil edir və təxminən 190 milyon m² sahəni əhatə edir. Elmi araşdırmalar onun insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaratdığını sübut etdikdən sonra bir sıra ölkələrdə asbest və asbest tərkibli məhsulların istifadəsi qadağan edilib.
Terapevt Günay Lətifova Milli.Az-a açıqlamasında bildirib ki, asbestin qadağan olunması tibbi baxımdan son dərəcə düzgün və vacib qərardır. Asbest insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır:
"Asbest lifləri olduqca xırda və iti quruluşa malikdir. Bu liflər tənəffüs yolları vasitəsilə ağciyərlərə daxil olur və orada qalaraq orqanizmdən xaric olmur. Nəticədə toxumalar zədələnir, xroniki və qalıcı iltihab prosesi yaranır".
Terapevt qeyd edib ki, bu proses illərlə davam edir və özünü daha sonra ağır fəsadlarla büruzə verir:
"Asbest xüsusilə ağciyər xərçəngi və mezotelioma kimi son dərəcə təhlükəli onkoloji xəstəliklərin yaranmasına səbəb ola bilər".
Nəzərə çatdırıb ki, asbest asbestoza, xroniki bronxit və astmaya bənzər tənəffüs problemlərinə, plevra xəstəliyinə səbəb olur. Vurğulayıb ki, bu xəstəliklər dərhal üzə çıxmır:
"Asbestlə təmasdan sonra simptomlar 10-30 il ərzində meydana çıxa bilər. İnsan bu müddət ərzində özünü tamamilə sağlam hiss etsə də, proses səssiz şəkildə inkişaf edir".
Terapevt xüsusilə hamilə qadınların risk qrupunda olduğunu qeyd edib:
"Asbest ana bətnində olan döl üçün ciddi risk faktorudur. Hamiləlik dövründə ağır fəsadlara səbəb ola bilər. Uşaqlarda isə ağciyərlərin inkişafında ciddi pozğunluqlar yaradır və immun sisteminin zəifləməsinə gətirib çıxarır".
O bildirib ki, məhz bu risklərə görə bir çox ölkələrdə asbestin istifadəsi tamamilə qadağan olunub və artıq təhlükəsiz alternativ materiallardan istifadə edilir.
Sonda Günay Lətifova vətəndaşları sağlamlıqları üçün təhlükə yaradan bu cür maddələrdən uzaq durmağa çağıraraq, profilaktik tədbirlərə ciddi şəkildə əməl etməyin vacibliyini vurğulayıb.
Mina Mikayılova
Milli.Az