İtburnunun faydaları

İtburnunun faydalarıİtburnu gülkimilər fəsiləsinə aid olan yabanı halda bitən, çoxillik itburnu kolunun meyvəsidir. Xalq arasında onu yabanı qızılgül adlandırırlar. İtburnu kolu 1,5 - 2,5 metr hündürlüyə qədər qalxa bilir. Onun gövdəsinin yan tərəflərindən budaqlar çıxır və budaqların üstündə sıx-sıx kiçik yarpaqlar bitir. İtburnu meyvələri körpə yaşıl zoğların uc hissəsində bitir. Giləmeyvələr itburnunun çiçəkləri töküldükdən sonra formalaşmağa başlayır. İtiburnu çiçəkləri açıq-çəhrayı və ya çəhrayı rəngdə, beş ləçəkdən və 5 sm ölçüyə malik diametrdən ibarət olur. Itburnu yabanı halda meşəlik, düzənlik ərazilərdə və ya yol kənarlarında yetişə bilən bir kol bitkisidir. O may-iyun aylarında çiçək açır, çiçəklər töküldükdən sonra isə yerini uzunsov, çoxlu xırda tüklərə malik olan giləmeyvələr tutur. Bu giləmeyvələr isə sentyabr-oktyabr aylarında qırmızı itburnuya çevrilir. İtburnu meyvələrini don vurmamış toplamaq lazımdır. Çünki az miqdarda itburnu giləmeyvəsini don vurarsa,  o tamamilə müalicəvi keyfiyyətini itirir. Ev şəraitində itburnunu qurudaraq saxlamaq lazımdır. Bu zaman onu 90-100*C temperaturda xüsusi sobada qurutmaq lazımdır. Qurudulmuş itburnu tünd qırmızı gəngdə olur və onu iki il müddətində bankada və ya torbada saxlamaq mümkündür. Müalicəvi məqsədlə itburnunun çiçəklərindən də istifadə edilir. Onun ləçəklərindən hazırlanan dəmləmə dərini tonuslandırır və təravətləndirir. İtburnu haqqında çoxlu əfsanələr və inanclar var. Deyilənlərə görə Qədim Yunanıstanda sevgi Allahı Afroditanın qəbrini itburnu ilə bəzəmişlər.
Bir çox alimlər itburnunun vətəninin İran və Himalay dağları olduğunu qeyd edirlər. İndi demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrində itburnu yetişir. Ona səhralarda, Tundra meşələrində də rast gəlmək mümkündür. İtburnu az kalorili giləmeyvələrdəndir. Onun qurusunun 100 qramında 284 kKal var.
100 qram təzə itburnunun tərkibində olan qida dəyəri:
- Zülallar - 1,7 qr
- Yağlar - 0,6 qr
- Karbohidratlar - 22,6 qr
- Su - 62 qr
- Kalori - 110 kKal.
Yetişmiş itburnunun tərkibi zülallar, karbohidratlar, liflər, sərbəst orqanik turşular, çoxlu miqdarda minerallar(kalium, natrium, kalsium, maqnium, fosfor, dəmir, marqanes, xrom, molibden, kolbat və s.), vitaminlər(B1, B2, B6, K, RE, PP, C), tanin, boyaq maddələri, karotin, ribpooflovin, limon və alma turşusu, şəkər, fitonsidlər və efir yağları var. İtburnunun tərkibində olan C vitamininin miqdarı qara qarağatdan 5-10 dəfə, limondan isə 40 dəfə çoxdur. İtburnu dəmləməsi qan-damar sisteminin təmizlənməsinə, maddələr mübadiləsinin yaxşılaşmasına, qan azlığının aradan qalxmasına, böyrək, sidik kisəsi, qaraciyər xəstəliklərinin sağalmasına səbəb olur. İtburnu dəmləməsi sinqa xəstəliyinin müalicəsində çox effektlidir. Itburnudan ümumi möhkəmləndirici, tonuslandırıcı, atereskleroz əlamətlərini azaltmaq, orqanizmin infeksiya xəstəlikləri qarşı olan müqavimətini artırmaq, məqsədilə istifadə edilir. Bu zaman 3 xörək qaşığı xırdalanmış quru itburnu meyvəsini yarım litr suya 15 dəqiqə zəif odda qaynatmaq, gecə boyu saxlamaq və içmək lazımdır. İtburnu dəmləməsinə gün ərzində isti su qataraq çay kimi içmək və ya bal qarışdırıb içməkdə fayda var. Müalicə məqsədilə itburnu kökündən də istifadə edilir.
İtburnu toxumlarından yağın tərkibi yağ turşuları və vitaminlərlə zəngin olur. İtburnu meyvəsi və ya kökünün dəmləməsi orqanizm üçün çox faydalıdır. Bu dəmləmə polivitaminlərlə zəngindir. Dəmləmə orqanizmə ödqovucu, sidikqovucu, təzyiqsalıcı təsir göstərir. Dəmləmə qan damarlarının divarlarını möhkəmləndirir, qırmızı qan hüceyrələrinin miqdarını artırır, immuniteti yüksəldir, mübadiləni, yaddaşı yaxşılaşdırır, cinsi hormonların funksiyasını stimulyasiya edir, xərçəng hüceyrələrinə qarşı dayanır, soyuqlama və qripp xəstəliyini sağaldır, baş ağrılarını aradan qaldırır.
İtburnu dəmləməsinin gözəl ətri və güclü antioksidant təsiri var.
İtburnudan xalq təbabətində geniş istifadə edilir. O avitaminozlar, hipovitaminozlar, infeksiya xəstəliklərinin profilaktikasında istifadə edilir. Onun yarasağaldıcı təsiri var. Onun dəmləməsini yanıqlar və yaralanmalar zamanı içmək çox faydalıdır. İtburnu atereskleroz əlamətlərini aradan qaldırır, zədələnmiş toxumalarda regenerasiyanı sürətləndirir. Bu səbəblərinə görə dermatozlar, trofik yaralar, döş giləsinin çatları zamanı itburnu dəmləməsini içmək çox faydalıdır.
İtburnunun zərərli xüsusiyyətləri
Qan dövranında pozğunluqlar olan xəstələrə itburnu dəmləməsi içmək məsləhət görülmür. Arterial təzyiqi yüksək olan xəstələrə itburnunun spirtdə dəmləməsindən istifadə eləmək olmaz. Spirtdə olan dəmləmə aşağı təzyiqi olan xəstələrə məsləhət görülür. Aşağı təzyiqi olan xəsstələrə isə itburnunun suda dəmləməsindən istifadə eləmək olmaz. Uzun müddət itburnu dəmləməsi içmək qaraciyərin yükünü sürətləndirə və narahatçılıqlara səbəb ola bilər. Bu zaman bəzən sarılıq əlamətləri meydana çıxa bilir. İtburnudan hazırlanan dərman prepatarları ödün ifrazını ləngidir. Onun kökündən hazırlanan dəmləməni qəbizlikdən əziyyət çəkən adamlara təyin etmək patoloji əlamətlərin ortaya çıxmasına səbəb ola bilir. Bunun olmaması üçün qəbizlikdən əziyyət çəkənlər itburnu dəmləməsi içərkən onu ispanaq, şüyüd və ya cəfəri ilə birlikfdə dəmləyib içməlidirlər. Bu qarışımın dəmləməsi bağırsaqlarda qazların xaric olmasını sürətləndirərək qaz əmələgəlmənin qarşısını alır, qəbizliyi aradan qaldırır.
Tromb əmələgəlmədən və tromboflebitdən əziyyət çəkənlərə itburnu və ya tərkibində itburnu olan qarışımlardan istifadə eləmək olmaz.
Ürək damarlarının iltihabi xəstəliklərindən(endokardit və s.)əziyyət çəkənlərə həddindən çox itburnu dəmləməsi içmək olmaz.
Dermatoloji problemləri olan xəstələr itburnu dəmləməsi içən zaman diqqətli olmaları tövsiyə edilir.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 2164   Tarix: 26 aprel 2022
f Paylaş


Turlar.az

Oxşar xəbərlər

.

Yuxuda sevişmək nəyə yozulur?

Yuxular hələ də sirri açılmayan qaranlıqla dolu dünyadır. Yuxu əsrlərdən bəri araşdırılan, həm alimlərin, həm də mistika ilə məşğul olanların cavabını tapmaq istədiyi tapmacadır. Fərqli və rəngarəng yuxular bəzən də cinsəlikl

.

Ən güclü təbii antibiotik: Udi hindi bitkisinin faydaları

Pandemiyada insanların immuniteti gücləndirən təbii məhsullara marağı da artdı. Bu qidalardan ən önəmlisi isə udi hindi bitkisidir. Udi hindinin faydaları saymaqla bitmir. Bəs udi hindi bitkisi nədir?. xəbər verir ki, ə

.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ol

.

Bu günkü çəki gələcəkdə yaddaşa təsir edə bilərmi? - ARAŞDIRMA

Orta yaşlarda piylənməsi olan insanların yaşlılıq dövründə demensiyaya tutulma riskinin 33 faiz daha yüksək olduğu müəyyən edilib. xəbər verir ki, bu nəticə 19 uzunmüddətli araşdırmanın, ümumilikdə 589 min 649 nəfərin məlumatlarını

.

Diabet xəstələri banan yeyə bilər?

Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir

.

Axşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun

Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasınd

.

Tənhalıq sağlamlığa ciddi zərər verə bilər

Düzgün qidalanma və müntəzəm idmanla məşğul olmaq sağlam həyat tərzinin əsas şərtləri hesab edilir. Lakin alimlərin araşdırmasına görə, insan sağlamlığına ciddi təsir göstərən daha bir mühüm amil var. Bu da sosial münasibətlə

.

Yeməkdən sonra bunu etmək çox faydalıdır - 10 dəqiqə bəs edir

Yeməkdən sonra qısa müddətli gəzinti qan şəkərinin yüksəlməsini məhdudlaşdırmağa və sağlamlığa müsbət təsir göstərməyə kömək edə bilər. xəbər verir ki, mütəxəssislərin tövsiyəsinə görə, yeməkdən sonra ilk 15 dəqiqə ərzind

.

Nahardan sonra yuxunuz gəlirsə, səbəb təkcə yorğunluq deyil

Nahardan sonra güclü yuxululuq hissi bir çox insana tanışdır. Bəzən bu, orqanizmin təbii bioloji ritmləri ilə bağlı olur. -a istinadən bildirir ki, ancaq gündüz yuxululuğu davamlı və çox güclüdürsə, bəzi sağlamlıq problemlərini

turlar.az

qadin sayti qadın geyimi yaz geyimleri 2026 tutun faydalari asan tut aragi haqqinda qadindunyasi kosmetika vidyolar xalqlar dostluğu metrosunun üstündə çox təcili mənzil satılır yemek reseptleri novruz hakisdalari qaynana