Cinsi məlumatlar uşaqlara necə aşılanmalıdır? - PSİXOLOQ RƏYİ

Cinsi məlumatlar uşaqlara necə aşılanmalıdır? - PSİXOLOQ RƏYİUşaqlar bizim gələcəyimizdir və onların xoşbəxtliyi üçün hər bir valideyn əlindən gələni etməyə çalışır. Həmçinin onlara qayğı göstərmək, qorumaq da valideynlərin ümdə vəzifələrinbdən biridir. Amma son zamanlar uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı bir-birinin ardınca baş verən neqativ hadisələr onlara yetərli diqqətin olmamasından xəbər verir. Ölkə mediasında yer alan xəbərlərdən bəlli olur ki, məhz valideyn məsuliyyətsizliyi, yaxud diqqətsizliyi səbəbindən azyaşlı uşaqlar nəzarətsiz qalırlar. Onları yad adamlar aldadaraq aparır, cinsi zorakılığa, şiddətə məruz qoyurlar, yaxud özləri azaraq günlərlə ac-susuz, tənha qalmalı olurlar. Bəs görəsən uşaqlara necə nəzarət etmək lazımdır? Onları kimlərəsə etibar etmək olarmı? Valideynlər bu məsuliyyəti necə yerinə yetirirlər? Ümumiyyətlə, uşağa hansı yaşdan etibarən özünü qoruma vərdişləri aşılanmalıdır?
Medicina.az xəbər verir ki, bütün bu suallarla bağlı ailem.az-a danışan psixoloq Vəfa Əkbər bildirdi ki, indiki uşaqlar çox aktivdirlər və onları nə iləsə təəccübləndirmək, marağını cəlb etmək çox çətindir. Onlar daim axtarışdadır. Bunu isə valideynlər mütləq bilməlidir: "Valideyn bilməlidir ki, uşağı hara gedə bilər, maraqları necədir, itərsə, harada tapmaq olar. Buna görə də bu barədə uşaq daim maariflənməlidir ki, itəndə nə etmək lazımdır. Onun ciblərinə ananın, yaxud atanın mobil telefon nömrəsini, ev ünvanını yazaraq qoymaq olar ki, kimsə taparsa, tez bir zamanda o öz ailəsinə qovuşsun. 3 yaşdan yuxarı uşaqlara isə kim olduğunu, harada yaşadığını öyrətmək lazımdır. Bəzi valideynlərin diqqətsizliyindən müəyyən hadisələr baş verir. Amma bəzən də valideyn diqqətli olsa belə, uşaq o qədər aktiv, hiperaktiv olur ki, onlara nəzarət etmək xüsusilə çətin olur"
Psixoloqun sözlərinə görə, uşağı kiməsə etibar etməzdən əvvəl onu normal formalaşdırmaq lazımdır ki, öz hüquqlarını bilsin: "Uşaq kimdən nə istədiyini, necə istəmək lazım olduğunu bilməlidir ki, haqlarını qoruya bilsin, özünü əzdirməsin, müdafiə etməyi bacarsın. Bunları uşağa öyrətdikdən sonra onları kiməsə etibar etmək olar. Nənəyə, babaya. Bizdə mental dəyərlər var - uşağı hansısa qohuma, qonşuya əmanət edirlər. Uşaq orada zorakılıq, şiddət görə bilər. Hətta uşaq bəzən həmin ailələrdə ailədaxili problemlərin qurbanına çevrilir. O, psixoloji travma alır ki, bu da gələcəkdə ona böyük problemlər yarada bilər. Əgər uşağa özünü müdafiə etməyi, hüquqlarını aşılaya bilmişiksə, onu əmanət edə bilərik. Amma körpə uşaqları mümkün qədər valideynin heç kimə etibar etməməsi məsləhətdir".
Cinsi bilgilər necə və neçə yaşından verilməlidir sualını cavablandıran psixoloq V.Əkbər bildirdi ki, bu cür bilikləri uşaqlara 3 yaşından etibarən vermək lazımdır: "Uşaq 3 yaşından etibarən artıq anlayır ki, qadın-kişi fərqlənir. Adətən bağçalarda müşahidə edilir ki, uşaqlar bir-birinin alt paltarına baxırlar ki, bu oğlan paltarıdır, bu qız. Dediyim kimi, 3 yaşından uşaqlarda eqo formalaşır. Onlara bu bilgiləri aşılamaq lazımdır. Uşağın hansı cinsiyyətə aid olmasını, müəyyən bioloji faktorları başa salmaq lazımdır. Amma uşağın öz dilində, hansısa nağıl, yaxud cizgi filmi dilində olsun ki, başa düşə bilsin. Onun arxasınca etik normativlər gəlir. Misal üçün, nələri etməliyik, yaxud nələri etməməliyik. Bu məqamda isə valideyn özü nümunə rolu oynamalıdır ki, uşaq da ona baxıb bu davranışları qavrasın. Valideyn özü bu qaydalara əməl etmirsə, məsələn, ictimai yerlərdə hansısa lazımsız ifadələr işlədirsə və ya ictimai yerdə heç çəkinmədən paltarını dəyişirsə, uşaq da təbii ki, bunlara əməl etməyəcək".
Milli.Az / news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 654   Tarix: 25 sentyabr 2022
f Paylaş

Turlar.az

Digər yazılar

Tibbi dərmanlarla bitki dərmanlarını eyni vaxtda qəbul etmək olmaz - ARAŞDIRMA

"The Telegraph" qəzeti alimlərə istinadən yazır ki, statinlər və antidepressantlar kimi dərmanları qəbul edən və ya xərçəng terapiyasında olan pasientlər dərman bitkilərindən istifadə etməməlidirlər. Bir çox adamla

Vaxtında yat, uzun ömürlü ol

Harvardın tibb universitetinin alimləri, vaxtından əvvəl ölüm riskini azaltmağa vasitə olan mexanizmi aşkar ediblər. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində məlum olmuşdur ki, bu, iltihab əleyhinə molekulların hazırlanmasının köməkliy

Bir həftədə 5 kilo arıqlayacaqsınız - RESEPT

Pəhriz saxlamaq üçün uzun və ağır bir pəhriz siyahısına əməl etməyinizə ehtiyac qalmayacaq. Bu reseptdən istifadə edərək artıq kilolarınızla vidalaşacaqsınız. Yulaf protein baxımından olduqca ləzzətli və qidalandırıcı bi

Hamilə ikən hamilə qalmaq mümkündürmü? - Son 100 ildə 7 dəfə baş verən hadisə

İngiltərədə qəribə hadisə qeydə alınıb. Belə ki, Jolene Broad adlı bir qadın əkiz uşaqlara hamiləykən yenidən hamilə qalaraq üçəm dünyaya gətirib. Bu isə "Hamiləykən yenidən hamilə qalmaq mümkündürmü?" sualını doğurur

İspaniyanın Baş naziri koronavirusa yoluxub

İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes bazar günü koronavirusa yoluxduğunu açıqlayıb. Bu barədə Sançes tviter səhifəsində yazıb. "Bu səhər mən COVID-19 üçün müsbət (test nəticəsi) aldım", - baş nazir yazıb. Bununl

Qida borusunun disfunksiyası

Qida borusunun disfunksiyası-qida borosunun üzvi dəyişiklikləri olmadan qidanın udlaqdan mədəyə ötürülməsi ilə əlaqədar olan motor funksiyasının pozulmasıdır,. Qida borusunun motor funksiyasının pozulması qidanın anteqra

Ayaqlarda ağrılar bizə nələr deyir?

Ayaqlarda baş verən ağrılar orqanizmdə baş verən ağrılar içərisində baş ağrılarından sonra ikinci yerdə durur. Ayaq ağrılarının əsas səbəbləri aşağıdakılardır:. - müxtəlif travmalar. - arterozlar. - artritlər. Ayaqlarda ba

Dəridə virus xəstəlİyi

Dəridə virus xəstəlikləri anadangəlmə və sonradan qazanılmış olur. Sonradan qazanılmış virus xəstəlikləri orqanizmin immun səviyyəsi aşağı düşdüyündə və dəri toxumasına virusların yoluxması nəticəsində baş verir. Xəstəli

Sümük-skelet sistemi xəstəlikləri

Sümük-sklet sistemi xəstəlikləri arasında bel ağrılarından sonra boyun ağrıları insanlar arasında ən çox rat gəlinən xəstəliklərdən hesab edilir. Boyun ağrıları bədəndə baş verən ağrıların 5-10%-ni təşkil edir. Çoxları boyu

turlar.az

sonxeber.az geyim dəbləri qadin dunyasi qadin sayti fatimə fətəliyeva atalar sozleri veten haqqinda avto qadın cinsi sağlamlıq kosmetika saqqiz yapşan saclar nece temizlenmelei novruza haxisda