Hər gün satın alırıq, amma günbəgün bizi zəhərləyir

Müasir qida sənayesində "ləzzət sehrbazı" kimi tanınan Monosodium Qlutamat (MSG) xalq arasında isə "Çin duzu" (E621) paketlənmiş məhsulların tərkibində ən çox rast gəlinən maddələrdən biridir. Bu maddə dil üzərindəki "umami" reseptorlarını xəbərdar edərək toxluq hissini gecikdirir və daha çox yemək istəyi yaradır.
Milli.Az xəbər verir ki, qidaların dadını süni şəkildə artıran MSG əslində qlutamik turşusunun natrium duzudur. O, qidaların təbii dadını daha kəskin və cəlbedici edərək beynimizi aldadır.
MSG xüsusilə aşağı xərclə yüksək ləzzət hədəflənən işlənmiş qidalarda istifadə olunur. Ən çox bu məhsullarda rast gəlinir:
Dadlandırılmış çipslər və krakerlər
Hazır şorbalar və bulyonlar (ət/toyuq suyuna bənzər dad verənlər)
Dondurulmuş hazır yeməklər
Fast-food məhsulları və bəzi souslar
MSG etiketdə necə gizlənir?
İstehsalçılar qablaşdırma üzərində hər zaman birbaşa "Monosodium Qlutamat" yazmaya bilərlər. Bu maddə aşağıdakı adlar altında da beyan edilə bilər:
E621 kodu
Maya ekstraktı (Yeast extract)
Hidrolizə edilmiş protein
Dad artırıcı
Mərkəzi sinir sisteminə təsiri
MSG bədənə daxil olduqda mərkəzi sinir sistemində iştah mexanizminə siqnallar göndərir. "Umami" dadı proteinlə zəngin qidaların (ət, pendir, göbələk) dadını təqlid edərək beyində süni bir dad təmini yaradır. Bu isə insanın doyduğunu anlamasını çətinləşdirir və həddindən artıq qida qəbuluna yol açır.
Avropa Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (EFSA) MSG-ni "təhlükəsiz qatqı maddəsi" kateqoriyasında saxlasa da, 2017-ci ildə xüsusi bir tövsiyə yayımlayıb:
Gündəlik qəbul miqdarı bədən çəkisinin hər kiloqramı üçün 30 mq-dan çox olmamalıdır.
Bu limit xüsusilə işlənmiş qidalarla çox qidalanan şəxslərdə asanlıqla keçilə bilər ki, bu da sağlamlıq üçün risk yaradır.
Son illərdə şüurlu istehlakçıların artması ilə bəzi markalar MSG ehtiva etməyən "təmiz etiketli" məhsullara üstünlük verirlər. Alış-veriş edərkən tərkib hissəsini oxumaq, bədənimizi bu "ləzzət aldadıcısından" qorumağın ən sadə yoludur.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az