Kariesin yaranması və fəsadları

Kariesin yaranması və fəsadlarıKaries - dişin sümük toxumasının müxtəlif mikroblar tərəfindən zədələnməsidir. Müxtəif səbəblər nəticəsində baş verir. Karies diş ərpi olan yerdə (dişlərin arasında, diş ilə damaq arasında, diş səthindəki yuvacıqlarda) inkişaf edir.
Yaranma səbəbləri
Ən çox yayılmış səbəblər isə aşağıdakılardır:
- ağız boşluğunun mikroblarla yuksək dərəcədə çirklənməsi;
- ağız şirəsi suyunun azalması və tərkibinin dəyişməsi;
- dişin sümük toxumasının möhkəmliyinin azalması.
Karies diş ərpi olan yerdə (dişlərin arasında, diş ilə damaq arasında, diş səthindəki yuvacıqlarda) inkişaf edir.
Kariesin səbəblərindən biri də ağız şirəsinin çatışmazlığıdır. Ağız şirəsi qida qalıqlarını yuyur və antiseptik təsir edir (ağız şirəsinin tərkibinə xüsusi antimikrob zülal vardır). Əgər hər hansı bir xəstəlik səbəbindən (immunitetin pozulması, bağırsaq xəstəlikləri) uşağın ağız şirəsinin miqdarı və keyfiyyəti aşağı düşərsə agız boşluğundakı kariesli dişlərin miqdarı az bir müddətdən sonra artmış olur. Saqqız çeynənməsi ağız şirəsinin artmasına səbəb olur. Məhz buna görə stomatoloqlar gün ərzində yeməkdən sonra 3-4 dəfə olmaqla 5-7 dəqiqə (bundan artıq məsləhət deyil!) ərzində saqqız çeynəməyi məsləhət görürlər.
Emal və dentinin möhkəmliyi irsi faktorlardan asılıdır. Bundan başqa, dişlərin möhkəmliyi uşağın ilk dövrülərdən etibarən qəbul etdiyi qidaların keyfiyyətindən, az və ya çox xəstələnməsindən də asılıdır. İnsanda kəskin və xroniki xəstəliklərin olması, bədəndə baş verən hormonal dəyişikliklər, müxtəlif qan xəstəlikləri az bir zaman ərzində 10-dan artıq dişdə kariesin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda çoxsaylı dişlərdə kariesin inkişaf etməsi bədəndə kalsium mübadiləsinin pozulmasını göstərir və mütləq olaraq həkim-pediatrın məsləhətini vacib edir.
Kariyesin profilaktikası
Çoxsaylı mikrob toplumlarının əmələ gəlməsi üçün orta hesabla 12 saat tələb olunur. Məhz buna görə də dişləri gündə iki dəfə təmizləmək məsləhət görülür. Bu mikroblar xüsusilə gecə vaxtları daha aktiv olurlar. Buna görə də valideynlər öz uşaqlarına dişlərini düzgün şəkildə təmizləməyi öyrətməlidirlər. Bu, kariyesin profilaktikası üçün ən yaxşı vasitədir.
Kariesin profilaktikası üçün aşağıdakı qaydalara əməl etmək lazımdır:
1. Ağız boşluğunun gigiyenasına əməl edin: dişləri gündə iki dəfə (səhər və axşam yeməklərindən sonra) olmaqla ftor tərkibli diş pastası ilə təmizləyin.
2. Həkim məsləhətinə uyğun olaraq tərkibinə ftor və kalsium elementləri olan müvafiq həbləri qəbul etmək. Kalsium preparatlarını, bir qayda olaraq, ildə iki kurs olmaqla yazda və payızda qəbul etmək olar
3. İldə 2 dəfədən az olmayaraq (yazda və payızda) usağın yaşına və həkim məsləhətinə uyğun olaraq tərkibində polivitamin-polimineral kompleksi olan həblər qəbul edilməsi.
4. Konfet, mürəbbə, müxtəlif şirniyyatlar, makaron, peçenye və bu kimi məhsulların qəbulunu azaltmaq.
5. Vaxtaşırı stomatoloqun müayinəsindən keçməli.
6. Tərkibində ftor elementi olan xüsusi vasitələrlə ağız boşluğunu qarqara etmək.
Fəsadları
Karies çox təhlükəli bir xəstəlikdir. O, yalnız dişin dağılmasına və sonda itirilməsinə səbəb olmur. Kariesli diş daim infeksiya mənbəyi olub son nəticədə ağız-udlağın, həmçinin daxili orqanların da iltihab xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Bundan başqa, karies özünün digər daha ağır fəsadları ilə də qorxuludur. Çünki iltihab prosesi diş köküətrafı sümük toxumasına keçərək periodontit xəstəliyinə, çənə sümüklərinə keçdikdə isə daha qorxulu hesab edilən osteomielit xəstəliyinə səbəb ola bilər. Buna görə də kariesli dişləri (müvəqqəti və ya daimi olmasından asılı olmayaraq) mütləq müalicə etmək lazımdır.
Milli.Az

Xəbərlər     Baxılıb: 731   Tarix: 13 sentyabr 2022
f Paylaş

Digər yazılar

Xroniki faringit

Udlağın infeksion mənşəli xroniki gedişə malik olan zədələnməsi xroniki faringit adlanır. Səbəbləri :. Xəstəliyin törədiciləri A qrup KOKSAKİ virusları, Episteyn-Bar, Şarder herpes virusları, Adeno virus, respirator sinsitia

Diş ağrısının səbəbləri

Diş ağrısı - dişin içərisində, diş toxumasında və onun ətraf hissəsində olan ağrılardır. Diş ağrısı dişlərin çürüməsi, infeksiya, qulaq ağrıları və yaxud da çənə travmaları ilə nəticələnir.  Eyni zamanda diş ağrıları çeynəm

Dişi ağrısından qorxanlara 6 məsləhət

1. Dişləri vaxtlı-vaxtında fırçalamaq çürümələrə və ağrıya səbəb olan amillərin aradan qalxmasına yardım edir. Bu ağrının əmələ gəlməsinin qarşısını alır. 2. Sirkəli və duzlu su ilə qarqara etmək diş dibindəki şişkinliklər

Hipotrioz nədir?

Hipotrioz qalxanvari vəzin hormon çatışmazlığı ilə müşayiət olunan xəstəlikdir. Hipotriozun əmələ gətirdiyi patologiyalar qanda tireoid hormonunun miqdarını normaya saldıqda aradan qalxır. Bəs hipotrioz nədir və orqanizmd

Dil udlaq sinirinin nevralgiyası

Xəstəliyin 2 forması var:. - idiopatik. - simptomatik. Xəstəliyə 40 yaşdan yuxarı adamlarda rast gəlinir. Xəstəliyin etiologiyasında vidaci dəliyin şişləri və osteofiti, sinir kökünün çapığı, yuxu arteriyasının anevrizması

Uşaqlarda diş çıxarma

Uşaqlar 6 aylıq olanda ilk dişlər çıxmağa başlayır. Bu müddətdə uşaqların diş əti şişir, onlar çox əsəbi və həssas olurlar. Uşağın ağzından su axdıqda, əlinə nə keçdi diş ətinə. sütrdükdə bilin ki, uşaqda dişcixarma period

Qulaqda tıxac olmasının əlamətləri

Yəqin ki, elə bir adam tapılmaz ki, ömründə bir dəfə də olsun qulağında xoşagəlməz bir hiss keçirməsin. Qulaqda səsin olması, ağırlıq hissi, tıxanma və zəif eşiştmə, arabir sancmaların baş verməsi tıxac olmasının əlamətin

Mikoz

Mikozlar müxtəlif vasitələrlə canlıların orqanizminə daxil olub, orada patogenik edən göbələk mikroblarıdır. Mikozlar ən çox dəri örtüyündə xəstəlik əmələ gətirdiyi üçün dermatomikoz adlanır. Patogen göbələklə ən çox sa

Osteoartroz

Osteoartroz müxtəlif etiologiyalı xəstəliklərin heterogen qrupu olub, oxşar bioloji, morfoloji-kliniki təzahürlərinə malikdir. Xəstəliyin əmələ gəlməsində patoloji proseslə zədələnmiş oynaq qığırdağında vaxtından əvvəl qocalmanı

turlar.az

sonxeber.az qaşların formalari qadın geyimi yaz geyimleri 2022 şirin xəmir işləri ayaqların şişməsi qonaq otağı üçün pərdələr pəhriz kosmetika payiz gecesi uz lekeleri ucun maska