Nitq pozğunluqları

Nitq pozğunluqlarıNitq pozğunluqları müxtəlif səbəblərdən baş verir və onların hər birinin müalicə yolları müxtəlifdir. Orta və yaşlı insanlarda nitq pozğunluqları sonradan meydana çıxan beyin zədələnmələrindən baş verir. Bu zaman o özünü kəkələmə və fikri izah etməkdə çətinlik çəkmə kimi əlamətlərlə göstərir.
Nitq pozğunluqları ana bətnində və ya erkən uşaqlıq dövründə mənfi amillərin uşağın beyninə təsiri ilə əlaqədar meydana çıxır. Bu mənfi təsirlərə, hamiləlik vaxtı keçirilmiş infeksiya xəstəlikləri, oksigen çatışmazlığı, sinir sisteminin zədələnmələri, doğuş travmaları, doğuşdan sonra beyinə təsir edən patoloji amillər aiddir. Nitq pozğunluqları dizarteriya, afaziya, alaliya növlərə ayrılır.
Uşaqlarda nitq pozğunluqları isə gec danışma, hərfləri və hecaları ifadə edə bilməmək, kəkələnmə, sürətli və düzgün danışmama, autizmlə əlaqədar olan danışıq pozğunluğu, səs pozulmaları şəklinddə özünü göstərir.
Nitq pozğunluğu özünü ən çox kəkələmək şəklində göstərir. Adətən bu 2-5 yaş arasında olan uşaqlarda meydana çıxır. Adətən həkimlər bu zaman kəkələməyin aradan qalxması üçün xəstəyə 6 ay müddətində dərman müalicəsi təyin etmir. Bu zaman ailəyə uşağın davranışlarına diqqət yetirmək tövsiyə edilir və uşağın davranışları nəzarət altına alınır. Beyin səbəbli ağır patologiyalar aşkar edilmədikdə kəkələmə 6 ay müddətində aradan qalxır. Əks halda həmin xəstəyə müalicə təyin edilir. Kəkələməyin müalicəsi xəstənin yaşından və meydana çıxan xəstəliklərin ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq fərqli olur.
Ən çox rast gəlinən nitq pozğunluqlarından biri səsləri və hərfləri düzgün tələffüz etməməkdir. Bu zaman müalicə səslərin düzgün surətdə tələffüz edilməsinə yönəldilir. Bu müalicə loqopedlər tərəfindən aparılır. Müalicə uzun müddət, zaman tələb edə bilər və bir çox hallarda dərman müalicəsi ilə birlikdə aparılır. Laqoped uşağa hərfləri düzgün tələffüz etməyi, sözü düzgün oxumaq qaydasını öyrədir. Uzun sürən müalicədən sonra uşaq asanlıqla kitab oxuya və oxuduqlarını tələffüz edə bilir.
Rast gəlinən nitq pozğunluqları arasında gec danışma üçüncü yerdə durur. Bu əksər hallarda uşağın sözü gec anlaması ilə əlaqədar olur. Bu bir çox ağır beyin xəstəlikləri və ya eşitmə problemləri ilə əlaqədar olur. Gec danışan uşaqlar müalicə olunarkən onların valiyeyinləri də yanlarında olmalıdır. Dilin inkişaf etməsi üçün təşkil edilən oyunlar, yanında kitab oxuma uşağın nitq inkişafının irəliləməsinə və arzu edilən nəticənin əldə olunmasına yardım edir.
Sürətli və düzgün danışmama xəstənin normadan daha sürətlə danışması şəklində özünü biruzə verir. Bu zaman xəstə işlətdiyi sözlərin qarşısına heca və ya hərf artırmaqla, eyni sözü təkrarlamaqla və ya səsi uzadaraq söyləyir.
Səs pozuqluğu özünü bağıraraq və ya səsi qısaraq danışma şəklində göstərir. Səs pozğunluqları əksər hallarda anadangəlmə olur. Mütəxəssislər onun beyinlə əlaqəli olduğunu söyləsələr də bu qüsur əksər hallarda müalicəyə tabe olmur.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 656   Tarix: 10 iyul 2022
f Paylaş

Turlar.az

Digər yazılar

11 aylıq uşağın qidalanması

11 aylıq uşağın sağlam böyüməsi üçün ona həm ana südü, həm də əlavə və rəngarəng qida rasionu lazımdır. Əlavə qida rassionunda isə karbohidrat, zülal və yağ olmalıdır. 11 aylıq uşağa artıq xırda doğranmış meyvələr, tərəvəzlə

Azyaşlı, allergiyalı uşaqları necə qidalandırmaq lazımdır?

İndi azyaşı uşaqların əksəriyyətində allergiya reaksiyaları meydana çıxır. Allergiya reaksiyaları ən çox da qida qəbulundan sonra meydana çıxır. Qida allergiyası son illər əksər uşaqların probleminı çevrilib. Qida allergiyasını

Ürək və sinir sisteminin möhkəmlənməsi üçün kokteyl

Bu kokteyl kəllədaxili təzyiqi aşağı salır, arterial təzyiqi normallaşdırır, sakitləşdirici təsir göstərir, spazm və qıcolmaları aradan qaldırır, periferik damarlrda əmələ gələn varikoz genəlməni aradan qaldırır, venoz durğunluğ

Kimlərdə çiyin yırtığı ola bilər?

Oturaq işlə məşğul olanlar çiyin ağrılarına xüsusi diqqət etməlidirlər. Yanlış duruşlar bir müddətdən sonra çiyin yırtığına səbəb ola bilər. İmmunitet.az məlumat verir ki, bu barədə türkiyəli mütəxəssis Arel Gereli bildirib

Niyə bəzi ölkələr TİKTOKU qadağan edir?

Çinin yaratdığı TikTok platforması bu ölkənin özündə ciddi qadağa altındadır. Çin öz uşaqlarını bu platformadan qoruyur. Məsələn, böyüklər gecə 22:00-dan səhərə kimi TikTok-a girə bilmir. Bu müddətdə beyin dincəlməlidir v

Çərəzləri yeməzdən əvvəl suda isladın – Bilmədiyiniz səbəb

Çərəzlər çox faydalı məhsuldur. Onların tərkibi yağlı turşular və müxtəlif minerallarla (dəmir, kalsium, sink, maqnezium və s.) zəngindir. Mütəxəssislər hər gün bir neçə ləpə çərəz yeməyi tövsiyə edirlər. Lakin yeməzdən əvvə

Qəbizlikdən xilas olmağın yolları

Bəzən orqanizmdə yeyilən qidalardan asılı olaraq qəbizlik yarana bilər. Ancaq bu hal xroniki vəziyyətət gələrsə insanı narahat etməyə başlayar. Əzələ və sinir xəstəliklərinin də qəbizlik yaratmaq ehtimalı yüksəkdir. Nəzəriniz

10 aylıq uşağın qidalanması

10 aylıq uşağın qida rasionunun əsasını döşlə əmizdirmə, meyvə şirələri, sıyıqlar, pürelər və s. tutur. Həyatının birinci ilində uşaq üçün ən faydalı sayılan qida isə ana südü hesab edilir. Buna görə də az da olsa ana süd

Qurban əti kəsildikdən 12 saat ərzində yeyilməlidir

Türkiyəli diyetoloq Elif Sena Ay hesab edir ki, heyvan kəsildikdən 24 saat sonra onun əti yeyilməlidir. Ekspert Qurban bayramı ilə bağlı tövsiyələrini verib. "Yeni kəsilən heyvan ətinin sərtliyi həm yemək bişirəndə

turlar.az

sonxeber.az toy gecesi makiyaj etmek qaydalari sac duzumleri capiq ucun maz berguzar korel aliment almaq həsrət şəkilləri kosmetika tampon haqqinda semender qusu