Qida toksikoinfeksiyaları (zəhərlənmələri)

Qida toksikoinfeksiyaları (zəhərlənmələri)Qida toksikoinfeksiyaları (zəhərlənmələri) müxtəlif mikroblar və onların toksinləri tərəfindən törədilən, mədə-bağırsaq pozğunluğu verən və sağalma ilə qurtaran kəskin xəstəlikdir.
Etiologiyası:
Qida toksikoinfeksiyaları patogen və şərti-patogen spor əmələ gətirən aerob və anaerob mikroblar tərəfindən törədilir. Bu mikroblar təbiətdə geniş yayılmaqla müxtəlif ərzaqları kirlədirlər. Əlverişli şərait yarandıqda onlar sürətlə çoxalır və güclü ekzotoksin əmələ gətirirlər. Mikrobların bəziləri 300 dərəcəyə qədər qaynamaya davam gətitir.
Epidemiologiyası:
İnfeksiyanın əsas mənbəyi insandır. Bu mikroblar insanda irinli iltihabi prosesləri, frunkulyoz, angina, pnevmoniya, faringit kimi xəstəliklər törədir. Çox vaxt insanlar həmin mikrobun gəzdiricisi olur. Qida toksikoinfeksiyaları külli miqdarda mikrob və onun toksini ilə çirklənmiş ərzaq, süd, kremli qənnadı məhsulları, ət, balıq və tərəvəz yeməklərini yedikdə baş verir. Bu məhsulları hazırlayarkən yaxud saxlama qaydasına düzgün əməl etmədikdə mikrob inkişaf edir.
Patogenezi:
Əlverişli temperatur və nəmlik şəraiti olduqda mikrob xeyli çoxalır və ərzaq məhsullarında toplanır. Bu mikroblar orqanizmdə də toksin hazırlayırlar. Bakterial toksinlər bağırsağın selikli qişasının hüceyrələrinə təsir göstərərək onların fəaliyyətini, mədə-bağırsaqların peristaltikasını artırır. Belə olduqda xəstələrdə çox vaxt ishal baş verir. Yayda əlverişli hava şəraiti mikrobun çoxalmasına və yayılmasına şərait yaradır. Ona görə də bu xəstəliklə adətən yay aylarında xəstələnirlər.
Klinikası:
Qida toksikoinfeksiyalarının kliniki mənzərəsi törədicinin növündən və tipindən asılı olmur. Xəstəlik 30 dəqiqədən 24 saata qədər davam edən qısa, gizli dövründən sonra aşkara çıxır. İlk simptomlar ürəkbulanma, qusma, mədə nahiyyəsində ağrılardır. Bundan sonra ishal başlayır. Bəzən qusma, öyümə və mədədə ağrı ilə birlikdə baş verir. Adətən qusuntu çoxlu və turş iyli olur. Tərkibində həzm olunmamış qida qalıqları görünür. Ishalın sayı gündə 10-15-ə çata bilər.
Xəstəliyin ilk saatlarından baş ağrısı, başgicəllənmə, ümumi zəiflik, laqeyidlik aşkar edilir. Xəstənin üzünün və bədəninin dərisi solğunlaşır, dili ağ ərplə örtülür. Bəzi hallarda xəstədə qızdırma və üşütmə də baş verir.
Diaqnozu:
Qida toksikoinfeksiyalarının diaqnozu xəstəliyin ilk saatlarında müəyyən edilməlidir ki, xəstələnməyə səbəb olan ərzaq məhsulu tapılıb zərərsizləşdirilsin. Xəstəliyin adətən eyni ərzaq məhsulunu yemiş xəstələr arasında baş verməsi, gizli dövrün qısa olması, xəstələrdə eyni əlamətlərin tapılması, ilk yardımdan - mədənin yuyulması və təmizləyici imalədən sonra xəstələrin vəziyyətinin tez yaxşılaşması, qida toksikoinfeksiyaları üçün xarakterik hesab olunur.
Müalicəsi:
Mikrobəleyhinə, bakteriyaəleyhinə preparatalardan istifadə olunur. Xəstəyə təmizləyici imalə qoyulur. Pəhrizə diqqət yetirilir.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 890   Tarix: 29 dekabr 2020
f Paylaş

Digər yazılar

Yeniyetmələrdə fiziki və psixoloji dəyişikliklər

Yeniyetməlik dövrü qız və oğlanın yetkinləşmə dövrü sayılır. Bu dövrdə yeniyetmələr həm fiziki, həm də psixoloji dəyişikliklərə məruz qalırlar. Bu dövr təbii keçid dövrü sayılsa da gənclərin bəzilərində valideyinləri və ətrafdakılarl

Botulizm

Botulizm - müxtəlif tipli bakteriyalar  və onların güclü ekzotoksinləri ilə törədilən ağır qida toksikoinfeksiyasıdır ( zəhərlənməsidir ). Botulizm sporları anaerob şəraitə düşdükdə antigen quruluşuna görə bir-birindən fərqlənə

Sizofreniyanın əlamətləri

Sizofreniya ruhi xəstəliklər arasında geniş yayılmış xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik özünü müxtəlif əlamətlərlə göstərir. Bunlar hansılardır?. Şizofreniya xəstələri var olmayan səslər eşidir, var olmayan insanları "gördüklərini"

Qurşaqvari herpes

Etiologiyası və patogenezi:. Xəstəliyin törədicisi neyrodermatrop süzülən virus olub qızılca virusuna bənzəyir. Əvvəlcə virus suçiçəyi xəstəsindən sağlam, həsas şəxsə keçir. Bundan sonra isə qurşaqvari herpesin klinikas

Depressiya xəstəliyinin əlamətləri

* İnsan əvvəllər zövq aldığı şeylərdən artıq zövq almır, həyatdan soyuyur. * Depressiyada olan şəxs hər şeydən çox tez yorulur, uzanıb yatmağa bəhanə axtarır. * Ətrafdakı hər işə qarşı istəksiz olur. * Bütün problemləri gözünd

Koronavirus bitmədən dünyanı bürüyən yeni təhlükə

Dünyada ana və körpə ölümlərində ciddi artım olduğu açıqlanıb. Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda xəstəxanalarda uşaqların ölü doğulması nisbətinin dörd qat artdığı bildirilib. Birləşmiş Krallıq Milli Statistika Bürosunu

Lyambliyoz haqqında

Lyambliyoz - nazik bağırsaqda, bəzən isə öd kisəsində parazitlik edən lyamblyalar tərəfindən törədilən xəstəlik. Haqqında. Çirkli sulardan istifadə хüsusilə uşaqlar arasında lyambliyozun geniş yayılmasına gətirib çıхarıb

Psixogen sonsuzluğun müalicəsi

Qadınlarda baş verən sonsuzluğun səbəblərindən biri də psixogen sonsuzluqdur. Psixogen sonsuzluq deyəndə, uşaqlıq və yunurtalıq sistemində heç bir patoloji xəstəlikləri olmayan, hormonları normal olan, amma 1 ildən çox cins

Qulaqdibi xəstəliyi (svinka)

Qulaqdibi xəstəliyi və ya parotid - viruslar vasitəsi ilə yayılan kəskin infeksiyalı xəstəlikdir. Əsasən uşaqlarda və yeniyetmələrdə rast gəlinir. Adından da göründüyü kimi qulaqdibi xəstəliyi qulağın ön və aşağı hissəsindək

turlar.az

sonxeber.az makiyaj etmek qaydalari aksessuarlar donlar 2022 xercengden qoruyan qidalar xiyar tursusunun hazirlanmasi qaydasi qadın haqqinda ana südü artırmaq kosmetika hamile qadinin yuxu gormesi xanım agzına ala bilər