Qlikasiya - ŞİRİN qidanın ACI fəsadları

Qlikasiya - ŞİRİN qidanın ACI fəsadlarıOrqanizm üçün karbohidratların əhəmiyyəti çox böyükdür. Karbohidratlar təbiətdə geniş yayılmışdır və bioloji aləmin ¾ -nü təşkil edir. Rasionun böyük bir hissəsi (60-70%) məhz karbohidratlardan ibarətdir.
Onlar sadə və mürəkkəb şəkərlərə bölünərək, orqanizmdə müxtəlif funksiyalar icra edirlər. Karbohidratlar (K/h) bir neçə qrupa ayırd edilir:
- monosaxaridlər (qlükoza, qalaktoza, fruktoza);
- disaxaridlər (saxaroza, maltoza, laktoza);
- polisaxaridlər (mürəkkəb şəkərlər - nişasta, amilopektin, qlikogen, pektin, liflər, sellüloza).
Qlükoza bir çox metabolik proseslərdə iştirak edir, lakin ən önəmli funksiyası - enerji təminatıdır. Bir çox zülalların fəaliyyəti karbohidratla birləşmiş formada mümkündür (fermentlər, daşıyıcı zülallar, hormonlar). Lipidlər, aminturşular, nukleotidlərin sintezi üçün vacib olan bir çox üzvi birləşmələr karbohidratların metabolizmi zamanı əmələ gəlir. Karbohidrat törəməsi olan qlükuronidlər ksenobiotiklərin və endogen toksinlərin detoksiyasında iştirak edir.
Karbohidratlar əvəzolunmaz komponent sayılmır. Onların defisiti zamanı yaranmış hipoqlikemiyanı kompensasiya etmək üçün zülal və yağlardan istifadə olunur, lakin bu, orqanizm üçün qeyri-effektiv yoldur.
Praktik sağlam insanda düzgün qidalanma zamanı orqanizmə daxil olan şəkər ilk növbədə enerji sintezinə qoşulur, digər bir hissəsi rezerv qlikogen şəklində qaraciyərdə toplanır. Lakin keçən əsrin sonundan başlayan və hazırda çox böyük vüsət almış karbohidrat bumu, yəni qida rasionunda əsasən karbohidratların (xüsusən də tez mənimsənilib insulin şıçrayışına səbəb olan sadə şəkərlərin) ifrat qəbulu bir çox patologiyaların, o cümlədən, geriyədönməz proseslərin inkişafına səbəb olmuşdur.
Problem kimi orta və yaşlı insanlarda daha çox müşahidə olunsa da, uşaq qidalanmasında da mühüm aqressiv faktora çevrilmişdir. Belə ki, uşaqlar tərəfindən aramsız reklam sayəsində çox geniş istehlak olunan hazır qablaşmış məhsulların hamısının tərkibində şəkər mövcuddur və müasir uşaq artıq səhər yeməyi zamanı gündəlik şəkər normasını almış olur.
Bəs yanlış qidalanma sayəsində yaranmış şəkər artıqlığı nə kimi fəsadlar törədə bilər?
Məlumdur ki, biokimyəvi reaksiyaların getməsi, adətən, müəyyən fermentlərin iştirakı ilə baş verir. Hiperqlikemiya zamanı (karbohidratların həddən artıq qəbulu: çörək; unlu-şəkərli şirniyyatlar, şirin içkilər; yaxud şəkərli diabet xəstəliyi olduqda) sərbəst şəkərlər orqanizmin istənilən zülalı ilə birləşərək onların funksiyasını pozur. Mürəkkəb biokimyəvi reaksiya nəticəsində orqanizm üçün çox toksik olan qlikasiya məhsulları (AGE) əmələ gəlir ki, bunların hüceyrədə toplanması tədricən hüceyrənin funksiya pozulmasına, sonda isə məhvinə səbəb olur.
Bu məhsulların diabet və qocalmanın, Bexterev xəstəliyi, Parkinson xəstəliyi, dağınıq skleroz, artroz, digər degenerativ xəstəliklərin patogenezində rolu sübut olunmuşdur.
Orqanizmin mühüm əhəmiyyətli zülallarının qlikasiya nəticəsində yaranan funksiya pozulmasına aiddir:
- damar divarı zülalının zədələnməsi damarların elastikliyin azalması (rigidliyinə) və qan dövranı pozulmalarına səbəb olur.
- kollagen zülalının zədələnməsi nəticəsində kollagen liflərinin elastikliyi zəifləyir ki, bu da dəri qocalmasına, bağ və vətərlərin boşalmasına, qığırdaq degenerasiyasına səbəb olur
- eritrosit membranları elastikliyini itirdiyindən hüceyrə formasını dəyişə bilmir və öz ölçüsündən kiçik kapilyar mənfəzindən keçə bilmir.
- göz bülluru zülalının zədələnməsi nəticəsində katarakta inkişaf edir.
- qlikasiyaya uğramış qan zərdabının albumin transport və detoksikasiya funksiyasını, bilirubin və uzunzəncirli yağ turşularını birləşdirmək qabiliyyətini itirir.
- immunoqlobulinlər öz xassələrini itirdiyindən orqanizmin müdafiə funksiyası zəifləyir.
- böyrəklərin yumaqcıq aparatının zədələnməsi membranların qalınlaşmasına və onların keçiriciliyinin dəyişməsinə gətirib çıxarır.
- sinir lifləri qişalarının, o cümlədən, mielinin zədələnməsi sinir impulslarının ötürülməsini əngəlləyir.
- insulinin qlikasiyası onun reseptorlara qarşı həssaslığını azaldır.
- immun hüceyrəsinin reseptoru ilə birləşərək iltihab prosesinə təkan verir.
- DNT və nukleotidlərin qlikozilləşməsi mutasiyalara səbəb olur.
- azot monooksidin sintezini inhibə edərək damar genişlənməsini əngəlləyir.
- xolesterinin oksidləşməsini sürətləndirir.
AGE orqanizmdə yaranmaqla yanaşı xaricdən də daxil olur, belə ki, yüksək temperaturda sobada və ya yağda qızardılmış qidalar (toyuq, kartof və s.) AGE ilə zəngin olur. Belə qidaların müntəzəm istifadəsi, karbohidrat qəbulu ilə birlikdə yuxarıda qeyd olunan hallara, erkən qocalmaya, xroniki xəstəliklərə səbəb olur.
Şəkər tək sağlamlığın itirilməsi deyil, həmçinin, gözəlliyə də xeyli xələl gətirir. Belə ki, dəri karkası olan, onun elastikliyini təmin edən kollagen və elastin kimi zülalların zədələnməsi dərinin erkən sallanmasına və qırışmasına səbəb olur.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 933   Tarix: 22 fevral 2022
f Paylaş


Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Mədədə qıcqırma və zəncəfil

Zəncəfil bəzən mədə yanmasına qarşı sürətli təsir edən vasitə kimi tövsiyə edilir, lakin onu digər qidalardan ayrı qəbul etmək turşu reflüksünü ağırlaşdıra bilər. -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə amerikalı terapev

.

Bayram günlərində təcili tibbi yardım xidmətinə neçə müraciət olub?

Bayramlarla əlaqədar qeyri-iş günlərində Respublika Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Mərkəzi gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərib. xəbər verir ki, Bakı şəhəri üzrə təcili tibbi yardım xidmətinə 20.03.2025

.

Botoksun gözlənilməz yan təsiri

Gənclərdə botoks göz qapaqlarının sallanmasına səbəb ola bilər. Rusiya KİV-ə istinadən xəbər verir ki, bunu rusiyalı həkim, tibb elmləri namizədi Natalya Sirmais deyib. Mütəxəssis botoksun peşəkardan başqa birisi tərəfində

.

Yeni virus yayılıb - Pandemiya geri gəlir?

Əgər meymunçiçəyi (Mpox) xəstəliyinə qarşı effektiv tədbirlər görülməzsə, bu, insan sağlamlığı üçün böyük bir təhlükə yaradacaq. xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın Surrey Universitetinin araşdırmaçıları bildiriblər. Onları

.

Bu formada yatanlar erkən ölə bilər - Araşdırma

Vanderbilt Universitetinin apardığı araşdırma yuxu rejiminin vaxtından əvvəl ölüm riski ilə əlaqəsini ortaya qoyub. e- -a istinadən xəbər verir ki, tədqiqatda 40-79 yaş aralığında olan 47.00 insanın yuxu vərdişləri beş i

.

Saqqızın tərkibində təhlükəli maddələr var - Ondan imtina etmək daha yaxşıdır

Saqqız, tərkibindəki bəzi hissəciklərə görə sağlamlıq riski yarada bilər. Saqqız uzun müddətdir nəfəsi təravətləndirmək və stressi azaltmaq üçün məşhur üsuldur. Bununla belə, hər kəs onun istifadəsinin mümkün zərərini düşünmür

.

Necə 15 kilo çəki itirmək olar? - Yaponiyalı dietoloqların sirri

Bu qeyri-adi pəhriz məhdudiyyətsiz sayda yemək qəbul etməyə icazə verir. Yapon tədqiqatçıları yaxın zamanda gözlənilməz bir kəşf etdilər ki, bu, iştahın təbiəti haqqında yeni məlumatlar verir. Alimlər müəyyən etdilər ki

.

Qadınlar bəzi xəstəliklərə kişilərə nisbətən niyə daha az yoluxur?

Kaliforniya Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırmaya görə, cinsi yetkinlik və menopoz arasında qadınlarda estrogen cinsi hormonu ilə əlaqəli ola biləcək immun hüceyrələrində artım müşahidə olunur və onları

.

Beyni 10 yaş cavanlaşdıran üsul

Britaniya Kolumbiyası Universitetinin tədqiqatçılarının fikrincə, smartfonunuzda internetə girişi cəmi iki həftə məhdudlaşdırmaq beyninizi on il cavanlaşdıra bilər. xəbər verir ki, təcrübədə ABŞ və Kanadadan 400-dən çox insa

turlar.az

sonxeber.az=https://sonxeber.az=sonxeber.az sac duzumleri qadın geyimi geyim şəkilləri xina haqqinda melumat sizanaqlara qarsi uz maskalari atalar sozu elm haqqinda hamiləlikdə uşağın cinsinin təyini qurd ve quzu aybawi toy gecesi zencefil uşaq nece olur