UŞAQLARDA PSİXOLOJİ TRAVMALARI YARADAN SƏBƏBLƏR

UŞAQLARDA PSİXOLOJİ TRAVMALARI YARADAN SƏBƏBLƏRPsixoloji travma nədir?

Hər hansı hadisə və ya epizoda qarşı reaksiya və prosesdir.Travmalar uşağın dünyaya baxışını dəyişir.Travmalar həm psixoloji, həm də fizioloji ola bilər.

Lakin biz stress və travma arasındakı fərqi bilməliyik.

Stress - normal olmayan situasiyalara qarşı orqanizmin verdiyi normal reaksiyadır.Stressin başlanğıcı, davamı və sonu olur. İmtahandan zəif nəticə alırıqsa və ya imtahandan keçə bilmiriksə bizdə stress yaranır. Stress sağlam reaksiyadır.

Travma - mənfi faktorların təsiri nəticəsində insanın psixi sağlamlığı zədələnir. Stressdən fərqli olaraq normal reaksiya deyil.Stress həddindən artıq olduqda travmaya səbəb ola bilər.

Uşaqlarda psixoloji travmanın yaranma səbəbləri 2 qrupa ayrılır.

Müəyyən olan səbəblər:

-Hərbi vəziyyət;

-Terror şahidi olması;

-Təbii fəlakət;

-Təcavüzə məruz qalması;

-Qəddar münasibət görməsi.

Qeyri-müəyyən səbəblər:

-Mübahisə və konflikt;

-Qəddarlığa şahid olmaq;

-Xəstəlik, tibbi prosedurlar;

-Vərdişlərin dəyişməsi.

Şok travması nədir?

Bu qısa zamanda olan hadisələrə verilən reaksiyadır. Məsələn: oyun parkında anidən bir itin yelləncəklərin arasından çıxaraq uşağa hücum etmək istədiyi anda baş verə bilər. Həm fiziki, həm də psixoloji ola bilər. Əlamətləri aşağıdakılardır:

-Uşağın reaksiyalarının əvvəlkilərə nisbətən daha donuq olması,əyləndiyi,güldüyü heç nədən əvvəlki kimi zövq almaması;

-Çox ağlaması;

-Əsəb partlamaları yaşaması;

-Çox həyəcanlanma,mənasız aktiv hərəkətlər etməsi;

-Aqressivləşərək başqalarını dişləmək, vurmaq;

-Qısamüddətli yaddaş pozuntusu;

-Nadir hallarda görmə problemləridə yaşaya bilər.

Bu zaman valideynlər, yaxud uşağın yanında olan böyüklər nə etməlidir?

İlk öncə valideyn özü sakit olmalıdır. Əgər valideyn özü həyəcanlıdırsa, ağlayırsa uşağı sakitləşdirə bilməyəcək, yaxud buna çox gec nail olacaq. Daha sonra uşaq hadisə baş verən yerdən uzaqlaşdırılmalıdır və valideyn onu bərk-bərk qucaqlamalıdır. Uşağı sakitləşdirmək, ağlamasına mane olmaq lazım deyil, əksinə ağlaması üçün ona zaman verməliyik. Ardınca uşağa nə baş verdiyi izzah etmək lazımdır, hadisənin necə və nə üçün olduğunu uşağa açıqlamaq lazımdır ki,beynində suallar qalmasın. Onu hər şeyin geridə qaldığına inandırmalıyıq.

Uşaq baş vermiş hadisəni həmin gün ilk yuxuya gedəcəyi zamana qədər unutmağa başlamalıdır, əks halda yuxu prosesində uzunmüddətli yaddaşa keçə bilər.

Əgər valideyn uşağın yanında olmayıbsa hansı əlamətlərdən uşağın travma keçirdiyini öyrənə bilər?

-Uşaq anidən dırnaq yeməyə başlayır;

-Qorxuları yaranır, bu həm keçmişlə bağlı, həm fantaziyalarından hiss edilir;

-Özünə qapanır;

-Yuxusu pozulur, yatmağa getmək istəmir;

-Oyunlarına diqqət etsək, travma aldığı situasiyanı təkrar-təkrar canlandırdırmağa çalışır;

-Hansısa xroniki xəstəlikdən müalicə alıbsa (məsələn: astma) geri qayıda bilər;

-Tiklər, kəkələmə yarana bilər.

Şok travmasının fəsadları nələrdır?

Postravmatik stress-ağır psixi haldır, yaşanmamış emosiyalar yaddaşda qalır və istənilən zaman üzə çıxa bilər. Bu yuxuda (qorxulu yuxular), həyəcanın artması ilə panik atak və ya aqressiv davranışla özünü göstərir.

Fəsadları aradan qaldırmaq üşün aşağıdakılara əməl etmək lazımdır:

-Uşaq psixoloqunun dediklərini etmək;

-Evdə sakit mühit yaratmaq;

-Onun hisslərini dəstəkləmək;

Uşağın özgüvənini qaldırmaq;

-İdman məşqul olmasına şərait yaratmaq və onu dəstəkləmək;

-Öz həyatını özünün planlaşdırmasına kömək etmək - nə yeyəcək, hara gecəcək və s.

Uşağı həddindən artıq qoruma altına almaq, sosial çevrədən məhrum etmək qətiyyən olmaz.

Ailə və Uşaq     Baxılıb: 887   Tarix: 10 oktyabr 2021
f Paylaş

Turlar.az


DİGƏR XƏBƏRLƏR

Uşaqların böyrəyini qorumaq üçün valideynlərə 10 QIZIL MƏSLƏHƏT

Tez-tez tualetə getmə, ürəkbulanma, qusma kimi şikayətlərlə uşaqlarda özünü göstərə bilən böyrək xəstəlikləri bəzən heç bir əlamət göstərmədən üzə çıxır. Uşaqlarda böyüdükcə böyrək çatışmazlığına qədər gedib çıxa bilən cidd

Uşaqlarda HƏRARƏTİN ölçülməsi. Anaların bilmədiyi incəliklər

Hərarətin ölçülməsi ən sadə tibbi manipulyasiya olsa da bir çox valideynlər bunu düzgün etmir. - Hansı nahiyədə ölçmək daha yaxşıdır – qoltuq altında, duz bağırsaqda, dəridə, qulaqda? Qoltuğaltı nahiyəsində ölçmək daha yaxşıdır

Normal uşağın boyu ildə nə qədər artmalıdır?

Bir sıra xəstəliklər kimi keçid dövründə uşaqlarda meydana gələn boy patologiyalarında da son zamanlar çoxalma müşahidə olunur. Belə ki, cırtdanboyluqla əlaqədar müraciətlərin sayı digər illərə nisbətən artıb. Bu patologiyay

Uşaqları soyuq aylarda necə geyindirməli?

Qış ayı yaxınlaşır. Havalar artıq soyuyub. Bu mövsümdə anaları düşündürən məsələlərdən biri də körpəsinin üşüyüb üşüməməsidir. Bəzi analar uşaqlarının üşüdüyünü düşünərək çox qalın geyindirir. Bəs bu doğrudurmu?. körpəni

Uşaqlarda Bu Əlamətlər Varsa, Test Olunmalıdır – Baş Pediatr Açıqladı

"Koronavirus bəzi risk qrupu olan uşaqlarda ağır keçir. 1 yaşdan kiçik uşaqlar, yanaşı xroniki xəstəliyi, böyrək, ürək, ağciyər, serebral iflic, xərçəng kimi xəstəliyi olan uşaqlar yeni növ koronavirusu ağır keçirə bilər

Uşaqlı ailələr ev təmizliyində nəyə diqqət etməli?

1. Evi havalandırmalı. Gigiyenanı təmin etməyin ən əsas yolu evi havalandırmaqdır. Qapalı məkanlarda mikrobların çoxalması artır. Gündəlik olaraq otaqların havasını dəyişin. Təmiz hava uşaqların sağlamlığı üçün olduqca faydalıdır

Uşaqlarla düzgün və təsirli ünsiyyət

Ünsiyyətin əsasları həyatın ilk illərində qoyulur. Bu dövrdə uşaqların sosial ətrafının ailəsi olduğu üçün valideynləri ilə qurduğu ünsiyyət böyük məna kəsb edir. Uşaqlar insan olaraq ilk illərdə problemlərlə başa çıxmağı

Körpələrdə immunitetin yaranmasının əhəmiyyəti

Körpələr anadan olduqda onların xəstəliklərə qarşı immuniteti zəif olur - onların immun sistemi daim dəyişir və uşaqlıq dövrü boyunca inkişaf edir. Buna görə də, onlar böyüklərlə müqayisədə bakteriya və viruslara qarşı dözümsü

İnsanı evlilikdən soyudan İYRƏNC ADƏTLƏR

Dünyanın bir çox ölkələrində evliliklə bağlı müxtəlif adət-ənənələr mövcuddur. Bununla yanaşı, onlar arasında elə adətlər var ki, insanı evlilikdən soyudur. Gözün gördüyü, qulağın eşitdiyi adətlərdən tamamilə fərqlənən bi


sebet.az onlayn maqazin mp3 yukle
Mp3 yukle sayti


vizalar.az
viza desteyi


biletler.az
avia biletler


turlar.az

sonxeber.az kosmetika mehsullari həkim məsləhəti qadin sayti feyxoanin faydalari dodaq azerbaycan haqqinda hakışta xınayaxdı kosmetika semeni uşaq şeirləri