AMEA-da nə baş verdi və daha nələr olacaq? – Detallar

AMEA-da nə baş verdi və daha nələr olacaq? – DetallarGözlənildiyi kimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında ciddi islahat baş tutdu.
Prezidentin fərmanı ilə AMEA-nın 24 institutu, Naxçıvan bölməsinin 2 institutu və bir rəsədxanası, Gəncə bölməsinin 3 institutu və Nəbatat bağı, AMEA-nın təsərrüfat hesablı 5 elmi xidmət müəssisəsi, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının tabeliyində "AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkı" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə verilib. Təhsil Nazirliyi isə Elm və Təhsil Nazirliyinə çevrilib.
Ümumilikdə Elm və Təhsil Nazirliyinə AMEA-ya daxil olan 37 struktur birləşib.
AMEA-nın daha 3 qurumu - Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi və Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi isə əmlakları ilə birlikdə Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyinə verilib.
AMEA-nın tərkibində cəmi 11 institut, "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, Mərkəzi Elmi Kitabxana və "Elm" Nəşriyyatı qalır. Yəni yalnız humanitar sahələrin birləşməsindən AMEA yaranmış olur.
Humanitar sahələr bütün dünyada əsasən dövlətin dotasiyası ilə çalışır. Yalnız bu sahənin AMEA-da saxlanılması isə o deməkdir ki, Milli Elmlər Akademiyası əvvəlki bütün statusunu itirərək, yalnız dövlətin dotasiyası ilə tarix, ədəbiyyat, etnoqrafiya, şərqşünaslıq, dil və s. sahələrdə araşdırmalarla məşğul olacaq.
AMEA-dan artıq özünü maliyələşdirən qurum olması tələbləri də səsləndirilməyəcək.
AMEA-nın bundan sonra təcrübə aparmaq üçün Azərbaycanın müxtəlif ərazilərindəki əkin sahələri və bağlara, texnoloji parklara, laboratoriyalara və s. ehtiyacı yoxdur. Bütün bu strukturlar Elm və Təhsil Nazirliyinin balansına verilib.
Təhsil Nazirliyi dövlətdən külli miqdarda dotasiya alan qurumların önündə gəlir. Ancaq bu islahat Elm və Təhsil Nazirliyinə həm də qazanmaq fürsəti verilir. Belə ki, AMEA-dan alınaraq, nazirliyin tərkibinə verilən qurumların nəinki özünü dolandırmaq, həm də ciddi qazanc əldə etmək imkanı var. Bu isə Elm və Təhsil Nazirliyinə bütövlükdə dövlətdən dotasiyanı azaltmaq imkanı yarada bilər.
AMEA strukturları üçün büdcədən ayrılan külli miqdarda vəsaitə də bu islahatla qənaət edilmiş olacaq. Artıq irihəcmli bina və komplekslərin saxlanılmasına ehtiyac yoxdur, humanitar sahədə çalışan əməkdaşları da stimullaşdırmaq, daha yığcam komanda ilə daha məhsuldar iş görmək mümkündür.
Ən ciddi islahat isə qarşıdadır. Belə ki, AMEA-nın Rəyasət Heyətində çox böyük struktur vardı: prezident və vitse-prezidentlər, ayrı-ayrı sahələr üzrə akademik-katiblər və onların dəftərxanaları, elmi katiblər və s. "Rəyasət Heyəti aparatının idarələri"...
Böyük bir idarəetmə mexanizminə artıq heç bir ehtiyac qalmır. Hazırda 11 humanitar sahə üzrə ixtisaslaşan institutların fəaliyyətini koordinasiya etmək lazımdır, vəssalam. Demək, böyük bir inzibati və yalnız administrativ yük gətirən aparatı saxlamağa qəti ehtiyac yoxdur.
Nəzərə alın ki, AMEA Rəyasət Heyətində böyük bir aparat cəmləşmişdi. İndi bu struktura qəti ehtiyac yoxdur.
Həmçinin AMEA-nın akademik və müxbir üzvləri də sanki bir ayrı və geniş strukturdur. Təxminən 200 nəfərə yaxın akademik və müxbir üzvlər yalnız bu ada görə böyük məbləğdə aylıq alırlar.
İndi isə AMEA-nın tərkibində 200 akademik və müxbir üzv saxlamağa qəti ehtiyac olmayacaq. Həm də ona görə ki, dəqiq elmlər üzrə alimlər humanitar sahənin cəmləndiyi AMEA-da niyə akademik adına layiq görülməlidir?
Bu elmi titulla bağlı da yəqin ki, müəyyən reform həyata keçiriləcək.
Ümumilikdə isə dünyada keçmiş sovet ölkələrində təsəvvür edilən statusda akademik yoxdur. ABŞ-ın özündə belə hansısa akademiyanın üzvü olmaq illik abunə ilədir və həmin akademiyanın üzvlərinə xüsusi güzəştlər də tanınmır. Alimlər yalnız elmi araşdırmaları, patentləşdirdikləri ixtiraları ilə qazanırlar və həm də çox yüksək məbləğlər əldə edirlər.
Keçmiş sovet ölkələri içərisində bu köhnə ənənədən xilas olanların önündə Gürcüstan gəlir. Gürcüstan artıq çoxdan Elm və Təhsil Nazirliyi yaradıb və təsəvvür etdiyimiz EA orda fəaliyyət göstərmir.
Milli.Az

Maraqlı     Baxılıb: 861   Tarix: 28 iyul 2022
f Paylaş

Kurslar.az kurslar

Digər yazılar

Elm və təhsil sahəsində islahatları BAŞLANDI

Azərbaycan Prezidentinin Fərmanı ilə həm elm, həm də təhsil sahəsində islahatlara start verilib. Belə ki, artıq Azərbaycanda elmin inkişafı məsələləri ilə həm AMEA, həm də yeni yaradılmış nazirlik məşğul olacaq. İslahatla

Azərbaycanda elmin inkişafı ilə hansi qurum məşğul olacaq?

Azərbaycanda elmin inkişafı məsələləri ilə həm AMEA, həm də yeni yaradılmış Elm və Təhsil Nazirliyi məşğul olacaq. "Report"a istinadən bildirir ki, Milli Elmlər Akademiyasının əsasən texniki, təbiət elmləri il

AMEA-da prezident seçkiləri keçiriləcək

AMEA-da prezident seçkiləri, ənənəyə uyğun olaraq həqiqi və müxbir üzvlərin seçkiləri keçiriləcək. Həm AMEA-nın balansında qalan, həm də yeni nazirliyə verilən elmi institutlar öz işlərini əvvəlki qaydada davam etdirəcəklər

Cəza, təhqir və sonsuz sevgi: Çində uşaqlar necə böyüdülür

 1979-cu ildə Çin qanun qəbul etdi ki, bir ailə ancaq bir uşaq dünyaya gətirə bilər. 2015-ci ildə bu demoqrafik tədbir ləğv edildi, amma bunun insanlar üçün mənfi nəticələri oldu. "Bir ailə, bir uşaq" qanunu çinliləri

Dünyanın ən böyük bakteriyası aşkar edildi

Alimlər Qəraib dənizindəki manqrov bataqlığında dünyanın ən böyük bakteriyasını aşkar ediblər. Bakteriyaları görmək üçün həmişə mikroskopdan istifadə edilib, lakin bu kəşflə aydın olub ki, sən demə onları gözlə də görmə

Amerikalıların tərbiyə üsullarından bəziləri sizi təəccübləndirəcək

Amerika həmişə başqalarının həsədlə baxdığı ölkə olub: həyat səviyyəsi, biznes, əyləncə və digər cəhətdən. Bəs uşaq tərbiyəsi məsələsində necə, ABŞ nə qədər irəli gedib? . oxucuları okeanın o tayında uşaqların tərbiyə üsullar

"Netflix"in filmində "Alov qüllələri" və Azərbaycan bayrağı - FOTO - VİDEO

"Yadınızdadırsa, 2021-ci ildə "Netflix" platforması ilə əməkdaşlıq nəticəsində ABŞ istehsalı olan blokbasterin çəkilişlərinin bir hissəsinin Bakıda aparılması barədə məlumat vermişdik. Nəhayət, həmin layihəni

"Nüvə çamadanı" ilə bağlı ŞOK FAKTLAR: Çantadakı "qara kitab"

Nüvə silahlarına sahib ölkələrin dövlət başçıları bir sıra önəmli görüşlərə gedərkən köməkçilərində xüsusi bir çanta olur. Həmin əliçamadanlı şəxs bütün səfərlərdə prezidenti müşayiət edir. Onun əlindəki çanta isə "nüv

"Love is" saqqızını sevdik, bəs onun kədərli hekayəsini bilirsizmi?

Bir çoxumuz uşaqlıq dövründə və hətta indi də "Love is" saqqızından çıxan şəkilləri heç olmasa bir dəfə görmüşük. Bu şəkillərdə "Sevgi." yazılır və ardınca bu anlamın nə olduğunu izah edə biləcək kiçi

turlar.az

sonxeber.az qaşların formalari toy gecesi hamiləlik elm haqqinda atalar sözləri morugun faydalari halva reseptləri uz ucun maska resepti kosmetika zenfira dekon dərmanı nəyə kömək edir