Doğuşdan sonra mümkün olan ağırlaşmalar

Əfsuslar olsun ki, doğuşdan sonrakı dövrdə həkim müdaxiləsi tələb edən vəziyyətlər yarana bilər.

Öz vəziyyətinizə diqqət yetirin, doğuşdan sonra heç olmasa 1 həftə ərzində bədən hərarətinizi ölçün.

Çünki, demək olar ki, doğuşdan sonrakı bütün fəsadlar hərarətin yüksəlməsi ilə müşayiət olunur.

Endometrit (uşaqlığın daxili qişasının iltihabı) zamanı qadının bədən hərarəti yüksəlmiş olur. Xəstəliyin yüngül gedişi zamanı hərarətin yüksəlməsi az olur, ağır formalarında isə hərarət 40 - 41°С-yə qədər yüksəlir. Temperaturun yüksəlməsi üşütmə, əzginlik, baş ağrısı ilə müşayiət olunur. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, doğuşdan sonrakı dövrdə qadınların əksəriyyətində hərarətin bir qədər yüksəlməsi baş verir və bu, südün gəlməsindən məlumat verir. Bu dövrdə əksər qadınlarda ümumi zəiflik də olur. Bunları bilsəniz də, orqanizminizdə baş verən hər bir kiçik dəyişiklik barədə belə, həkiminizə məlumat verin! Əgər hərarətiniz evə yazıldıqdan sonra qalxarsa, dərhal həkiminizlə əlaqə saxlayın!

Endometrit qarının aşağı hissələrində, beldə yaranan ağrılarla müşayiət olunur. Ana südü ilə əmizdirmənin ilkin dövründə uşaqlığın yığılması ilə əlaqədar olan ağrılardan fərqli olaraq, endometrit zamanı olan ağrılar daimi xarakter daşıyır.

Endometrit zamanı, doğuşdan sonrakı dövrdə qadın cinsiyyət orqanlarından olan ifrazatların xarakteri dəyişir. Normada doğuşdan sonrakı ilk 2-3 gün ərzində bu ifrazatlar qanlı və kifayət qədər çox olur, sonralar onların miqdarı azalır, pəngi isə əvvəlcə qəhvəyiyə bənzər, sonra sarımtıl çalarlıq alaraq 6-8 həftə sonra tamamilə kəsilir. Endometrit zamanı bu ifrazatlar daha uzun müddət ərzində miqdarca çox və qanlı olur. Bir çox hallarda onlar pis iyli, bəzi hallarda isə yaşılımtıl olur.

Sadalanan bu əlamətlər qeyd edilən kimi, tez bir zamanda həkimə müraciət etmək lazımdır. Endometrit təhlükəli xəstəlikdir ki, sonsuzluğa və hətta qadının həlak olmasına gətirib çıxara bilər. Endometritin müalicəsi antibiotiklərlə aparılır.

Qadınların doğuşdan sonra üzləşdiyi problemlərdən biri də – laktostazdır (südün döş vəzilərində durğunluğu). Laktostaz zamanı döş vəzilərinin ölçüləri böyüyür, onlar bərkiyir, ağrılı olur, bədənin hərarəti artır. Bunun qarşısını almaq üçün doğuşdan sonrakı ilk 3-4 gün müddətində, gün ərzində qəbul edilən mayenin miqdarını 800 ml-dək azaltmaq və uşağı müntəzəm surətdə əmizdirmək lazımdır. Əmizdirmə rejimi düzgün qurulduqda (əmizdirmənin lap əvvəlindən etibarən 5-7 dəqiqə bir döşlə, 5-7 dəqiqə o biri döşlə olmaqla – hər əmizdirmədə bu qayda gözlənilməlidir) döş vəzilərinin bərkiməsi tədricən keçib gedir. 1-2 gündən sonra isə vəziyyət xeyli yaxşılaşır.

Düzgün müalicə edilmədiyi halda laktostaz çox təhlükəli bir xəstəlik olan mastitə (süd vəzilərinin iltihabı) keçə bilər. Mastitin əsas əlamətləri aşağıdakılardır: bədən temperaturunun yüksəlməsi; üşütmə; ümumi halsızlıq; zəiflik; süd vəzilərində olan ağrı; vəzi nahiyəsində dərinin qızarması və onun müəyyən bir sahəsinin bərkiməsi.

Mastitin ilkin əlamətləri qeyd edilən kimi, tez bir zamanda həkimə müraciət etmək lazımdır.

Vaxtında düzgün müalicə aparılmadığı halda, iltihabi proses ağırlaşaraq əvvəlcə irinli, sonra isə fleqmanoz mastitə keçir. Fleqmanoz mastit xüsusilə təhlükəli hesab edilir. Bu halda iltihabi proses süd vəzisinin böyük bir hissəsini əhatə edir - onun toxuması əriyir və iltihabi proses ətraf toxuma və dəriyə də yayılır. Bu zaman qadının vəziyyəti həddən artıq ağır olur: bədən hərarəti 40°С-yə yüksəlir, güclü üşütmə və tərləmə, ümumi zəiflik, iştahasızlıq, ürəkbulanma, bəzi hallarda hərarətin ən yüksək olduğu zaman qusma, təngnəfəslik və s. əlamətlər qeyd edilir. Bəzi hallarda arterial təzyiqin kəskin şəkildə enməsi və şok da baş verə bilər. Yerli əlamət olaraq süd vəzisi kəskin şəkildə böyüyür, onun üzərindəki dəri qatı ödemləşir, qızarır və göyümtül çalarlıq alır.

Buna görə də mastitin ilkin əlamətləri qeyd edilən kimi, özbaşına müalicə ilə məşğul olmayaraq, tez bir zamanda həkimə müraciət etmək lazımdır. Həkim ilkin olaraq xəstənin süd vəzilərini müayinədən keçirərək, lazım olduqda qan və sidiyin ümumi müayinəsi, ana südünün bakterial floraya görə əkilməsi və digər müayinələr apardıqdan sonra qadına tələb olunan müalicə təyin edir. Mastitin müalicəsinin əsasını antibakterial preparatların (antibiotiklərin) təyin edilməsi təşkil edir. İrinli və fleqmanoz mastitlər isə yalnız cərrahi yolla müalicə olunurlar.