Narçiçəyi çayı: Faydaları, istifadə sahələri və diqqət edilməli olan məqamlar

Narçiçəyi çayı ənənəvi təbabətdə əsrlər boyu istifadə olunan "punica granatum" bitkisinin çiçəklərindən əldə edilən bitki mənşəli bir içkidir.
Milli.Az xəbər verir ki, zəngin fitokimyasala malik olan narçiçəyi ekstraktlarının tərkibində tanin, flavonoid, antosianin və müxtəlif fenol birləşmələri boldur. Bu xüsusiyyətlərinə görə çay xüsusilə həzm sistemi şikayətlərində, ağız sağlamlığında və dəri problemlərində geniş şəkildə tətbiq olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bitki mənşəli məhsulların təhlükəsiz istifadəsi üçün kifayət qədər elmi qiymətləndirilmənin aparılmasının vacibliyini vurğulayır, rəsmi tibbi nizamnamələr isə bu növ məhsulların standart tibbi müalicəni əvəz etməməli olduğunu xatırladır.
Tərkibi və Aktiv Maddələri
Tanin və ellaqitaninlər: Güclü antioksidant xüsusiyyətə malikdir və çiçəyin fenol tərkibinin böyük hissəsini təşkil edir. Nar bitkisinə xas olan ən mühüm ellaqitaninlər punikaqlagin və punikalindir.
Flavonoidlər: Kuersetin, kaempferol və lüteolin başda olmaqla iltihabəleyhinə və antioksidant təsir göstərir.
Antosianinlər: Çaya qırmızımtıl rəng verən bu piqmentlər hüceyrələri oksidativ zədələnmədən qoruya bilir.
Üzvi turşular: Sitrik və malik turşuları antimikrobial fəallığı təmin edir.
Ursolik və oleanolik turşular: İltihabəleyhinə potensialı ilə araşdırılan pentasiklik triterpenlər qrupuna aiddir.
Sağlamlıq Üçün Potensial Faydaları
Tərkibindəki zəngin antioksidantlar sərbəst radikallarla savaşaraq qırışları, yaşlılıq ləkələrini və qüsurları aradan qaldırır, dərinin elastikliyini artırır.
Dərini zərərli ultrabənövşəyi şüalardan qorumağa kömək edir, dəri xərçənginin qarşısını almağa və günəş zədələrinin əlamətlərini azaltmağa yardımçı olur.
Bol miqdarda C vitamini ehtiva etdiyi üçün dərinin kollagen istehsalını artırır, tünd ləkələri və piqmentasiyanı yüngülləşdirir, dəriyə parlaqlıq verir.
Maddələr mübadiləsini sürətləndirərək gün ərzində daha çox kalori yandırmağa və arıqlama prosesinə töhfə verir.
Qan təzyiqini (təzyiqi) aşağı salır, xolesterolu və iltihabı azaldır, qandakı oksigen səviyyəsini artırır.
Streptococcus mutans kimi ağız patogenlərinə qarşı antimikrobial təsir göstərir (ənənəvi təbabətdə qarqara kimi istifadə olunur).
Yüksək tanin tərkibi sayəsində ishal və bağırsaq keçiriciliyi problemlərində simptomatik rahatlıq yaradır.
Mümkün Zərərləri və Diqqət Edilməli Məqamlar
Həddindən artıq və uzunmüddətli istifadə yüksək tanin səbəbindən ürəkbulandırma, mədə qıcıqlanması və dəmir sorulmasının pozulmasına yol aça bilər. Dəmir çatışmazlığı olanlar dəmir tərkibli qidalarla eyni vaxtda bu çayı içməməlidir.
Antikoaqulyant (qandurulducu), antihipertansiv (təzyiq dərmanları) və dəmir preparatları qəbul edənlər həkimlə məsləhətləşmədən bu çayı müntəzəm daddıra bilməzlər.
Hamiləlik dövründə təhlükəsizliyinə dair kifayət qədər klinik məlumat olmadığı üçün istifadəsi tövsiyə edilmir.
Nar bitkisinə allergiyası olanlarda reaksiya verə bilər. Tərkibindəki oksalat səbəbindən böyrək daşı keçmişi olanlar ehtiyatlı olmalıdır.
Doğru bilinən səhvlər
Səhv: "Təbii olduğu üçün heç bir yan təsiri yoxdur".
Doğru: Təbii olması tamamilə təhlükəsiz olduğu demək deyil; normadan artıq istifadə həzm problemlərinə və dərmanlarla reaksiyaya səbəb ola bilər.
Səhv: "Xəstəlikləri müalicə edir".
Doğru: Bu çay yalnız dəstəkləyici bitki mənşəli içkidir, hər hansı xəstəliyin ilkin (əsas) müalicəsi ola bilməz və standart tibbi müalicəni əvəz etməməlidir.
Səhv: "Nə qədər çox içilsə, o qədər faydalıdır".
Doğru: Gündə 1-2 fincan normal qəbul sayılır. Həddindən artıq istifadə təzyiqin kəskin düşməsinə səbəb ola bilər.
Səhv: "Tək başına sürətlə arıqladır".
Doğru: Maddələr mübadiləsinə dəstək verən aşağı kalorili içkidir, lakin yalnız balanslı qidalanma və idmanla birlikdə nəticə verir.
Nə Vaxt Həkimə Müraciət Edilməlidir?
Xroniki xəstəliyiniz varsa, müntəzəm dərman istifadə edirsinizsə və ya çaydan sonra həzm şikayətləriniz başlayıbsa.
Mədə xorası, qastrit, dəmir emilim pozğunluğu və ya dəmir çatışmazlığı anemiyası diaqnozunuz varsa, çayı qəbul etməzdən əvvəl.
Çayı içdikdən sonra üzdə şişmə, nəfəs darlığı, yayğın səpki və ya anafilaksi (şok) əlamətləri yaranarsa, vaxt itirmədən təcili yardıma müraciət edilməlidir.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az