Niaqara şəlaləsi

Niaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsi ingilis dilində Niagara falls adlanır. Niaqara çayı üzərində üç şəlalə yerləşir və Amerika ştatı olan Nyu – Yorku Kanada əyaləti olan Ontariodan ayırır. Niaqara şəlaləsi "Nal" adlanır, ingilis dilində isə "Horseshoe Falls" kimi tərcüm edilir. Bəzi hallarda isKanada şəlaləsi adlanır (Canadian Falls). Amerikan şəlaləsi (American Falls) və "Duvaq" şəlaləsi (Bridal Veil Falls) kimi də qeyd edirlər. Lakin suyun töküldüyü hissə hündürdür, ancaq böyük deyil. Şəlalələr isə çox genişdir və Niaqara şəlaləsinin suyu buradan asanlıqla keçir. Həmçinin şəlalə Şimali Amerikada ən güclü hesab olunur.

Şəlalənin hündürlüyü 53 metr təşkil edir. Amerikan şəlaləsinin su tökülən hissəsini daş qalaqları əhatə etdiyinə görə hündürdür, lakin onun yüksəkliyi 21 metrdir. Amerikan şəlaləsinin enliliyi 323 metrdir, "Nal" şəlaləsinin enliliyi isə 792 metr hesablanmışdır. Tökülən suyun ümumi həcmi isə 5720 м³/san sayılır.

Buranın gözəlliyi dünyanın bütün yerlərindən çoxsaylı turistlərin axın etməsinə səbəb olur və şəhərin çiçəklənməsində mühüm yer tutur. Niaqara şəlaləsinin sahilində Nyu – York ştatı, ABŞ və Niaqara – Fols yerləşir. Həmçinin Kanadanın əyaləti sayılan Ontario da bura daxildir.

Şəlalənin ən gözəl xarici görkəmə malik olan ərazisi isə Kanadanın sahillərinə düşür. Niaqaranın bir neçə yüz metrlik aşağı templə axan ərazisində şəlalənin üzərindən "Göy qurşağı körpüsü" salınmışdır. Bu körpü iki dövlət arasında asan avtomobil nəqliyyatı və piyada keçidi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Şəlalənin altında su elektrik stansiyası tikilmişdir və hazırda bura 4,4 GVatt gücündə elektrik enerjisi hasil edir.

Şəlalənin kökü Visko buzlaqlarında yerləşir və bura 6000 il bundan əvvəl qurtarmışdır. Amerikanın şimalı Böyük göllərdir və Niaqara çayıdır. Bunlar son illərdə baş verən buzlaşmanın əriməsi və böyük buzların şərqi Kanada ərazisində hərəkətə gəlməsi nəticəsində yaranmışdır. Buzlaqlar buldozer kimi hərəkət edir, qarşısına çıxan daşları və torpağı dağıdırdı. Onların yerindən tərpənməsi çayın və göllərin əmələ gəlməsinə səbəb oldu. Bir çox hissələrdə isə həmin buzlaqlar yeni çay yataqlarının yaranmasına gətirib çıxartdı. İrəli sürülən fərziyyələrə görə buzlaqların altında Kanala Velland rayonu həcmində cəsədlər olmuşdur. Qədim inanclar da bu fikri dəstəkləyir.

Buzlaq tam əridikdən sonra Böyük göllər ərazisindən yeni bir çay Niaqara axmağa başladı və əvvəlki yerdən axa bilmədiyinə görə özünə dəyişilmiş landşaftda yeni bir çay yatağı yaratdı. Bir müddət keçdikdən sonra Niaqara özündə Niaqara adlanan dərin xəndək yaratdı, bu şimal hissədən dağ eroziyasına bənzəyir və Eri ilə Ontario gölləri arasında mühüm yer tuturdu. Çayın bu prosesindən sonra qədim daşlar meydana gəldi və onların yaşı buzlaqlardan da böyük idi.

Niaqarada yaranan eroziyalar sonradan yenə müşahidə edilməyə başlandı və ensiz, uzanmış vəziyyətdə olan torpağın yuyulmasında mühüm rol oynadı. Aerokosmik şəkillər şəlalənin yuxarı hissəsində üç ədəd dağlıq zonanın olması, həmçinin vaxtı ilə baş verən hadisələr nəticəsində üç yüksəkliyin də divarlarının dərəyə bənzəməsini əks etdirmişdir. Bunun tərkibi çox bərk, möhkəm olan əhəngdaşı, dolomitdən ibarətdir. Onun düz qarşısında digər üç yamac yerləşir və onlar da erkən silur dövrünün nümunələri sayılır. Həmçinin çox zərif, yumşaq və yüngüldür. Tərkibi əsasən gildən olan lay – lay süxurdur, lakin burada topa – topa əhəng daşına da rast gəlmək mümkündür. Həmçinin bəzi hissələrində daşlaşma və bərkimə proseslərini də müşahidə etmək olar. Əgər bu qatlar asanlıqla ayrılırsa, deməli çay bu qatları ayıraraq şələni əmələ gətirmişdir.

Niaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsiNiaqara şəlaləsi

Maraqlı     Baxılıb: 8786   Tarix: 15 oktyabr 2013
f Paylaş


DİGƏR XƏBƏRLƏR

Üzüklər və barmaqlar

Üzüklər və barmaqlar. Qədim zamanlarda üzükləri yalnız bəzək əşyası kimi qiymətləndirmirdilər, hətta onları magik qüvvəyə malik olan atribut və talisman kimi daşıyırdılar. Məhz bu səbəbə görə də insanlar nikahlarını ela

Kim hansı ayda doğulub? Aylara görə XARAKTERİNİZ

Yanvar. Hirsli və ciddi biridir. Öyrənməyi və öyrətməyi sevir. Ağıllı və planlı iş görür. Duyarlı və dərin hissləri olan biridir. Romantikdir, uşaqları sevir, tez qısqanandır. Fevral. Dəyişkəndir. Özünə güvəni yoxdur. Düzgündür

Həftənin neçənci günü doğulmusunuz? SİZİN HAQQINIZDA...

1. Bazar ertəsi doğulan. Qadın. Zərif, həssas, duyumlu, arzu-həvəsi olan xanımlardandır. Uyğunlaşmağı, güzəştə getməyi bacarır. O, tək yaşayanda əziyyət çəkir. Hisslərinin hərarətini bölüşməyə adam axtarır. Əsl qadın həyat

Süd haqqında faydalı məsləhətlər

Südü mətbəxdə bir çox məqsədlə istifadə edə bilərik. Tək başına içilə bilər, qəhvəyə, şirniyatlara əlavə oluna bilər. Yaxşı sütü mətbəx xaricində başqa hansı məqsədə istifadə edə bilərik heç düşündünüzmü?. Günəş yanığın

Faydalı məsləhətlər

İşinizin asanlaşması üçün:. Çörəyin və peçenyelərin təzə qalması üçün, böyük bir qaba yığın hamısını və yanına bir ovuc düyü qoyun. Bu şəkildə, bayatlanma problemi aradan qalxmış olacaq. Əllərinizdəki tərəvəz ləkələrini çıxarma

İnsan belə qocalır

İnternetdə yerləşdirilən bu videoda insanın necə qocalması mərhələli şəkildə göstərilir. Anthony Carniellonun insanın yaşlanmasını əks etdirən bu animasiya videosunu izləyərkən "necə qocaldığınızı" heç hiss etməyəcəksiniz

Mətbəxiniz üçün qızıl qaydalar

1.Təhlükəsiz ərzaqlar seçin. İstər meyvəni, istər tərəvəzi, istərsə də başqa ərzaqlari təzə-təzə yemək məsləhətdir. Ancaq bəzi hallarda ərzaqlarin "təhlukəzliyinin artırılmasına da " diqqət yetirmək lazimdir. Məsələ

Eyfel qülləsi

Eyfel qülləsi 1887 –1889 cu illər arasında Qustavo Eyfelin firması tərəfindən inşa etdirilmişdir və fransız dövrünün 100 illik münasibəti ilə əlaqədar hazırlanmış mərasimlərə görə tikilmişdir. Qüllənin tikilməsi haqqınd

Öpüşmək qadağandır (Maraqlı)

Dünya ölkələrində olan qeyri-adi maraqlı qadağalar. SSRİ-nin rəhbəri olan İosif Stalin tarixin ən çox müzakirə edilən liderlərindəndir. Yaponiyada kiçik qardaş qardaşının sevdiyi qız ilə evlənməyinə icazə verə bilər. Bu yaponları


sebet.az onlayn maqazin mp3 yukle
Mp3 yukle sayti


vizalar.az
viza desteyi


biletler.az
avia biletler


turlar.az

sonxeber.az geyim seçimi yay kolleksiyasi geyim dəbləri masaj edirem xina sozleri qazan kotleti otaq dizaynları kosmetika qadın deyir sik məni oğlan evine aid bakışta