Püstə və kaju deyil: Ən sağlam çərəz açıqlandı

Quru meyvələr uzun müddət yüksək yağ və kalori tərkibi səbəbilə "pəhrizə mane olan" qida kimi qəbul edilsə də, son araşdırmalar bu fikri tamamilə təkzib edir. Xüsusilə qoz, badam və Braziliya qozu yalnız kilo artırmır, həm də beyin funksiyaları, ürək sağlamlığı və digər sahələr üçün faydalıdır.
Son klinik tədqiqatlarda, səhər yeməyində 50 qram qoz yeyən gənclərin gün boyu yaddaş və reaksiya müddətlərində yaxşılaşma müşahidə olunub. Başqa bir analizdə isə kalorisi məhdudlaşdırılmış pəhrizə quru meyvə əlavə edənlərin, quru meyvəni yeməyənlərə nisbətən daha çox çəki itirdikləri müəyyən edilib.
Araşdırmalar göstərir ki, quru meyvələrin diabet, ürək xəstəlikləri, depressiya və yaşla əlaqəli beyin funksiyası azalması üzərində müsbət təsiri var. Lakin hələ də bir çox insan yüksək kalori səbəbilə quru meyvə yeməkdən çəkinir. Ekspertlər isə bunun tam əksini irəli sürürlər.
Qidalanma mütəxəssisi Grace Kingswell bildirir ki, "Quru meyvələr olduqca qidalandırıcıdır, amma tərkibindəki hər kalori bədən tərəfindən tam istifadə olunmur." Xüsusilə badam və qozda yağın təxminən beşdə biri bağırsaqlardan tam sorulmadan xaric olunur. Bu məhsullardakı protein, lif və sağlam yağlar qan şəkərini tənzimləyir və toxluq hissi verərək artıq yemək riskini azaldır.
Gündə təxminən 30 qram, yəni bir ovuc quru meyvə yemək immunitet, həzm və reproduktiv sağlamlıq üçün də faydalıdır.
Qoz omega-3 yağ turşuları, protein və polifenol baxımından zəngindir. Reading Universitetinin araşdırmasına görə, təkcə bir pay qoz belə zehni performansa müsbət təsir göstərir.
Braziliya qozu isə yalnız üç dənəsi ilə gündəlik selenium ehtiyacını təmin edərək qalxanvari vəzi sağlamlığını dəstəkləyir. Lakin çox miqdarda istehlak edildikdə toksik təsir göstərə bilər.
Badam isə yüksək lif tərkibi ilə bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir və E vitamini baxımından zəngindir. Bu vitamin ürək xəstəlikləri və bəzi xərçəng növlərinə qarşı qoruyucu təsir göstərir.
Quru meyvə əzmələri də populyardır, lakin diqqətlə seçilməlidir. Çox məhsul palma yağı və şəkər tərkibli olduğundan sağlam alternativ sayılmır. Kingswell bildirir ki, "%100 quru meyvədən hazırlanmış və yalnız bir çimdik duz əlavə edilmiş məhsullar seçilməlidir."
Quru meyvələr təkcə atışdırmalıq deyil, digər qidalarla birlikdə istifadə edildikdə qida maddələrinin mənimsənilməsini artırır. Məsələn, meyvələrlə birlikdə yeyildikdə dəmir mənimsənilməsi artır, qatıq üzərinə səpildikdə isə amin turşuları sayəsində protein balansı təmin olunur.
Ekspertlər vurğulayır ki, quru meyvələr sağlam həyat tərzinin ayrılmaz hissəsidir və xüsusilə qan şəkəri nəzarəti, immunitet və beyin sağlamlığı baxımından çox dəyərli bir qida qrupudur.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az