Tapmacalar
Biliklərə yiyələnmək, həqiqətlərdən xəbər tutmaq, bir çox həyat hadisə və faktlarının görünən və görünməyən cəhətlərini bədii şəkildə obrazlaşdırmaq yolu ilə yaranan maraqlı janrlardan biri də tapmacadır. Tapmacaların yaranma tarixi çox qədimdir. M.Kaşğarinin "Divani-lüğəti-it türk" əsərində tapmacaların türk qəbilələri arasında "tabzuz" adı ilə yarandığı göstərilir. Türklər tapmacaya "bilməcə", "tapışmak", "matal", "uşuk (şuk)" və başqa adlar da deyirlər.
Tapmacalar məzmununa görə aşağıdakı kimi qruplaşdırılır:
1. Səma cisimləri, təbiət hadisələri, su, od, yel və torpaq haqqında tapmacalar;
2. Bitki aləmi ilə bağlı tapmacalar;
3. Heyvanat aləmi ilə bağlı tapmacalar;
4. İnsan, onun bədən üzvləri, geyim və bəzəkləri, yaşayışı, məişət və təsərrüfat əşyaları və silahlar barədə tapmacalar;
5. Təamlar və xörəklər haqqında;
6. Musiqi və musiqi alətləri ilə bağlı tapmacalar;
7. Texniki tərəqqi ilə bağlı tapmacalar;
8. Müxtəlif mövzulu tapmacalar;
9. Uşaq tapmacaları.
Misallar: "Bir sinidə iki toyuq, Biri isti biri soyuq (Ay və Günəş)", "Aşmaz-uşmaz, Yerə düşsə, Beli sınmaz (Yarpaq)", "Çəpər üstə çal xoruz (Boranı)", "O hansı heyvandı anadan saqqallı doğular (Keçi)", "Suya girər lillənər, Sudan çıxar dillənər (Buxov)", "Bir quşum var, düz uçar (Güllə)", "Ağ sinidə ağ təpə (Plov)" və s.
f Paylaş








Hər toydan-şabaşdan pul ayırıb Rəşada göndəririk
10 məşhurun narkotik testi müsbət çıxdı
Ərim məndən icazəsiz tətilə gedə bilməz
Toyumuza gəlməyənlər də oldu, hər şey qarşılıqlıdır' - Tacir
Dünyada tanınan azərbaycanlılar arasında Tünzalə Ağayevanın adı var - FOTO
Sevdiklərimizi itiririk
Qulaqdakı bu xətt infarkt riskini göstərir
Ece mərhum həyat yoldaşının birinci xanımına təzminat ödəyəcək - SƏBƏB
Səhərlər etdiyimiz bu səhv sağlamlığa təsir edir
Yayın vazkeçilməzidir, faydaları saymaqla bitmir
"Dost bildiyim insanlar haqqımda danışdılar..." - Zamiq
Türkiyədə azana hörmətsizlik edən müğənni səhnədən QOVULDU
40 yaşının yaxtada qeyd etdi - Fotolar
Aybəniz Haşımovanın paylaşımı sevənlərini qorxutdu - FOTO
Məşhur cütlük ayrıldı: üç illik münasibət bitdi