Tapmacalar
Biliklərə yiyələnmək, həqiqətlərdən xəbər tutmaq, bir çox həyat hadisə və faktlarının görünən və görünməyən cəhətlərini bədii şəkildə obrazlaşdırmaq yolu ilə yaranan maraqlı janrlardan biri də tapmacadır. Tapmacaların yaranma tarixi çox qədimdir. M.Kaşğarinin "Divani-lüğəti-it türk" əsərində tapmacaların türk qəbilələri arasında "tabzuz" adı ilə yarandığı göstərilir. Türklər tapmacaya "bilməcə", "tapışmak", "matal", "uşuk (şuk)" və başqa adlar da deyirlər.
Tapmacalar məzmununa görə aşağıdakı kimi qruplaşdırılır:
1. Səma cisimləri, təbiət hadisələri, su, od, yel və torpaq haqqında tapmacalar;
2. Bitki aləmi ilə bağlı tapmacalar;
3. Heyvanat aləmi ilə bağlı tapmacalar;
4. İnsan, onun bədən üzvləri, geyim və bəzəkləri, yaşayışı, məişət və təsərrüfat əşyaları və silahlar barədə tapmacalar;
5. Təamlar və xörəklər haqqında;
6. Musiqi və musiqi alətləri ilə bağlı tapmacalar;
7. Texniki tərəqqi ilə bağlı tapmacalar;
8. Müxtəlif mövzulu tapmacalar;
9. Uşaq tapmacaları.
Misallar: "Bir sinidə iki toyuq, Biri isti biri soyuq (Ay və Günəş)", "Aşmaz-uşmaz, Yerə düşsə, Beli sınmaz (Yarpaq)", "Çəpər üstə çal xoruz (Boranı)", "O hansı heyvandı anadan saqqallı doğular (Keçi)", "Suya girər lillənər, Sudan çıxar dillənər (Buxov)", "Bir quşum var, düz uçar (Güllə)", "Ağ sinidə ağ təpə (Plov)" və s.
f Paylaş








Qadın kimi yaşamadığım bütün xoşbəxtlikləri qızım yaşayacaq' - Xalq artisti
Məni Vaqif Gərayzadənin ad gününə çağırmadılar
Demans riskini azaltmaq üçün ideal yuxu müddəti
Aspirin xərçəng riskini azaldır?
Ev heyvanları ilə bağlı vacib XƏBƏRDARLIQ: Səbəb tükdür?
İnsan övladı üçün hər şeydən keçər' - İlk dəfə ailəsindən danışdı
Bu saatlarda çölə ÇIXMAYIN
Evdə etdiyiniz bu səhvlər allergiyanı kəskin artırır - NƏLƏRDİR?
Azərbaycan elminə ağır itki - FOTO
Bəzi muğam ifaçıları çox tənbəldirlər' - Ceyhundan sərt tənqid
Koreyalı aktyorun cəsədi tapıldı
Ağardıcını isti su ilə qarışdıranlar, diqqət
1 aydan çox davam edən ÖSKÜRƏK - Gizli xəstəliyin siqnalı
Həkimdən qorxuducu XƏBƏRDARLIQ - Bu əlamətlər astmanın xəbərçisi İMİŞ
Sənin üçün o qədər darıxmışam ki