Uşaqlıqdan kənar hamiləlik

Uşaqlıqdan kənar hamiləlik mayalanmış yumurta hüceyrənin uşaqlıqda yox digər toxumalara implantasiya olunması deməkdir. Normada adın yumurta hüceyrəsi ilə kişi spermasının mayalanmasından sonra əmələ gələn hüceyrə "rüşeym" və ya "embrion" adlanır. Mayalanma uşaqlıq borularında baş verir sonra bu rüşeym uşaqlığa doğru hərəkət edir ve ora yapışaraq inkişaf edir.

Uşaqlıqdan kənar hamiləlikdə mayalanma baş verir.Ancaq əmələ gələn ruşeym (embrion) uşaqlığa doğru hərəkət etmir.Uşaqlıq boynunda,uşaqlıq borularında,yumurtalıqlarda və ya qarın boşluğunda qalır və böyüməyə başlayır.Çox vaxt xarici hamiləlik uşaqlıq borularında baş verir.Burda rüşeym böyüməyə başlayır.Bu da xəstələrdə ağrı ve qanama problemlərine yol açır.
Bəzi qadınlarda xarici hamiləlik riski digər qadınlara nisbeten yüksəkdir. Hansı xüsusiyyətlər bu riski yaradır?
-İnfeksiya və ya əməliyyat səbəbi ilə zərər görmüş uşaqlıq boruları.
-Daha əvvəl xarici hamiləlik keçirən xəstə
-Sonsuzluğa görə mualicə almış xəstələr
-Siqaret çəkmək
-Spiral
Spiral umumiyyətlə qadınlarda hamiləlik şansını azaldır.Ancaq spiralı olan qadında hamiləlik baş verərsə bu hamiləliyin xarici hamiləlik olma riski daha yüksəkdir.
Uşaqlıqdan kənar hamiləliklərdə ilk dövrlərdə heç bir simptom olmaya biler. Bes hansı simptomlar olduqda şübhələnməli?
-Qarının alt bölgəsində ağrı
-Vaginal qanaxma
Erkən diaqnoz qoyulmayan xəstələrdə rüşeymin böyüməsi uşaqlıq borusunun partlamasına ,cırılmasına gətirib çıxara bilər.Bu xəstələrdə daxili qanaxma ilə bağlı simptomlar ola bilər:
-Şiddətli qarın ağrısı
-Şiddətli vaginal qanaxma
-Daxili qanaxma ilə bağlı təzyiqin düşməsi,döyüntü,tərləmə,baş gicəllənməsi.Ginekologiyada qarın ağrısı,vaginal qanaxma,aybaşı gecikməsi simptomları olan xəstəyə xarici hamiləlik şübhəsi ilə baxılır.Əgər diaqnoz qoyula bilmirsə ancaq hələ də xarici hamiləlik şübhəsi varsa belə xəstələrə 24-48 saat sonra ultrases muayinəsi ve qanda hamilelik analizi edilir.
Uşaqlıqdan kənar hamiləlik necə mualicə edilir?
1)Dərman mualicesi- burda istifadə edilən dərman rüşeymin böyüməsini dayandırır ve rüşeymin müəyyən bir zaman içində yox olmasına səbəb olur.
2)Cərrahi mualicə- açıq və ya laparaskopik əməliyatla rüşeymin götürülməsi.Bu əməliyatda cərrah əgər ehtiyac duyarsa uşaqlıq borusunun götürülmeəsinə də qərar verə bilər.
Bu 2 mualicə yöntemini hansı xəstələrə təyin edəcəyimizə nəyin əsasında qerar veririk:
-Rüşeymin böyüklüyü
-Xəstənin umumi dinamikası (məsələn daxili qanaxma olan xəstədə əlbətdə cərrahi üsul seçilir)