Valideynlərin nəzərinə: Uşağınızda bu əlamətlər varsa

"Tourette" Sindromu nadir rast gəlinən, uzunmüddətli nevroloji bir xəstəlikdir. Adətən uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə başlayır və tiklərlə xarakterizə olunur.
Milli.Az xəbər verir ki, valideynlər və uşaqların yaxınları bu əlamətlərə diqqət yetirməlidirlər.
Tourette Sindromunun Səbəbləri
Tourette sindromunun tam səbəbi məlum deyil, lakin genetik və ətraf mühit faktorlarının birgə təsiri nəticəsində yarandığı düşünülür. Bu sindrom eyni zamanda ailə üzvlərində oxşar tik pozğunluqları olduqda daha çox müşahidə edilir. Beyində dopamin və serotonin kimi neyrotransmitterlərin balanssızlığı tiklərin yaranmasına və şiddətlənməsinə səbəb ola bilər.
Tədqiqatlar göstərir ki, kişilərdə bu sindrom qadınlara nisbətən 3-4 dəfə daha çox rast gəlinir. Bunun hormonal və genetik amillərlə əlaqəli olduğu düşünülür.
Tourette Sindromunun Əlamətləri
Tourette sindromu tiklərlə müşayiət olunan bir vəziyyətdir. Tiklər motor və vokal olmaqla iki növə bölünür:
Motor tiklər:
Göz qırpma
Üz əzələlərinin qeyri-ixtiyari hərəkətləri
Çiyin çəkmə
Baş və əzaların titrəməsi
Sıçrama və əşyalara toxunma
Vokal tiklər:
Boğaz təmizləmə
Öskürmə
Zümzümə etmə
Qeyri-ixtiyari söz və ifadələr söyləmə
Tiklər eyni zamanda sadə və mürəkkəb olmaqla iki qrupa ayrılır. Sadə tiklər tək bir əzələ qrupunun hərəkətindən ibarətdir (məsələn, göz qırpmaq). Mürəkkəb tiklər isə bir neçə hərəkətin ardıcıl yerinə yetirilməsi ilə müşahidə edilir (məsələn, başı silkələyib qolunu hərəkət etdirmək).
Kimlərdə Rast Gəlinir?
Tourette sindromu hər irqdən və etnik qrupdan olan insanlarda rast gəlinə bilər. Simptomlar adətən 2-15 yaş arasında başlayır və yeniyetməlik dövründə daha şiddətli olur. Ailəsində tik xəstəliyi olan insanlarda bu sindromun yaranma ehtimalı daha yüksəkdir.
Valideynlər Necə Davranmalıdır?
Uşaqların məşğuliyyət tapmasına kömək etmək: Tiklər aktivlik zamanı daha az baş verir.
Uşağı anlayışla qarşılamaq və ona dəstək olmaq.
Stres faktorlarını azaltmaq.
Müalicə və terapiya üçün mütəxəssis məsləhəti almaq.
Tourette sindromu idarə edilə bilən bir vəziyyətdir və erkən diaqnoz qoyulması uşaqların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.
Fidan
Milli.Az