Ərəb qadınları ilə bağlı ilk dəfə oxuyacağınız ƏSL HƏQİQƏTLƏR - İNANMAYACAQSINIZ

Çoxarvadlılıq və hərəmlər, aşağı səviyyəli təhsil vəqadın hüquqlarının pozulması, brilyant parıltısı və hicab... Ərəbqadınlarının həyatları başqalarının gözündə bax belə stereotipləryaradıb.
Publika.az xəbər verir ki, ərəb ölkələrindəyaşayan qadınların həyatı haqqında o qədər fərziyyərlər irəlisürülür ki, onların hansının həqiqət, hansının uydurma olduğunubilmirsən. Biz bu yazıda oxucuları şərqin gözəl və sirliqadınlarının həyatları ilə bağlı əsl həqiqətləri üzəçıxarmışıq.
Nikah müqaviləsi
Ərəb ölkələrində nikahların yarısı indiyə qədər də valideynləriniradəsinə əsaslanaraq baş tutur. Və çoxları əmindir ki, qızınfikriylə heç kim hesablaşmır. Əslində bu, heç də belə deyil. Əgərbəy gəlinin ürəyincə olmazsa, onda qız evlilikdən imtina etməkhüququna malikdir.
Nikah müqaviləsi mütləq imzalanır. Digərlərindən fərqli olaraq,Ərəb ölkələrində bu qaydaya mütləq şəkildə əməl edilir.
Ərəb qadınları çox nadir hallarda başqa dinə mənsub olanxaricilərlə ailə qurur. Çünki yanlış nikaha görə onların ölkədənçıxarılması ehtimalı yüksəkdir. Kişi hüquqları daha üstündür,onlara xristian və yəhudi arvad almağa icazə verilib. Amma bu haldaqız vətəndaşlıq almır, boşanma zamanı uşaqlar isə atası iləqalır.
Nikaha daxil olma yaşı
Ərəb ölkələrinin əksəriyyətində bəy və gəlinin minimal yaş həddi18 müəyyən edilib. Məsələn, Tunis sakinləri 18 yaşından nikahadaxil ola bilərlər, lakin faktiki olaraq gəlinin orta evlilik yaşı25, bəylərdə də 30-dur. Halbuki, bəzi inkişaf etməkdə olanölkələrdə erkən nikahlara hələ də rast gəlinir. Məsələn, Yəmən vəSəudiyyə Ərəbistanda qızların çoxu 18 yaşına çatmamış ərəgedir.
Ərəb toyları
Müxtəlif ölkələrdə ənənələr fərqlidir, amma ərəb ölkələrində qızoğlan toyu ayrı-ayrı qeyd edilir. Kişi toyu bir gün yox, hətta birneçə gün gəlinsiz və bir qayda olaraq sadə qeyd oluna bilər: çay,qəhvə, şam və ən çoxu 4 saat. Qız toyu isə daha gözəl keçir: böyükzal, ofisiantlar, artistlər.
Bəzənmək üçün bəhanə
Qız toyu bəzənib-düzənmək, əlləri və ayaqları xına ilərəngləmək, bahalı daş-qaşlar taxıb özünü göstərmək üçün bəhanədir.Axı ərəb qadınlarının bütün bu gözəlliyi adətən hicab və yaylıqaltında gizlənir. Ona görə də bu cür toylarda yalnız xanımlariştirak edirlər. Kişilərə giriş qəti qadağandır. Müğənnilər,fotoqraf və dicey də daxil olmaqla bütün heyət qadınlardan ibarətolmalıdır. Əgər məşhur müğənni dəvət edilibsə, onda o, nətəntənənin səbəbkarını, nə də qonaqları heç vaxt görməyəcək,mahnıları ya ekranın arxasından, ya da qonşu otaqda ifa edəcək.
Ərinin gəlişini əvvəlcədən elan edirlər ki, bütün xanımlarörtülə bilsin. Əgər ər ata və ya qardaşlarıyla gəlirsə, ondagəlinin də üzünü ağ fata ilə örtürlər. Çünki gəlinin gözəlliyinihətta ən yaxın kişi qohumları da görməli deyil.
Toya pul və ya məişət texnikasını hədiyyə kimi qəbul etməkolmaz. Gəlinə adətən hədiyyə kimi zərgərlik məmulatları təqdimedilir.
Çoxarvadlılıq
Kişilərin əksəriyyəti bir neçə qadınla ailə qurur. Hər ərəbkişisi özünə çoxarvadlılığı imkan verə bilər. İslam qanunlarıkişilərə sadəcə 4 arvad almağa icazə verir, amma onların hərbirinin öz evi olmalı, diqqət, qayğı, sevgi, hədiyyələr və digərqiymətli şeylərlə eyni dərəcədə təmin edilməlidir. Çoxarvadlılıqşeyxlərin imtiyazıdır və bunu ancaq varlı ərəblər özünə rəvagörür.
İlk nikah ən vacib məsələdir. Kişinin neçə arvadı olmasındanasılı olmayaraq, birinci nikah ən vacib, birinci xanımı "böyük"sayılır.
Əgər ər daha bir xanımla ailə qurmağa qərar veribsə, onda qalanhəyat yoldaşlarının bununla barışmaqdan başqa çıxış yolu yoxdur.Hər hansı bir emosiya göstərməmək və kişinin iradəsinə tabe olmaqlazımdır. Bir qayda olaraq, bütün qadınlar müxtəlif evlərdə yaşayırvə o qədər də tez-tez görüşmürlər.
Boşanma
Qədim ənənəyə görə kişi istənilən zaman üç dəfə "get" deməkləarvadını boşaya bilər. Bundan sonra arvadı onun evini dərhal tərketməlidir. Özü ilə yalnız əynindəkiləri aparmağa icazə verilir. Onagörə də qadınlar bütün hədiyyə edilmiş qızılı çox vaxt üzərindəgəzdirirlər. Praktikada boşanmalar çox nadir hallarda və ərlərintəşəbbüsü ilə baş verir. Bundan başqa, uşaqlar boşanmadan sonrahəmişə atasıyla qalır.
Əgər kişi qadını yaxşı təmin etmirsə, onun da boşanmaq haqqıvar. Belə boşanma ərizələri məhkəmələrdə diqqətlə nəzərdənkeçirilir və çox vaxt onları qane edir. Digər hallarda qadınboşanmağa nail olmayacaq, çünki məhkəmələr sona qədər ərin tərəfinisaxlayaraq qərəzli qərarlar çıxarırlar.
Ərəb dünyasında kişilər öz məhəbbətini güllə deyil, qızıl vəqiymətli zinət əşyalarıyla ifadə edir. Məsələn, qadını restoranlaraaparmaq, gəzdirmək, bahalı hədiyyələr və paltarlar almaq kişininbaşlıca vazifələridir. Əgər bir neçə arvadı varsa, onda ərəb kişisionların hamısına eyni diqqət və qayğını göstərməlidir.
Qadın hüquqları
Formalaşmış stereotiplərə rəğmən ərəb qadını kişilərdə böyükhörmətə malikdir. O, heç nədə ehtiyac hiss etməməlidir.
Ərəb qadınları öz istəyinə görə ərə getmək, boşanmaq vəmülkiyyəti üzərində sahiblik hüququ əldə edən ilk qadınlardır. Buhələ VII əsrdə baş verib, halbuki, digər dövlətlərdə xanımlar beləimkanlardan məhrum idi. İslam qanunlarına görə, qadın və kişinikahı hər iki tərəfin razılığı ilə qüvvəyə minə bilər. Həmçinin budövrdə qadınların əmlak üzərində sahiblik hüququ tanınıb.
Həftəlik qadın günləri
Həftədə bir dəfə BƏƏ-də bütün çimərliklər, akvaparklar vəgözəllik salonları yalnız qadınlar üçün çalışır. Kişilər həminyerlərə buraxılmır. Lakin arvadı hər şeyi müsəlman kişinin razılığıilə edir. Harasa getmək üçün ondan izn almalı və ərinə bu barədəxəbərdarlıq etməlidir.
Geyim
Qadınlar altdan sərbəst geyim: Mini-ətəklər, cins və dar şalvarvə s. geyinə bilər, üstdən isə bədənlərini hicabla örtməlidir.Əslində ərəb gözəllərinin geyimlərinə bir çox modapərəstlər həsədapara bilər. Amma, küçəyə çıxanda qadın ayaqlarına qədər hər yeriniörtür, üzünü də yaylıqla gizlədir. Axı onun gözəlliyini kənarkişilər yox, yalnız əri görməlidir. Yuxarıda dediyimiz kimi,kişilərin olmadığı qadın toyları və şənlikləri istisnadır.
Küveyt - yeganə ərəb ölkəsidir ki, qadınlar küçədə Avropageyimləri daşıyır. Lakin o, ciddi və qapalı olmalıdır.
Küveytə qarşı olan ölkələr də var. Məsələn Yəmən və Sudandaqadınlar hələ də bütünlüklə - dabanlarına qədər örtülü gəzməyəborcludurlar.
Təhsil və karyera
Əgər qadın təhsil almaq istəyirsə, bu, qadağan deyil. Bir çoxqızlar hətta xaricə təhsil almağa gedir. Məsələn, İordaniyadaqadınların yalnız 14 faizi savadsızdır. BƏƏ-də orta məktəbibitirdikdən sonra qızların 77 faizi ali məktəblərə daxil olur vəƏl-Ayn milli universitetinin tələbələrin ümumi sayının 75 faizinitəşkil edir.
Təsərrüfatın aparılması qadınların çiyinləri üzərinə düşür,lakin zəngin ailələrdə xadimələr bu vəzifəni üzərinə götürür,arvadın əsas vəzifəsi isə dünyaya uşaq gətirmək və nəsilartırmaqdır.
BƏƏ-də rəhbərlərin təxminən 2%-ni, inzibati vəzifələrin 20% -nivə ölkənin işçi qüvvəsinin 35%-ni qadınlar təşkil edir. Abu-Dabidəfond birjasında investorların 43%-i qadınlardır. Birləşmiş ƏrəbƏmirliklərində qadınlar hökumət idarələrində polis və hakimvəzifəsini tuta bilərlər. Tunisdə parlament üzvlərinin 26% -niqadınlar təşkil edir. O da həqiqətdir ki, bir çox ərəb ölkələrindəqadın əri və ya validyenlərinin razılığı olmadan işə düzələbilmir.
Aytən /publika.az