Ərzaqlar haqqında maraqlı məlumatlar

Gülqənd şirniyyat məhsuludur. Gülqənd hazırlamaq üçün yabanı, ətirli qızılgül ləçəklərini qənd tozu (0,5 kq gül ləçəyinə 2 kq şəkər tozu) və ya balla ovxalayıb bərnilərə doldurulur (bərnilərin başı yarım olmalıdır) və günəş altında saxlayırlar. 2—30 gündən sonra gülqənd hazır olur. Yüksək kalorili və ətirli olur. Bir stəkan gülqənddən 3 kq-a qədər mürəbbə hazırlana bilər. Gülqənd həm də itburnu çiçəyinin ləçəklərindən hazırlanır. Çay və şirniyyat süfrəsinə verilir. Xalq təbabətində gülqənddən ümumi zəifliyin, qanazlığının, başgicəllənməsinin və s. qarşısını almaq üçün istifadə edilir.
Marmelad (fr. Marmelade, portuqalca marmelo-heyva)- qatı paludəyə, yumşaq rahətülhülquma bənzər özlü konsistensiyalı qənnadı məmulatıdır. Meyvə-giləmeyvə və jeleli növləri var. Qatı-özlü konsistensiyası əsasən meyvə və giləmeyvələrin tərkibindəki özlü maddələrin miqdarından asılıdır. Heyva, alma, ərik və s. meyvələrdə qatılaşdırma xassəsi daha yüksəkdir. Bu meyvələri bişirilərkən donmuş bərk konsistensiya aldığına görə onlardan əsasən meyvə-giləmeyvəli marmelad hazırlanmasında istifadə edilir. Bunun üçün meyvə-giləmeyvə əzməsi şəkərlə bişirilir, patka, qida turşusu, həmçinin rəng və ətirverən maddələr əlavə edilir. Marmelad qaynar halda formalara tökülüb soyudulur və qurudulur. Jeleli marmelad müxtəlif bitki və heyvan mənşəli jeleyaradan maddələr (petkin, aqar-aqar, aqaroid, jelatin, nişasta və s.) əsasında hazırlanır. Şirniyyat və çay süfrəsinə verilir.
Jele. Jele hazırlamaq üçün meyvə - giləmeyvə şirələrindən, şəkərdən, aqar və pektindən istifadə olunur. Xammalından asılı olaraq üç növdə olur: jelələşdirici xassəsi yaxşı olan meyvə - giləmeyvə şirələrindən hazırlanan jele;
jeleləşdirici xassəsi və pektini zəif olan meyvə-giləmeyvə şirələri ilə yaxşı jele əmələgətirici şirələrin (albalı, çiyələk və s.) və konservantların qarışığından hazırlanan jele;
jeleləşdirici xassəsi zəif olan meyvə-giləmeyvə şirələrinə aqar əlavə edilmiş jele.
Mixək mərsin fəsiləsindən həmişəyaşıl ağac. Vətəni Molukk adalarıdır (İndoneziya). Mixək Azərbaycanda qədimdən məlumdur. Birtoxumludur, giləmeyvəyə bənzər meyvəsi tünd qırmızıdır. Mixək çiçəklərini hələ qonçə ikən qayçı ilə kəsib toplayır, sonra isə xüsusi quruducularda qurudurlar. Çiçəkləri toplananda qırmızı rəngdə olur, qurudulanda isə tünd qonur rəng alır. Ətirli iyi və yandırıcı dadı var. Mixəyin tərkibində 17-20% efir yağı və 20% -ə qədər aşı maddələri olur. Ondan alınan mixək yağının 70-80% -ni xoş ətirli evgenol və asetilevgenol təşkil edir. Azərbaycan kulinariyasında mixək müxtəlif xörək və şirniyyat hazırlanmasında, çay dəmlənməsində, ətriyyat sənayesində, xalq təbabətində (mixək yağı) və s. işlədilir. Qurudulmuş qönçələri ədvə kimi yeyinti sənayesində, çiçəyinin tərkibindəki antiseptik evgenol maddəsi isə diş xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur.