Gözəlliyin təkrarı: Copy-Paste estetikası

Gözəllik insan tarixinin əvəzedilməz hissəsi olub və fərqli coğrafiyalarda və mədəniyyətlərdə fərqli təfsir və gözləntilərlə qarşılanıb. Hər millət öz estetik meyarlarına malikdir və bəzən bunlar o qədər fərqlidir ki, bir xalqın gözəl saydığı bir şey başqa birində qəribə və ya hətta absurd görünə bilər. Məsələn, bəzən ayaqların kiçildilməsi gözəlliyin bir simvolu sayılırkən, başqa bir cəmiyyətdə isə dodaqların, qulaqların və ya boğazların metal halqalarla bəzədilməsi bir gözəllik anlayışı kimi qəbul edilə bilir. Bizim cəmiyyətimizdə düz saçlar bəzən mükəmməlliyin göstəricisi kimi görünə bilər, amma başqa bir xalqda onlar təbiətə zidd və hətta bədbəxtliyin simvolu olaraq qəbul edilir. Bizim çox sevdiyimiz qıvrım saçlar isə başqa bir mədəniyyətə qorxu və ya təkəbbür hissi aşılayır.
Gözəllik və estetik anlayışları çox vaxt məhdudlaşır, bəzən isə əslində təbii olanı bəyənməmək və onu dəyişdirmək istəyi ortaya çıxır. Platona görə, gözəllik, Tanrının dünyada əks olunan mükəmməl zəkanın bir təzahürüdür. Lakin, bu mükəmməl gözəlliyi tapan insanlar çox vaxt öz xarici görünüşləri ilə razılaşmırlar. Çoxumuzun tanıdığı və təəccübləndirici olan bir mövzu, gözəl görünən bir qadının özünü cərrahiyə müdaxilə edərək daha da dəyişdirməsi məsələsidir. Gözəllik və özünə inam, bəzən yalnız daxili sülh və qəbuldan deyil, həm də cəmiyyətin gözləntilərinə uyğunlaşmaqdan ibarət olur. Cəmiyyətin dəyişən gözəllik standartlarına uyğunlaşmaq istəyənlər, tez-tez bədənlərini dəyişdirmək üçün müxtəlif əməliyyatlar etdirirlər. Məsələn, artıq çox sayda gənc qız, 17-18 yaşında estetik əməliyyatlar etdirir, özlərini cəmiyyətin müəyyən etdiyi "gözəl" şablona uyğunlaşdırmağa çalışırlar.
Bu gün ölkəmizdə eyni tip burunlar var. Məşhur estetik həkimlər, çox zaman təkrarlanan və "copy-paste" üsulu ilə bənzər burun əməliyyatları edirlər. Bütün bunlar, fərqli və spesifik görünüşləri bəyənməyin nəticəsidir. Həmçinin, gözlər də insanın ən dəyərli üz cizgilərindən biridir. Təbiət bizə unikal gözlər verib, amma bəzən bu gözləri bəyənməyərək müxtəlif müdaxilələrə əl atırıq. Bir çox insan gözlərinin formasını dəyişdirmək üçün əməliyyatlar etdirir və ya linza taxır, hətta bu müdaxilələr nəticəsində göz rənglərini qalıcı şəkildə dəyişdirirlər. Halbuki, gözlər təbiətdəki ən gözəl və təbii hədiyyələrimizdəndir, onu dəyişdirmək bəzən böyük peşmançılıqlara səbəb ola bilər.
Gözəlliyə təsir edən digər bir faktor da dodaqlardır. Tarix boyunca, "qonçə dodaqlar", "yarpaq dodaqlar" kimi gözəllik anlayışları olub, amma günümüzdə dodaqlara edilən müdaxilələr çox fərqli bir görüntü yaradır. Dolğu və digər kosmetik prosedurlar nəticəsində, bəzən dodaqlar təbii görünüşlərini itirir və bu da cəmiyyətdə bəzən çox təəccüblü və hətta qeyri-natamam qəbul edilə bilir. Dodaqların təbii forması artıq çox az görünür, yerinə daha şişirilmiş və fərqli şəkillər yaranır. Bu dəyişikliklər həm gözəllik anlayışının təbiiliyindən uzaqlaşır, həm də bəzən insanın öz şəxsiyyətini itirməsinə yol açır.
Ən maraqlı tərəflərdən biri də, çənə və almacıq sümüklərinə edilən müdaxilələrdir. Artıq çox sayda insan çənə sümüklərini daha incə və bəzən üçbucaqlı etmək üçün cərrahi əməliyyatlar etdirir. Hətta almacıq sümüklərinin daha qabarıq və vurğulanmış şəkildə göstərilməsi üçün dolğu və digər prosedurlar tətbiq olunur. Həmçinin, alın estetikası da çox önəmlidir. Keçmişdə geniş alın daha çox bəyənilirdi, amma bu gün geniş alnı olanlar daha kiçik və dar bir görünüş əldə etmək üçün saç əkdirməyə qərar verirlər.
Bu mübarizə, gözəlliyi daha mükəmməl etmək üçün davam edir və bunun nəticəsi olaraq cəmiyyətimizdə bir çox estetik əməliyyatlar həyata keçirilir. Təbii ki, bu dəyişikliklərin bir çox müsbət tərəfləri ola bilər, amma bəzən bu müdaxilələr insanın özünü qəbul etməməsi və öz bədənin təbiiliyindən qaçması ilə nəticələnir. Bütün bunların nəticəsi isə bəzən qeyri-real gözəllik standartları və özünü qəbul etməmək hissi yaradır. Bu gün estetik həkimlər, gözəllik biznesinin başlıca qazananlarıdır, amma gələcəkdə bu "gözəllik mübarizəsi"nin nələrə səbəb olacağına dair bir çox suallar hələ də cavabsız qalır. / gencaile.az