Quduzluq nədir? - Səbəbi, əlamətləri, müalicəsi

Quduzluq nədir? - Səbəbi, əlamətləri, müalicəsiQuduzlu ağır infeksion xəstəlik hesab edilir. Quduzluq xəstəliyinə tutulmuş pişik, it və vəhşi heyvanların dişlənməsindən sonra keçir. Quduzluq xəstəliyi çox ağır əlamətərlə xarakterizə olunur və əksər hallarda ölümlə nəticələnir.
Milli.Az medicina.az-a istinadən bildirir ki, xəstəlik insanlara 60 % hallarda it dişləməsindən sonra keçir. Və əksər hallarda dişlənmə vaxtında itlərdə xəstəliyin əlamətləri olmur.
Bu xəstəliyin profilaktikasında əsas məsələ heyvan dişləməsindən sonra dərhal yaranın yuyulması, təmizlənməsi, sonra isə zərərçəkənin həkim- infeksionistə gətirilməsi və təcili sürətdə quduzluq əleyhinə vaksinin vurulmasından ibarətdir. Xəstəliyin ilkin əlamətləri görünməyə başladığı andan artıq vaksin vurulmanın əhəmiyyəti itir və xəstə ölümə məhkum olur.
Quduzluq əsasən keçir:
itlər, pişiklər, porsuqlar, tülkülər (virusun təbiətdə əsas rezervuarı tülkülər hesab olunur), çaqqallar, canavarlar, yenotlar və yarasalardır.
Quduzluq xəstəliyinin törədicisi Neuroiyctes rabid adlanan virusdur.  Quduzluğa yoluxmuş heyvanlarda xəstəliyin inkişafı 3 mərhələdən ibarət olur: xəstəliyin ilkin mərhələsində heyvanlar gizlənirlər, insanlardan qaçırlar, bəzən isə digər heyvanları və insanları yalamaq istəyirlər. İkinci mərhələdə heyvan qıcıqlanmış olur, gördüyü əşyalara, insanlara, heyvanlara hücum edirlər. Son mərhələdə isə heyvan hərəkət etmir, komaya düşür və ölür.
Virus insan orqanizminə 2 yolla düşə bilər:
-quduz heyvanın dişləməsi nəticəsində
-xəstəliyə yoluxmuş heyvanın ağız suyunun insanda olan açıq yaraya dəyməsi nəticəsində
İnsan orqanizminə düşmüş quduzluq virusları sinirlər vasitəsilə mərkəzi sinir sisteminə doğru hərəkət edir, artıb çoxalır və mərkəzi sinir sistemini məhv edir. İnsanlarda xəstəlik xəstə heyvan dişləməsindən dərhal sonra başlamır. Xəstəliyin bir neçə gündən başlamış, bəzən 3-4 aya qədər davam edən inkubasion (simptomsuz, əlamətsiz) dövrü var. Xəstəliyin inkubasiya dövrünün uzunluğu heyvanın insanı dişlənmə nahiyəsindən asılıdır. Dişlənmə nahiyəsi nə qədər mərtkəzi sinir sistemini yaxındırsa, xəstəliyin inkubasion dövrü bir o qədər qısa olur.
Xəstəliyin insanlıarda inkişafının 3 mərhələsi var:
1- ci mərhələ depressiya
2- ci mərhələ psixomotor oyanma, qıcıqlanma
3- cü mərhələ paralic, koma. Bu mərhələ ölümlə nəticələnir
Xəstəlik inkişaf etməyə başlayanda ilk öncə yarada qızarma, narahatlıq yaranır. Daha sonra bədən hərarəti bir qədər yüksəlir, depressiv hal müşahidə olunur. Yuxu pozulur, xəstə qorxulu yuxular görür. Xəstəliyin ikinci mərhələsi xəstələrin sudan, işıqdan qorxması ilə başlayır. Xəstələr su içmək istəyəndə boğazlarında spazm olur, panika başlayır. Xəstələr işıqdan, səsdən dəhşətli qorxurlar, qıcolmalar olur. Xəstələr öz paltarlarını cırırlar, ətrafdakılara hücum etməyə çalışırlar, dişləməyə can atırlar, idarəedilməz olurlar. Son mərhələdə xəstə hərəkətsizləşir, bədən hərarəti 40 dərəcəyə qədər qalxır, ürək və tənəffüs dayanmasından xəstələr ölür.
Xəstəliyin aktiv əlamətlərinin başladığı 5-8 gün ərzində xəstələr ölür. Uşaqlarda isə xəstəlik daha sürətli inkişaf edir, bəzən bir gün ərzində ölürlər.
Heyvan dişləyən zaman nə etməli?
İlk olaraq, təcili yaranı çoxlu miqdarda su ilə, sabunla yumaq, yaranı sıxıb qan çıxartmaq lazımndır. Yaranı 70%- li spirtlə yumaq lazımdır. Təcili olaraq həkimə (yaxşı olar infeksionistə) müraciət edib, quduzluq əleyhinə vaksin vurulmalı, sxem üzrə vaksinin vurulması sonrakı günlərdə də davam etdirilməlidir.
Əgər həkim 3 dəfə müəyyən fasilələrlə gəlib, vaksin vurdurmağı bildirirsə, halınızda heç bir dəyişiklik olmasa belə, vaksin tələbinə əməl edib, deyilən vaxt növbəti dozanı almalısız. Siz 1 ay özünüzü yaxşı hiss edib, 2-ci aydan sonra qəfildən dəyişə bilərsiz.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 1676   Tarix: 05 noyabr 2019
f Paylaş


Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Yol qırağından nəsə alanda 2 dəfə düşünün - Hinduşka adı ilə toyuq satırlar

"Yol kənarında satılan, xüsusilə də saatlarla açıq havada qalan qida məhsullarının alınması ciddi sağlamlıq riskləri yaradır". Bunu -a açıqlamasında qida eksperti Ağa Salamov deyib. Onun sözlərinə görə, bu cür satışla

.

Elm əl gigiyenasında hansını tövsiyə edir: Sabun, yoxsa dezinfeksiyaedici?

Xəstəliklərdən qorunmağın ən sadə və təsirli yolu əlləri təmiz saxlamaqdır. Lakin çoxumuz hələ də sabunla yumağın, yoxsa spirtli dezinfeksiyaedicilərin daha yaxşı qoruduğunu dəqiq bilmirik. Elmi araşdırmalar göstərir ki

.

Bu əlamətlər ciddi xəstəliklərin xəbərçisidir - Diqqət

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, gündəlik həyatda bəzən diqqətdən kənarda qalan bəzi əlamətlər ciddi və həyati təhlükə yaradan xəstəliklərin ilkin göstəricisi ola bilər. xəbər verir ki, xüsusilə izahsız qanaxma, bədənd

.

Qızdırma, öskürək, qarın ağrısı: Viruslar uşaqları hədəfləyir

Virus infeksiyaları müxtəlifdir və böyük bir qrupundur. xəbər verir ki, bunu canlı yayımda Səhiyyə Nazirliyinin K.Y.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun pediatrı Səbinə Cəfərova deyib. Onun sözlərinə görə

.

Diş itkisi yalnız estetik problem deyil - Sağlamlıq üçün təhlükədir

Diş itkisi bir çox hallarda estetik problem kimi qəbul edilsə də, bunun ümumi sağlamlığa ciddi təsir göstərdiyi bildirilir. -ın məlumatına görə, bu barədə həkim Serra Oğuz Ahmet  açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, elm

.

Kimlər gündüz yatmalıdır, kimlər yox?

Aparılan tədqiqatlar göstərir ki, günün ortasında edilən qısa istirahət iş qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra, diqqəti gücləndirə və sinir sistemini həddindən artıq yüklənmədən qoruya bilər. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlı

.

Dondurulmuş qidaları necə istifadə etmək lazımdır?

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, dondurulmuş qidaların tez-tez və düzgün olmayan şəkildə istifadəsi sağlamlıq üçün müəyyən risklər yarada bilər. Xüsusilə tərkibində çoxlu duz, şəkər və konservant olan dondurulmuş yarımfabrikatla

.

Sağlamlıq üçün təhlükəli imiş - Çoxunun evində var

Daxili səthində cızıqlar olan keramika stəkanlardan istifadə sağlamlıq üçün risklidir. -ın məlumatına görə, xüsusilə bu cür stəkanlarda isti çay və ya qəhvə içmək ağır metallara məruz qalma ehtimalını artırır. Qeyd olunu

.

Cəmi bir yuxu qaydası ömrünüzə ömür qatır: Alimlər açıqladı

Uzun və sağlam yaşamağın sirri təkcə idman və ya pəhrizdə deyil. Harvard Universiteti mütəxəssislərinin də daxil olduğu genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, "yuxu rejimi" (yuxu nizamı) ürək sağlamlığından immu

turlar.az

yemek reseptleri adlarin menasi geyim seçimi salat reseptləri 2026 geyim kolleksiyasi qargidali salati dekorasiya kosmetika badambura qaynanaya aid veten uşaq nece olur məsəllər