Dalaq sirli orqandır

Dalaq sirli orqandırDalaq insan orqanizmində olan ən sirrli orqanlardan biridin.
Bu vaxtacan dalağın orqanizmdə olan funksiyaları sona kimi araşdırılmayıb. Dalaq qarın boşluğunun sol tərəfində, 9-11-ci qabırğalar səviyyəsində yerləşir.
Normada böyüklərdə dalağın uzunluğu - 11-12, eni - 6-8 sm, çəkisi - 200-300 qr olur. İnsan yaşlaşdıqca dalağın ölçüləri kiçilir. Müxtəlif xəstəliklər və pozulmalar nəticəsində dalağın ölçüləri böyüyə bilər.
Qara ciyərdə olduğu kimi, dalağın da ağrı reseptorları yoxdur. Məhz bu səbəbdən dalaqda olan pozulmalar bir çox hallarda təsadüfən USM zamanı təyin edilir. Müxtəlif səbəblərə görə (bəzi infeksion xəstəliklər, qan xəstəlikləri, onkoloji xəstəliklər və s.) dalaq böyüyə bilər (buna "splenomeqaliya" deyilir). Böyümüş dalaq öz kapsulunu dartmağa başlayır ki, bunun nəticəsində bu nahiyyədə ağrılar əmələ gəlir. (Kapsulun ağrı reseptorları var.)
Əvvəllər dalağı endokrin, hətta həzm sistemlərinə aid edirdilər. Hal hazırda belə hesab olunur ki, dalaq immun sisteminin orqanıdır. Dalaqda bəzi immun sisteminin hüceyrələri, immunoqlobulinlər (xüsusi immun sisteminin zülalları) hazırlanır.
Dalaq orqanizmdə filtr funksiyanı yerinə yetirir. Dalaq çox güclü filtrdir. Dalaqdan keçən qan əsaslı şəkildə viruslar, bakteriyalar, infeksiyalardan təmizlənir. Bundan əlavə dalaq orqanizmin mutasiyaya uğramış hüceyrələri də tutmaq və zərərsizləşdirmək qabiliyyətinə malikdir. Bu isə orqanizmi onkoloji xəstəliklərin inkişafından qoruyur. Nəzərinizə çatdıraq ki, hər gün insan orqanizmində çoxlu miqdarda belə mutant-hüceyrələr yaranır ki, bu hüceyrələr məhv olunmazsa, insanda xərçəng xəstəliyi inkişaf edə bilər. Məhz bu səbəbdən immun sisteminin zəifləməsi xərçəng xəstəliklərinin əsas risk faktoru sayılır.
Keçmiş əsrin əvvəlinə kimi belə hesab olunurdu ki, dalaq (kör bağırsaq kimi) artıq orqandır və onun xaric olunması orqanizmə heç bir mənfi təsir etmir. Bu səbəbdən  dalaq yerli-yersiz xaric olunurdu. Daha sonra məlum oldu ki, dalağın xaric olunması (tibbdə - "splenektomiya") insanın immun sisteminin zəiflənməsinə səbəb olur.
Bundan əlavə dalaq qanda köhnə, xəstə, "keyfiyyətsiz" eritrositləri (qırmızı qan hüceyrələri) tutur və onları məhv edir.
Eritrositlərdən başqa dalaq köhnə leykositlərin və trombositlərin məhv olunmasında da  iştirak edir.
Dalaq orqanizmdə trombositlərin deposudur. Bu qan hüceyrələri qanın laxtalanmasını və qanaxmanın dayandırılmasını təmin edir. Dalaq trombositlərin müəyyən hissəsini (30-50%-ə kimi) özündə saxlayır və lazım olduqda onları qana buraxır. Məhz bu səbəbdən dalağın müxtəlif səbəblərə görə (dalağın yırtılması, bəzi xəstəlikləri və s.) xaric olunması (tibbdə - "splenektomiya")  qanda trombositlərin artmasına (trombositoza) səbəb olur. Trombositoz isə damarlarda trombların (qan laxtası) əmələ gəlməsinin riskini artırır. Damarlarda trombların əmələ gəlməsi isə öz növbəsində infarkt və insult kimi ağır pozulmaların əsas səbəbidir.
Dalaq həmçinin dəmirin, zülalların mübadiləsində iştirak edir.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 658   Tarix: 18 may 2022
f Paylaş

Kurslar.az kurslar

Digər yazılar

Taxikardiya və onun səbəbləri

Ürək yığılmasının tezliyinin artması taxikardiya adlandırılır. Taxikardiya fizioloji və patoloji ola bilər. Fizioloji taxikardiya orqanizmin fiziki yükləmələrə (idman, fiziki iş və s, stresə, hərarətin yüksəlməsinə və s

Qalxanvari vəzi analizləri və onların nəticələri

Müxtəlif pozulmalar zamanı həkimlər xəstələrə qalxanvari vəzi hormonlarının analizlərini təyin edirlər. Bir çox hallarda pasientlərə TSH, T3 və T4 kimi hormonların analizləri təyin olunur. Bu analizlərin nəticəsi insand

Yenidoğulmuşlarda sarılıq. Narahatçılıq üçün səbəb varmı?

Yenidoğulmuşların əksər hissəsi doğulduqda 2-3 gün keçdikdən sonra saralır - onların dərisi, selikli qişaları, gözləri sarı rəng alır. Cavan anaları bu dəyişikliklər qorxuzur və onlar körpələrində olan hər hansı təhlükəl

Böyrək kistaları

Əksər hallarda böyrək kistaları insana heç bir narahatçılıq gətirmir və USM zamanı təsadüfən aşkar olunur. Bu kifayət qədər tez-tez rast gəlinən böyrək patologiyasıdır. Böyrək kistası daxilində sarımtıl maye olan xoşxassəl

Əgər siz həddindən artıq yemisinizsə

Bizim bayram süfrələrimiz adətən çox çeşidli, yağlı, qızarmış, şirin qidalarla olduqca zəngin olur. Adi günlərlə müqayisədə bayram günlərində insanların əksəriyyəti daha çox yeyir, daha az hərəkət edirlər. Bütün bunlara gör

Körpələrdə yüksək hərarət fonunda qıcolmalar

Həkimlərin müşahidələrinə görə, 6 ayından təxminən 3-4 yaşına kimi olan uşaqların 10-20%-ndə yüksək hərarət (38 C-dən yuxarı) fonunda qıcolmalar baş verir. Hərarətin yüksəlməsinin səbəbi soyuqdəymə, qripp, digər infeksio

Efir yağlarının müalicəvi xüsusiyyətləri

Efir yağları çox təsirli müalicəvi və profilaktik vasitədir. Efir yağları ta qədimdən tibbdə və kosmetologiyada istifadə olunur. Efir yağları sakitləşdirir, orqanizmə antiseptik, antibakterial və iltihabəleyhinə təsir edir

Üz dərisini necə cavan saxlamaq olar

25 yaşından başlayaraq üz dərisində qocalma prosesləri başlayır. İllər keçdikcə dəri daha quru və nazik olur, qırışlar, ləkələr əmələ gəlir, dərinin rəngi pisləşir, dəri solğun görünür və s. Bütün bunlar təbii proseslərdi

Proktit - düz bağırsağın iltihabı

Düz bağırsağın (bağırsağın son hissəsi) əsas vəzifəsi həzm olunmamış qida qalıqlarının orqanizmdən xaric olunmasıdır. Düz bağırsaq kiçik çanaqda yerləşir və hər tərəfdən piy toxuması ilə əhatə olunur. Düz bağırsağın divarlar

turlar.az

sonxeber.az geyim şəkilləri makiyaj etmek qaydalari yemek reseptleri qəlyanaltılar ev dizaynlari yataq otagi xiyar tursusu nece hazirlanir balıq və dəniz məhsulları kosmetika oğlan evine aid hakışda qizlar