Körpənizdə qəbizlik yaranıb? MÜTLƏQ bunu oxumaqla qəbizliyə SON VERİN

Qəbizlik, qidaların bağırsaqların içindən keçmə prosesinin maneə törədilməsidir. Qəbzlik bir həftəni keçirsə zəhərlənməyə yol açmış olur.

qadınsaytı.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, hər uşağın, nəcis çıxarma nizamı özünə xasdır. Gündə bir neçə dəfə ola bildiyi kimi, iki-üç gündə bir də ola bilər. Bu səbəbdən, uşağınız olduqca uzun aralarla nəcis çıxarır olsa belə, dərhal qəbiz olduğunu düşünməmək lazımdır. Uşağınızın bu nizamı, özü üçün son dərəcə normal ola bilər.

Qəbizliyin ƏLAMƏTLƏRİ

Qəbiz olan bir uşağın qarnı şişkindir və narahatlıq verə bilər. Bu vəziyyətə əksəriyyətlə bağırsaqlarda qaz, dildə paslanma, ağız (nəfəs) iy verməsi və başağrıları yoldaşlıq edər. Sonunda nəcis çıxararkən də, nəcisi ehtiva etdiyi su bədən tərəfindən emildiğinden ötəri yaxşıca qatılaşdığı üçün, ağrı duya bilər.

Qəbizliyin SƏBƏBLƏRİ

Qatı qidalar bağırsaqlarda normalda, dalğalar halında ibarət olan ritmik əzələ hərəkətləriylə irəliləyər. Sağınma hərəkətləri və ya sığamsı hərəkətlər (tibb dilində "peristalsis") adı verilən, bu prosesi əngəlləyən səbəblərin ən məşhuru, qidaların özləridir. Uşağın həzm sistemi tam mənasıyla gelişince, yeyilən qatı qida maddələrinin çoxunu parçalayaraq, ehtiva etdikləri qida maddələrini özütleyebilir.

Bununla birlikdə, inkişaf etmiş də olsa, insanın həzm sistemi, bitki sellülozasının yıxmaz. Sellüloz, xüsusilə meyvələrdə və tərəvəzlərdə, həmçinin taxıl dənələrinin xarici qabıqlarında (kəpək formasında) tapılar. Qidalardakı selüloza, "sıxa" ya da "lif" adı verilir. Liflər, sindirilmemekle birlikdə, sağınma hərəkətlərini xəbərdar etdikləri üçün, əhəmiyyətli rol oynayarlar. Buna görə, lifdən məhrum bir bəslənmə nizamı, qəbizliyin ən məşhur səbəbidir: Ət, yumurta, pendir kimi bəzi qidalar, heç lif ehtiva etməzlər.
Qəbizliyin bir başqa səbəbi də, bağırsaqlarda qida olmamasıdır. İştahsızlığa yol açan bir xəstəliyi varsa, qəbiz başlamasıyla uşağın vəziyyəti daha da karmaşıklaşabilir. Bundan başqa, uzun müddət yataqda qalmaqdan irəli gələn hərəkət əskikliyi də, kabıza yol aça bilər. Qalınbağırsaq iltihabı (kolit), divertikülit kimi xəstəliklər də, bəzən kabıza gətirib çıxararlar.

Bəzi uşaq, anüslerindeki (makatlarındaki) məhvə məhkum toplardamarlar (basil məmələri) ya da çatlar (fissür) səbəbiylə, nəcisləmə əsnasında ağrı hiss edərlər. Uşağın bu ağrıdan ö-növü nəcis etməkdən çəkinməsi nəticəsində, nəcis bədən içində yığılır və ehtiva etdiyi su qan dövranına keçdiyi üçün katılaşır. Bunun nəticəsində də, nəcisin bədəndən çölə atılması daha da ağrılı olur.

Taxıllı biskvitlər yemək, şokolada nisbətlə çox daha çox lif alınmasını təmin (yuxarıda). Kəpəkli çörək, kəpək, qurudulmuş meyvələr və paxla kimi Uf baxımından zəngin qidalar (alt), qəbizliyi önləməyə fayda.

Bəzən, qəbizliyin səbəbi fiziki deyil ruhi. Tənəffüs və ürək atışları kimi, sağınma hərəkətləri də, beynin, birbaşa denetimimizin xaricində funksiya görən hissəsi tərəfindən yoxlanılır. Bununla birlikdə, uşaq, çox keçmədən nəcis edəcəyi zamanı nəzarət etməyi öyrənər və bu dışkılamayı tədbirə qabiliyyəti, bəzən problem yaradar. Uşaq, dərhal heç fərqində olmadan, ya bağırsaqlarına dolu olduğunu və tualetə getmək vaxtının gəldiyini göstərən bağırsaq işarələrini gözardı edə bilər.

Qəbizliyin MÜALİCƏSİ

Qəbizlik, uşağınızdan başqa xəstəliklərlə birlikdə ortaya çıxmışsa, öz başınıza müalicə etməyə qalxmanız təhlükəli ola biləcəyindən, həkiminə müraciət etməniz lazımdır. Bunun xaricindəki hallarda, ən yaxşı müalicə, sağlamfikirə dayanan müalicədir. Uşağınızın nizamlı olaraq lifli qidalar yeməsinə diqqət edin və nəcisini yumşaltması üçün, ona bol bol maye şeylər içirin. Qarın əzələlərini gücləndirmək və bunun yanında stressi azaltmaq, rahatlamağı artırmaq üçün, uşağınızı bol bol hərəkət etməyə özendirin.

Son çarə olmadıqca, uşağınıza bağırsaq yumşaldıcı dərmanlar (işlətmə) verməkdən qaçının. Bağırsaq yumşaldıcılar çoxu, sağınma hərəkətlərini xəbərdar etmək üçün bağırsaq sinirlərini tahriş yolu ilə təsir edərlər; bu da bəzən qarın ağrısına, hətta ishala gətirib çıxarar.

HƏDDİNDƏN ARTIQ İSTİFADƏ

Uşağın bağırsaqları, yumşaldıcı vasitəçiliyi ilə bir boşaldılınca ikinci qida partiyasını olduqca uzun bir müddət tutmağa yönəlir.

Uşağınıza ikinci dəfə bağırsaq yumşaldıcı dərman verməyə çalışmayın. Etməniz lazım olan şey, həzm sisteminə, normala dönəcək zaman buraxmaq və bəslənmə rejimində bol lifli qidalar olmasını, həmçinin uşağınızın nizamlı hərəkət etməsini təmin etməkdir. Üst üstə bağırsaq yumşaldıcı dərmanlar verilməsi, bağırsaq sinirlərini, yumşaldıcı olmadan çalışa qədər süni xəbərdarlığa koşullanmış vəziyyətə gətirə bilərlər.

Uşağınızın qəbizlik vəziyyətinə bir çarə tapa bilmədiyiniz vəziyyətlərdə, altında fərqinə varılmamış bir xəstəliyin yatması ehtimalını nəzərə alaraq, dərhal həkimə müraciət edin.