Mövsümündən əvvəl yeyilən qarpız - yemiş təhlükəlidir - xəbərdarlıq

Mövsümündən əvvəl yeyilən qarpız - yemiş təhlükəlidir - xəbərdarlıqİyun ayının əvvəlindən artıq bazar və mağazalarda qarpız-yemiş məhsulu satışa çıxarılıb. Ötən illərə nisbətən bu mövsümdə olan qiymətlər də xeyli sərfəli görünür. Məsələn, ötən illərdə bu vaxt yemişin kilosu 2-3 manata satılırdısa, indi qiymətlər təxminən 0,80-1,20 manat civarındadır. Qarpız isə bazarda cəmi 0,60-0,80 qəpiyə satılır. Qiymətlərin sərfəli olması alıcılıq qabiliyyətini də artırıb.
Lakin məlum məsələdir ki, bazarda artıq qarpız-yemiş satışı artsa da, məlum olduğu kimi, indiki mövsümdə satılan bu məhsullar əsasən mineral gübrənin köməyi ilə yetişir. Onların əsl yetişmə mövsümü isə iyul ayının sonlarından başlayır. İki ay yarıma ərsəyə gələn qarpızın yetişməsi üçün lazım olan temperatura yalnız həmin aylarda təsadüf olunur. Bəs mövsümündə satılmayan qarpız-yemiş məhsulunun insan sağlamlığı üçün hansı təhlükəsi ola bilər?
Milli.Az xəbər verir ki, Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov mövzu ilə bağlı "Yeni Müsavat"a danışıb. Ekspert qeyd edib ki, təmiz, gübrəsiz qarpızın çəkisi  5 kiloqramdan çox olmamalıdır:
"Qurumumuz illərdir ki, bu sahədə monitorinqlər aparır. Qarpız-yemiş yetişdirən şəxslər məhsulun böyük olması üçün çoxsaylı gübrələrdən istifadə edir. Təəssüf olsun ki, hətta mövsüm vaxtı belə istifadə olunan gübrələrin normadan artıq olması ilə qarşılaşırıq. Əhali bilməlidir ki, indi  qarpız və yemişin yetişdirilməsində külli miqdarda nitritlərdən istifadə olunur. Nitratsız qarpız tünd qırmızı rəngdə olur və qabığının qalınlığı yarım sm-dən artıq olmur, bıçağı vuran kimi partlayır. Adətən böyük qarpızlar tərkibində çox nitratı olanlardır.
Nitritlər insanı tədricən zəhərləyən kimyəvi maddələrdir.  Xüsusilə böyük ölçüdə rəngi çəhrayı olan qarpızlar gübrənin çox olduğunun göstəricisidir.
Ümumiyyətlə, mövsümün bütün vaxtlarında qarpız və yemişlərin tərkibində nitratlar olur. Çox təəssüf ki, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi buna çox da yaxşı nəzarət edə bilmir. Düşünürəm ki, bu məsələlər  həll olunmalıdır və insanlar xüsusən də qarpızı çox yeməməlidir. Çünki doza həddi aşılanda zəhərlənmə baş verə bilir".
"Ankara" klinikasının baş həkimi Zülfüqar Yusifov isə qeyd etdi ki, qarpız-yemişi mövsümündə, yəni iyulun sonuncu həftələrindən qəbul etmək daha doğrudur: "Ümumiyyətlə, meyvə və tərəvəzləri öz mövsümündə qəbul etmək daha faydalı və təhlükəsiz olur. Bir-iki on illiyə qədər adətən meyvə və tərəvəzləri mövsümündə qəbul edirdiksə, indi vəziyyət dəyişib. Ümumiyyətlə, dünyada belə bir tendensiya gedir, artıq süni, tez şəkildə yetişdirmələr geniş vüsət alıb. Meyvə və tərəvəzi mövsümündə qəbul etməyin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, məhz həmin vaxt günəşin şüası, torpaqda olan mikroelement, gübrələr və sairə o dövr üçün həmin meyvə və tərəvəzin daha təbii və keyfiyyətli şəkildə ortaya çıxmasına kömək edir.
Beləliklə, yaxşı olardı ki, hər bir meyvə və tərəvəz onun yetişdiyi dövrdə qəbul olunsun. Yəni bir  həkim kimi bizim tövsiyəmiz bundan ibarətdir. Əgər insanlar daha tez qəbul etmək istəyirlərsə, o zaman istifadə qaydalarında diqqətli olmalıdır. Ən azından alındığı mağazada və yaxud digər məkanda necə saxlanılmasına, həmçinin harada yetişdirilməsinə diqqət etməlidir. Bunlar olmazsa, xüsusən də allergiyası, mədə-bağırsaq problemləri olan insanlar, o cümlədən də uşaqlar mövsüm çatana qədər istifadə etməsə daha yaxşı olar".
Onu da xatırladaq ki, bu mövsümdə satılan qarpızların qəbulu zamanı tez-tez zəhərlənmə halları baş verir. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu cür zəhərlənmə zamanı insanda qəfil halsızlıq, soyuq tər, təzyiqin qəfildən düşməsi kimi hallar müşahidə edilir. Bəzən də olur ki, qarpızdan zəhərlənən şəxsdə zəhərlənmənin fəsadları qalır. Buna görə də qarpızdan zəhərlənən şəxsə dərhal çoxlu maye içirtmək məsləhət görülür. Daha sonra əgər təzyiq düşübsə, onu soyuq tər basıbsa, zərərçəkənin başı aşağı vəziyyətdə qalmasını tənzimləmək lazımdır ki, başına qan getsin. İlkin yardımdan sonra dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Milli.Az /news.milli.az

Xəbərlər     Baxılıb: 605   Tarix: 23 iyun 2022
f Paylaş

Digər yazılar

Yazılanları oxusanız

1. Diş pastası ilə gümüş əşyaları sürtüb parıldatmaq mümkündür. Süngərə diş pastası qoyaraq gümüş əşyaları sürtdükdə o ilk günki kimi təmiz olacaq. 2. Diş pastası sürtülmüş əski ilə maşının faralarını təmizlədikdə farala

Ərik ən faydalı meyvə hesab edilib

Alimlər ən xeyirli meyvəni təyin edib. Bu ərikdir. Mütəxəssislər ərikdən hər gün istifadə etməyi tövsiyə edir. Həkimlər əriyin hamilə qadınlar üçün faydalı olduğunu qeyd edərək, ürək-damar, böyrək xəstəliklərindən əziyyə

Apinsit ya kor bağırsaq əməliyyatının, çox ucuz müalicəsi

Uzun bir rəvayət vardır ki, onu qısa formada qeyd edirik. Bildiyiniz kimi kor bağırsaq əməliyyatı bahalı bir əməliyyatdır. Amma Peyğəmbərin (s) iki cavana öyrətdiyi müalicə metodu, çox ucuz və ziyansızdır. Qardaşları ko

Depressiya beynin sürətlə yaşlanmasına səbəb olur

Depressiyanın təəccüblü təsirləri sırasına bir yenisi də əlavə olundu. Buna görə depressiya, yaşlılığa bağlı beyin funksiyalarının azalmasına birbaşa təsir edir. Yaş keçdikcə insan bədənində fiziki olaraq dəyişikliklər olduğ

Çorəkdən imtina etmək üçün 8 ən vacib səbəb

Yulaf, çovdar unu və ya kəpəkdən hazırlanan çörəklərə qarşı dietoloq və ya qastroenteroloqlar bir söz demir. İstədiyiniz qədər yeyə bilərsiz, lakin müasir texnologiyalarla əla növ buğda unundan hazırlanmış ağ çörəyin ziyanı

Donuz ətinin haramlığı – fiziki və mənəvi səbəblər

Donuz çox çirkli bir heyvandır və qeyrətsizlik simvolu kimi tanınır. Yeməyi zibildən və bəzən də öz tullantılarından olar. Bundan başqa bu heyvanın bədənində iki təhlükəli qurd yaşayır ki, biri trixinella qurdudur və bir

Baş ağrılarının səbəbləri və dərmanları

1. Hədisdə var ki, bir nəfər imam Sadiqə (ə) baş ağrısından əziyyət çəkdiyini dedi. İmam (ə) buyurdu: "Qalx və get hamama heç bir iş görmədən 7 ovuc isti su tök başına və hər dəfədə bismillah de". Əgər fikirləşsə

Niyə idman zalında yanaşmalararası çox istirahət etmək düzgün deyil?

Niyə idman zalında yanaşmalararası çox istirahət etmək düzgün deyil? İdeal vəziyyətdə biz fasilə vermədən bütün gücümüz tükənənə qədər məşq edə bilədik. Lakin, idmanda da həytadakı kimi cəhdlər fasilələrlə baş verməlidir

Qarmarit və soyuq dəymənin dərmanı

Hədislərdə soyuq dəymə üçün iki dərman tanıtdırılıb:. 1. İmam Kazim (ə) dərmanı: soyuq dəymə, qızma və boğaz ağrı üçün faydalıdır,əgər ayda üç dəfə istifadə olunarsa bədənin imuniteti güclənər. 2. Suut dərmanı: Soyuq dəymə

turlar.az

sonxeber.az toy makiyaji sekilleri toy makiyajlari yaz geyimleri 2022 saç kəsimləri 2022 geyimler oxucu mektubu cinsi yaxinliq kosmetika masaj eden qizlar sanama