Yeni doğulan uşaqlarda serebral iflici - Səbəblər

Uşaq serebral iflic xəstəliyi ilk dəfə olaraq avstraliyalı psixoanalitik Ziqmund Freyd tərəfindən XIX əsrin sonunda aşkar edlilib. Xəstəlik baş beynin doğuşdan öncə, doğuş vaxtı və ya doğuşdan sonra müxtəlif səbəblərdən zədələnməsi ilə yaranır.
Milli.Az medicina.az-a istinadən bildirir ki, müasir dövrdə doğulan hər 1000 uşaqdan 8-10-u bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. Baş beynin zədələnməsi nəticəsində əmələ gələn uşaq serebral iflici döllərdə, yeni doğulan uşaqlarda, yaxud uşaqların ilk aylarında ortaya çıxır. İflic xəstəliyi zamanı müxtəlif hərəki pozğunluqlar, piramid yolların (hərəkət sistemi), qabığaltı düyünlərin, beyincik və beyin sütununun patologiyası əmələ gəlir. Xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin çoxunda epileptik tutmalar, nitq qüsuru olur. Psixi pozulmalar müxtəlif şəkildə - yüngül geridə qalmadan imbesil (əqli zəifliyin növü) dərəcəsinə qədər çata bilir.
Səbəblər
bətndaxili infeksiya, intoksikasiya, ananın şəkərli diabet, anemiyadan əziyyət çəkməsi, hamiləlik zamanı düzgün qidalanmama, vitamin çatışmazlığı, stress, gec və vaxtından əvvəl baş verən doğuşlar, doğuş travması uşaq serebral iflicinin əmələ gəlməsinə səbəb olur. Həmçinin hamiləlik dövründə ananın tütün məhsullarından, narkotik vasitələrdən, alkoqoldan istifadə etməsi və yaş faktoru yəni ananın yaşının 35-dən yuxarı olması bu xəstəliyin yaranmasına gətirib çıxarır.
Ananın hamiləliyin ilk aylarında infeksion, xüsusən virus xəstəliklər keçirməsinin böyük əhəmiyyəti var. Ekzantem infeksiyalar - məxmərək, herpes, kəskin respirator virus infeksiyaları, hətta anada yüngül, simptomsuz keçdikdə, döldə müxtəlif ağırlıqda beynin patologiyasını törədə bilər. İnfeksion proses dölə hematogen yolla (cift vasitəsilə) keçə bilər. Ananın infeksion xəstəliklərindən sonra döldə degenerativ dəyişikliklər gedir. Beynin hansı inkişaf dövründə patologiyaya uğramasından asılı olaraq müxtəlif qüsurlar, eybəcərliklər və inkişafdanqalma halları yaranır.
Xəstəliyin gedişatı
Uşaq serebral iflicləri reqrediyent gedişə malikdır. Yəni onun gedişi yavaş olub, müxtəlif dərəcəli yaxşılaşmalarla davam edir. Epilepsiyanın əlavə olunması proqnozu pisləşdirir və xəstəliyin gedişi reqrediyentdən proqrediyentə keçə bilər. Proqnoz əsasən beynin zədələnməsinin vaxtından və dərəcəsindən asılıdır. Bətndaxili inkişafın ilk aylarında antenatal zədələnmə olduqda proqnoz ağırlaşır. Beyin qüsurları, eybəcərliklər onun hamiləliyin birinci yarısında zədələnməsi ilə əlaqədardır. Diaqnozun tez qoyulması və müalicəyə vaxtında başlanması müəyyən nəticə əldə etməyə imkan verir. Mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsinin vaxtında aşkar edilməsi və lazımi müalicə ocaqlarına göndərilməsi üçün bütün yeni doğulmuş uşaqların nevroloji müayinəsi aparılmalıdır.
Müalicəsi
Hərəki funksiyaların bərpa və inkişafında müalicə bədən tərbiyəsi, masaj, isti vannalar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusi aparat vasitəsilə müvafiq proqram üzrə iflic olan əzələlərə elektroimpulslar verilir. Müalicənin yaxşı nəticə verməsi üçün uşaq nevropatoloqu və ortopedi birlikdə fəaliyyət göstərməlidirlər. Ortopedik kömək nəticəsində deformasiya və kontrakturların qarşısı alınır. Xəstəyə B1, B2, B6, B12, E, A vitaminlərindən ibarət müalicə kursu təyin olunur. Uşağın psixi inkişafını yaxşılaşdırmaq məqsədilə də müalicə aparılır.
Milli.Az /news.milli.az