sebet.az onlayn maqazin

Atmosferin alt qatlarında ozon kəskin artıb

Atmosferin alt qatlarında ozon kəskin artıbEkoloqlar müəyyən ediblər ki, Hindistan, Malayziya və İndoneziyanın ən böyük şəhərlərində, eləcə də planetin digər regionlarının meqapolislərində atmosferin alt qatlarında ozonun konsentrasiyası son 20 ildə iki dəfə artıb. Ona görə də həmin yerlərdə havanın keyfiyyəti pisləşib. Bu barədə məlumat "Science Advances jurnalında yer alıb.
Milli.Az AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, tədqiqatın müəlliflərindən biri, Boulderdə Kolorado Universitetindən (ABŞ) ekoloq Odri Qodel deyib: "1994-cü ildən başlayaraq IAGOS proqramı çərçivəsində hər təyyarədə alətlər troposferin aşağı qatlarında ozonun səviyyəsini ölçür. Biz bu məlumatlardan planetin 11 regionunda ozonun konsentrasiyasını izləmək üçün istifadə etdik".
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının qiymətləndirməsinə görə, hər il atmosferin müxtəlif zərərli maddələr və kanserogenlərlə çirklənməsi nəticəsində təqribən 7 milyon insan ölür. Tədqiqatçıların çoxunun fikrincə, ölüm sayının real miqdarı daha çox ola bilər. Lakin alimlər havada hansı növ çirkləndiricilərin insanların və ev heyvanlarının sağlamlığı üçün daha çox təhlükəli olması barədə ümumi fikrə gəlməyiblər. Bu çirkləndiricilər sırasına molekulu üç oksigen atomundan ibarət ozon da daxildir. Ozon Yer atmosferinin aşağı qatlarına düşəndə onu ultrabənövşəyi şüalardan qorumaqdan əl çəkir və güclü istixana qazına çevrilir.
Odri Qodel və onun həmkarları bu qazın konsentrasiyasının son on ildə necə dəyişməsi haqqında ilk məlumatı əldə ediblər. Bunun üçün onlar IAGOS proqramı çərçivəsində avialaynerlərdə quraşdırılmış alətlərdən 30 mindən çox ölçmə məlumatını təhlil ediblər. Məlum olub ki, son 20 ildə Yerin atmosfer təbəqəsinin alt qatlarında ozonun konsentrasiyası bütövlükdə, habelə bir çox iri şəhərlərdə sürətlə artıb. Hər on ildə orta hesabla 5 faiz, Malayziyanın, Hindistanın, İndoneziyanın, Çinin şimal hissəsinin ən böyük şəhərlərində, habelə ABŞ və Kanadanın qərb sahillərində 30-70 faiz yüksəlib.
Bu artımın əsas mənbəyi Yerin tropik əraziləri olub. Həmin yerlərdə son illər azot-oksid tullantılarının həcmi kəskin çoxalıb ki, bu səbəbdən də troposferdə ozon molekulları yaranır. Alimlərin fikrincə, bu qazın təxminən bütün böyük mənbələri Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya ərazilərində cəmlənib.
Tədqiqatçılar bu nəzəriyyəni yaxın vaxtlarda NASA-nın və EKA-nın iqlim peyklərinin azot-oksidləri və digər qazların konsentrasiyası haqqında məlumatları əsasında yoxlamağı planlaşdırırlar. Onlar ümid edirlər ki, aparılan təhlillər tullantıların mənbələrini lokallaşdırmağa və yaxın on ildə böyük şəhərlərin troposferində ozonun hansı sürətlə çoxalmasını müəyyənləşdirməyə kömək edəcək.
Milli.Az /news.milli.az

Maraqlı     Baxılıb: 774   Tarix: 22 avqust 2020
f Paylaş
Şərh yazmaq üçün sayta daxil olun.


DİGƏR XƏBƏRLƏR

Əli Abbasov işdən çıxarıldı - FOTO

AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Əməkdar mühəndis Vasif Bilal oğlu Abbasov AMEA "Yüksək Texnologiyalar Parkı" MMC-nin direktoru vəzifəsinə təyin edilib. AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkında (YT Park) keçirilən tədbird

1xBet`dən yeni Çempionlar Liqası üçün aksiyada 30.000 dollar qazanın

Çempionlar Liqası nəhayət ki, ekranlara qayıtdı. Qabaqda azərkeşləri yalnız qələbə qazanmağı hədəfləyən qitənin ən yaxşı komandalarının oyunları gözləyir. Dünya futbolunun super ulduzları həyatlarının əsas turnirinə hazırdırla

Azərbaycanda süni intellekti necə inkişaf etdirmək olar? - TƏKLİF

Azərbaycanda gənc nəslin proqramlama və ixtira fəaliyyətlərinə dəstək verilməli, onların süni intellektə qatqı verə biləcək layihələri maliyyələşdirilməlidir. bildirir ki, bunu Trend-ə təhsil üzrə ekspert Elçin Süleymano

1xBet ilə Çempionlar Liqasının qalibinə və daha çoxuna mərc edin!

Mövcud Çempionlar Liqasını dəqiq standart adlandırmaq mümkün deyil. Uzun fasilədən sonra Köhnə Dünyanın əsas klub turniri artıq avqust ayında geri dönür. Avqustun 7`dən 23`dək olan müddətdə Avropanın ən yaxşı klubları ə

Nəbatat Bağının kolleksiyasında viruslara qarşı dərman bitkiləri var

AMEA-nın Mərkəzi Nəbatat Bağının dərman bitkiləri kolleksiyasında viruslara qarşı mübarizədə geniş istifadə olunan dərman bitkiləri yer alıb. Akademiyadan -a verilən məlumata görə, bu bitkilərə Malva sylvestris L. (Meşə əməköməcisi)

Playstation 5 Xbox Series X-ə qarşı. Kim daha güclüdür?

Playstation 5 Xbox Series X-ə qarşı. Kim daha güclüdür?. Bu il onilliyin gözlənilən buraxılışlarından biri olan, yeni bir nəsil konsolların payızın sonlarında satışa çıxarılacağı gözlənilir. Sony pərəstişkarlarını yeni Playstatio

NASA həll edə bilmədiyi məsələ üçün tələbələrə 180 min dollar təklif edir

Ayın daha dərindən araşdırılması üçün təbii peykin bütün səthini örtən tozla nə ediləcəyi müəyyən olunmalıdır. Toz kosmik avadanlıqları korlayır və insanlar üçün təhlükə yaradır. NASA alimləri bu problemin həllini tapma

İlon Mask: "Süni intellektin bizi hara aparacağından narahat olmamalıyıq"

ABŞ-ın texnologiya nəhəngi "Tesla" şirkətinin baş direktoru İlon Mask süni intellektin tərəqqisindən olduca narahat olduğunu dilə gətirib. -a istinadən bildirir ki, o bununla bağlı "Bİ" saytında məluma

Marsa on dəqiqəlik səyahət - Hələ belə yüksək keyfiyyətli VİDEOsu çəkilməyib - FOTO

Bu görüntülər, sözün əsl mənasında, dünyadan deyil. nypost-a istinadla xəbər verir ki, ilk dəfə Mars planetinin yüksək keyfiyyətli videosu çəkilib. Video 4K formatında lentə alınıb. Ultra yüksək keyfiyyətli formada çəkilə


sebet.az onlayn maqazin mp3 yukle
Mp3 yukle sayti


vizalar.az
viza desteyi


biletler.az
avia biletler


turlar.az

sonxeber.az sonxeberler.az maskalar geyim və ayaqqabılar qadin sayti mantılar qadin dunyasi qara tutun faydalari veten haqqinda atalar sozu kosmetika xroniki bronxit novruz şənliyinə aid hakişda