ƏHALİYƏ ŞAD XƏBƏR: Ətin qiyməti YENİDƏN kəskin ucuzlaşaraq belə oldu

Son günlər ətin qiyməti 1 manat 50 qəpiyədək aşağı düşüb, yaxın vaxtlarda məhsulun daha da ucuzlaşacağı gözlənilir. Ətin qiymətinin aşağı düşməsinin əsas səbəbi örüş sahələrinin cücərməsi, heyvanların əlavə yemə ehtiyaclarının olmamasıdır.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin açıqlamasına görə, Azərbaycanda il ərzində 300 min ton ət istehsal olunur ki, bu da təlabatın 90 faizini ödəyir. Qalan 10 % isə xarici ölkələrin hesabına ödənilir. Lakin diqqət çəkən digər məqam son 3 ayda toyuq ətinin qiymətində artımın olmasıdır. Məlum olub ki, bu ilin yanvar ayında marketlərdə yerli istehsal olan toyuq ətinin 1 kiloqramının qiyməti 3.68 AZN, fevral ayında 3.86 manat, mart ayında isə 4.18 AZN təşkil edib. Ölkəyə idxal olunan toyuq ətinin də qiymətində artım nəzərə çarpıb. Xaricdən gətirilən toyuq ətinin qiyməti bu ilin yanvar ayında 3.66 AZN, fevral ayında 3.97 AZN, mart aytında isə 4.47 AZN-ə satılıb. Bu rəqəmlər Statistika Komitəsinin açıqladığı hesabatlardan götürülüb.

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, Azərbaycanda rəqabətli mühit olmadığı, toyuq ətinin istehsalında monopoliya olduğu üçün qiymətlərdə artım olub.

"Qiymətlər cəmiyyətin qınağı ilə tənzimlənmir. Normal bazar iqtisadiyyatında qiymətlər tələb-təklif əsasında formalaşır. Azərbaycanda isə bazar iqtisadiyyatı tam şəkildə formalaşmayıb. Ölkədə sağlam rəqabət mühiti yoxdur. Bu səbədən qiymətlər bəzən inzibati qaydalarda, bəzən isə sahibkarların istəklərinə uyğun şəkildə formalaşır. Toyuğun qiymətinə gəldikdə isə deyə bilərəm ki, bu sahədə ciddi monopoliya var. Hətta ətin satışında, qiymətlərin tənzimlənməsində bu qədər monopoliya yoxdur. Azərbaycanda toyuq istehsalı da monolopiyanın bir tərkib hissəsidir".

İqtisadçının sözlərinə görə, toyuq istehsalı üçün lazım olan avadanlıqlar, yem məhsullarının qiymətinin qalxması da bu məsələyə təsir edir:

"Ətin qiyməti yüksək olduğu üçün əhalinin böyük əksəriyyətinin alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşdü. Bu səbəbdən istehlakçılar toyuq ətinə daha çox üstünlük verdilər. Nəticədə də toyuq ətinin satış qiyməti artıb. Bu mühitdə rəqabətlilik olsa, düşünürəm ki, qiymətlər aşağı olar. Rəqabətlilik olmadığı üçün qiymətlərdə enmə-qalxma müşahidə edilir".

İqtisadçı belə hesab edir ki, yaxın zamanlarda toyuğun qiyməti aşağı düşəcək. Bu da meyvə-tərəvəz mövsümünün gəlməsi ilə əlaqədardır.

Azərbaycan Quşçular Birliyinin sədri Aydın Vəliyev isə Cebhe.info-ya açıqlamasında qiymətlərdə o qədər də nəzərə çarpan fərqin olmadığını deyib. "Nə az, nə çox 10-20 qəpik artım var". Aydın Vəliyev belə deyir:

"Niyə təşvişə düşürsünüz, toyuğun qiyməti artmayıb axı. Qiymətdə artım olar da, hər şey xaricdən gəlir axı. Manatın devalvasiyaya uğraması, dolların bahalaşması, kommunal xərclərin artması və digər amillər toyuq məhsullarının qiymətində artıma səbəb oldu. Qiymət artımı prosesi hissə-hissə davam edib, bu, birdən-birə olan məsələ deyil. Bizdə topdansatışda, 10-20 qəpiyədək fərq var. Təəssüf ki, mağazalar artıqlaması ilə qiymət təklif edirlər, biz də onlara nəzarət edə bilmirik. Sahibkar hansı qiyməti istəyirsə, onu da qoyur".

Təkidlərə baxmayaraq qiymətlər haqda məlumat vermək istəməyən A.Vəliyev bildirib ki, toyuq-cücələri yemləmək üçün 20-dən artıq yem gətirilir:

"Onların taxıl, qarğıdalı, buğda, soya və digər yem əlavələri, həmçinin saxlanma üçün avadanlıqları var ki, bunlar da kifayət qədər vəsait tələb edir. Yemin bir hissəsi Ukrayna, Rusiya, Qazaxıstandan gətirilir. Damazlıq İngiltərə, Hollandiyadan gətirilir. Hərəsi bir qiymətə təklif edir".

Bu cür qida məhsulları, avadanlıqlar ölkəyə neçəyə gətirilir. Konkret olaraq hər hansı yem məhsulu üzərindən qiymətlərlə bağlı nümunə almaq istəsək də A.Vəliyev bu istiqamətdə də konkret fikir bildirməyib. Həmsöhbətimiz konkret olaraq hər hansı toyuq məhsulunun qiymətini də açıqlamayıb. A.Vəliyevin sözlərinə görə, onların Qazax, Lənkəranda da təsərrüfatları var:

"Məsafəyə görə daşınma xərcləri olduğu üçün hər məntəqəyə bir qiymətə gətirilir. Ən sonda toyuq məhsullarında artım olur.