Uşaqlarda piylənmə problemi: Artıq çəki şirinlik deyil, xəstəlik əlamətidir

Uşaqlarda piylənmə problemi: Artıq çəki şirinlik deyil, xəstəlik əlamətidirMütəxəssislər uşaqların gələcək taleyinin valideynlərin əlində olduğunu vurğulayır və körpələri piylənmə bəlasından qorumağa çağırır. Artıq çəki şirinlik deyil, xəstəlik əlamətidir.
Mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzeti məqalə dərc edib.
"Toppuş", "şirin", "şəkərbura" kimi ifadələr kök uşaqları əzizlənək üçün işlədilir. Üstəlik, bir çoxları normal çəkidə olan uşağı "yaxşı baxılmayan uşaq" kimi qiymətləndirirlər. Uşağın köklüyü valideynin diqqətinin sübutu kimi göstərilir. Bizim coğrafiyada valideynlər uşaqlarının köklüyü ilə qürrələnirlər. Lakin artıq çəkili uşaqlar nə qədər şirin görünsə də, köklük xəstəlikdir. Xüsusilə, pandemiya uşaqlardakı piylənmə problemini bütün dünyada yenidən aktuallaşdırdı. Qapanmalar, məktəblərin olmaması uşaqların fiziki aktivliyinə təsir etdi və kök uşaqların sayını artırdı.
Təməli necə atarsaq...
Həkim endokrinoloq Ziya Qurbanov deyir ki, piylənmənin təməli uşaqlıqda atılır:
"Yəni "böyüyəndə düzələcək" deyə bir anlayış yoxdur: "Uşaqlarımızı oturaq həyata alışdırmamalı, "fast food"dan uzaq tutmalıyıq. Mənə müraciət edən ailələr var ki, uşaq evdə yemir, ancaq restorandan sifariş edirlər. Uşaq yeyir və yatır. Artıq çəki hərəkətlilik əmsalını da aşağı salır. Bizim ən böyük problemimiz artıq yemək deyil, yediyimizin qarşılığında hərəkət etməməkdir. Bunu təməldən qorumaq lazımdır. Çünki yaş artdıqca, çəkini atmaq çətin olur və uşaqda sümük problemləri yaranır".
Südəmər dövrdə piylənmə - Faciə
Həkim deyir ki, südəmər dövrdə olan uşaqlarda da piylənməyə rast gəlinir:
"Körpə minimum 2 yaşa qədər ana südü ilə qidalanmalıdır. Bizdə körpələrin əksəriyyəti 2-3 ay ana südü qəbul edir. Bu, faciədir. Çünki vaxtından əvvəl əlavə qidaya keçən uşaqlar həm gələcəkdə artıq çəkiyə sahib olurlar, həm də şəkər xəstəliyi problemi ortaya çıxır. Piylənmənin ən böyük səbəbi südəmər dövrdə ana südünü kəsib, əlavə qidalara keçməkdir".
Uşağın bədən kütləsi indeksini necə hesablayaq?
Həkim uşaqlarda piylənməni yoxlamaq üçün düsturu bizimlə bölüşdü:
"Təbii ki, boya görə çəki qrafikimiz və bədən kütləsi indeksini hesablamaq üçün düstur var. Valideynlər düsturla uşaqda piylənmə probleminin olub-olmadığını yoxlaya bilərlər. Bədənin kütlə indeksini hesablamaq üçün uşağın çəkisini boy ölçüsünün kvadratına bölürük. 25-ə qədər norma sayılır. 25-30 arasıdırsa, uşaq piylənmə yolundadır. 30-dan yuxarıdırsa, piylənmə xəstəsidir. 40-dan yuxarıdırsa, ağır xəstəlik dərəcəsindədir. Valideynlərimiz çalışmalıdır ki, bu rəqəm 30-dan yuxarı olmasın".
Həyat tərzi, qidalanma...
Uşaqlarda piylənmənin səbəblərinə gəldikdə, həkim deyir ki, oturaq həyat tərzi önəmli faktordur:
"Əsas səbəb oturaq həyat tərzi, qidalanma faktoru, xəmir xörəklərinin çox tükədilməsi və yağlı yeməklərdir. Bizim mətbəxin çox gözəl təamları var, amma eyni zamanda da zərərlidir. Yeməklərimiz yağlı, duzludur. Ət olmazsa, olmazımızdır. Tərəvəzdən az istifadə edirik. Pandemiyadan sonra insanlar passiv həyat tərzində idilər. Artıq bütün ailələr hər şeyi ev şəraitində əldə edirlər. Fiziki aktivlik minimum səviyyədədir".
Valideynlərinin hər ikisi çalışan uşaqlar...
Həkimin sözlərinə görə, valideynlərinin hər ikisi çalışan uşaqlar piylənmə problemi ilə tez-tez rastlaşırlar:
"Uşaq evdə tək qalır və istədiyini yeyir. Hətta uşaq var ki, yeməyini özü bişirir. 10 yaşında 90 kiloqram çəki ilə müraciət edən pasientlərimiz olub ki, ata-anası işləyir. Az diqqət uşaqda piylənmə yaradır. Araşdırmaya görə, hər iki valideynin çəkisi çox olan uşaqların 80 faizində çəki artıq olur. Valideynlərdən birinin çəkisi çoxdursa, bu rəqəm 40 faizdir. Bu, böyük rəqəmdir. Ailə faktoru burada çox önəmlidir. Məsələn, siz xəmir xörəyi yeyib uşağa desəniz ki, sən yemə, bu, yolverilməzdir. "Fast food"u, şokoladı, çipsini tamamilə həyatınızdan çıxarın. Çünki evdə varsa, uşaq yemək yeməyəcək".
Piylənmənin müalicəsi
Həkim deyir ki, müalicənin 70-80 faizi valideynin və pasiyentin, 30 faizi həkimin üzərinə düşür:
"Xəstə davamlı olaraq dietada olmalıdır. 1 həftə əməl edib, saxlamaq olmaz. İkincisi, aktiv həyat tərzidir. Ən yaxşı kilo vermək üsulu üzgüçülükdür. Amma sudan çıxandan sonra qidasına fikir verməlidir. Yediyimiz yeməyin 50 faizini karbohidrat, 10-15 faizini yağlar, digər qismini proteinlər təşkil etməlidir. Əsasən lifli qidalardan istifadə olunmalıdır. Bizim tərəvəz yemək aludəçiliyimiz olmalıdır".
Meyvə suyu, yoxsa meyvə?
Mütəxəssis vurğulayır ki, yemək şəkli də önəmlidir:
"Yeyərkən telefon və televizor qətiyyən olmamalıdır. Televizora baxaraq yemək, artıq enerji alınmasına səbəb olur. Çünki uşaq nəyi nə qədər yediyini bilmir. 1 qab yeməlidirsə, 3 qab yeyir. Meyvə suyuna diqqət edək. Məsələn, 5 portağal suyunu sıxıb versək, uşaq hamısını içəcək. Bu 5 portağalın kalorisi deməkdir. Ona görə, 1 portağalı meyvə şəklində yeməsi daha xeyirlidir".
Su nə qədər şirin olsa...
Rus endokrinoloq Yelena Şetinina da təsdiqləyir ki, meyvə şirələrinin nəzarətsiz istifadəsi təbliğ olunur:
"Valideynlər şirələrin sağlam qida olduğuna inanırlar. Bu, az miqdarda olduğu halda doğrudur. Bir stəkan meyvə suyu dörd çay qaşığı şəkərə bərabərdir. Su kimi içə bilməzsən. Şirinləşdirilmiş içkilər susuzluq yaradır. Nə qədər şirin olsa, bir o qədər çox içirik".
Mütəxəssis vurğulayır ki, 20 ildən artıq təcrübəsində müasir dövrdə həddindən artıq qidalanan uşaqları müşahidə edir:
"Endokrinoloji xəstəliklərlə əlaqəli piylənmə 10 faiz təşkil edir. Yəni 90 faiz çox yeməkdən və hərəkətsizlikdən qaynaqlanır".
Mütəxəssislər uşaqların gələcək taleyinin valideynlərin əlində olduğunu vurğulayır və körpələri piylənmə bəlasından qorumağa çağırır. Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi artıq çəki şirinlik deyil, xəstəlik əlamətidir.
Saglamolun.Az

Ailə və Uşaq     Baxılıb: 707   Tarix: 19 mart 2022
f Paylaş

Tezbazar.az elanlar sayti

Digər yazılar

Yuxunun az olması uşaqlarda bu QORXULU XƏSTƏLİYİN riskini artırır

Amerika alimləri araşdırmalar zamanı aşkar ediblər ki, gecə az yatan uşaqlarda 2 tip şəkərli diabetin inkişafı riski xeyli artmış olur. Araşdırmada 9-10 yaşlı 4525 uşaq iştirak edib. Araşdırma göstərib ki, gecə vaxtı az yata

İnsanın nevroz, əsəbi olmasının səbəbkarı anasıdır - 2 yaşa kimi yol verilən səhvlər

İnsanın sinir sistemi 2 yaşına kimi möhkəmlənir, gələcəkdə insanın stresə qarşı dözümlülüyünün özülü bu yaşa qədər qoyulur. Beyinin təşvişlə bağlı proqramları, körpənin sinir sisteminin öz-özünü sakitləşdirmək vərdişi avtomati

Hamiləlik zamanı fol turşusu qəbulu niyə bu qədər vacibdir?

Həkimlər hamiləlik planlaşdıran qadınlara və ya hamilə olanlara istisnasız olaraq bu fol turşusu təyin edirlər. Bəs bu nə möcüzəli vasitədir və nə üçün gələcək ananın və doğulacaq körpənin orqanizmi üçün bu qədər vacibdir?

Hamiləlik vaxtı qrip uşağa ziyan vura bilər

Hamiləlikdə immun sistemi zəiflədiyindən qripp daha ağır və uzunmüddətli olur. Qrip, insandan insana yaxın təmasda hava-damcı yolu ilə keçir. Xəstəliyin sürəsi 1- 4 gündür. Böyüklərdə simptomlar başlamadan 1 gün əvvəl v

Hamiləlikdə əmələ gələn piqment ləkələrindən necə xilas olmalı?

Hamiləlik zamanı piqment ləkələri estrogen və progestron hormonunun fəaliyyətində baş verən dəyişikliklər səbəbindən əmələ gəlir. Bu ləkələrin əksəriyyəti uşaq dünyaya gəldikdən sonra keçib gedir. Bəzən isə piqment ləkələr

Hamiləlik zamanı ən təhlükəli ANTİBİOTİKLƏR. Uşaqlarda QÜSURLARA səbəb olur

Hamiləlik zamanı müxtəlif səbəblərə görə qadınlara antibiotiklər təyin oluna bilir. London Universitet kolecinin alimləri araşdırmalar zamanı belə nəticəyə gəliblər ki, hamiləlikdə makrolid qrupuna aid olan antibiotiklərdə

Telefona çox baxmaq uşaqlarda hansı xəstəliyi yaradır?

Gərginlik tipli baş ağrıları böyüklərdə daha çox görülərkən, miqren uşaqlıq çağı baş ağrılarında daha qabarıq olur və daha tez-tez rast gəlinir. Başqa sözlə desək, baş ağrısı olan bir uşaqda miqrenin olma ehtimalı baş ağrıs

Uşağınızın sağlam olmağını istəyirsinizsə, belə yedizdirin

Uşağın sağlamlığı və normal inkişafı hər bir ana üçün ən vacib məsələlərdən biridir. Düzgün və sağlam qidalanma burada çox önəmli rol oynayır. Axı böyümkdə olan orqanizmin müxtəlif qidalı maddələrə böyük ehtiyacı var. B

Azərbaycanda uşaqlar lazımsız yerə rentgen olunur, bu, dəhşətdir - Pediatrdan AÇIQLAMA

Uşağı tez-tez rentgen etmək olmaz, şüa radiasiyadır, zərərlidir. Demək olar ki, hər gün əlində yersiz yerə çəkilmiş rentgen çəkimləri gələn valideynləri görəndə ürəyim parçalanır. Etməyin belə! Uşaq öskurdu -rentgen, herare

turlar.az

sonxeber.az yay geyimləri 2022 aksessuarlar maskalar salatlarin dizayni yaglarin faydasi quru deri ucun maska hekayələr kosmetika novruz bayramı üçün hakistalar ne ilidir